تابوتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تابوت، صندوق عهد، عید غدیر، پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله، امام علی علیه‌السلام.
پرسش: خداوند در روز غدیر به پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ می‌فرمایند: تابوت سلاح، دانش پیامبران پیشین و تمامی معجزات پیامبران را به امیرالمؤمنین ـ علیه‌السلام ـ تحویل ده. این تابوت چیست؟ و آیا در قرآن هم آمده است؟
پاسخ: در این حدیث لفظ «تابوت» وجود دارد و در قرآن کریم هم به آن اشاره شده است: «... أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فیهِ سَکینَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ ...». این آیه شریفه نشان می‌دهد که گویا بنی‌اسرائیل هنوز به مأموریت طالوت از سوی خداوند حتی با تصریح پیامبرشان «اشموئیل»، اطمینان پیدا نکرده بودند و از او خواهان نشانه و دلیل شدند. پیامبر آنها به آنان گفت، نشانه حکومت او، این است که تابوت (صندوق عهد) به‌سوی شما خواهد آمد.
همچنین در احادیث اهل بیت ـ علیهم‌السلام ـ و گفته‌های بعضی مفسران آمده است که برحسب روایات، تابوت عبارت بوده از: صندوقی تخته‌ای که مادر موسی ـ علیه‌السلام ـ به امر پروردگار کودک خود را در آن نهاده و روی رود نیل گذاشت.



فرازی از حدیث مزبور[ویرایش]

در فرازی از این حدیث این‌گونه آمده است: «... جبرئیل نازل شده و خطاب به پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ گفت: خداوند پس از ابلاغ سلام می‌فرماید: زمان وفات تو نزدیک شده و مدت رسالتت رو به پایان است و بدان که من تو را بی‌هیچ چاره و گریزی فرا می‌خوانم، پس عهد خود بنما و سفارشت را ایراد کن و آنچه علم داری از خود و میراث علوم انبیا‌ی پیشین و سلاح و تابوت و آثار و آیات رسالتت را به وصی و جانشینت و حجت بالغه بر خلقم، علی‌بن أبی‌طالب ـ علیه‌السلام ـ بسپار و او را همچون نشانه‌ای برای مردم برپا کن و عهد و میثاق او را تجدید نما و تمام عهود و نیز پیمانی را که از ولایت علی‌بن أبی‌طالب، ولی خود و مولای آنان و همه مرد و زن مؤمن بسته‌ام، به ایشان یادآوری کن ...». [۱] [۲]

لفظ «تابوت» در قرآن کریم[ویرایش]

در این حدیث لفظ «تابوت» وجود دارد که در قرآن کریم هم به آن اشاره شده است: «وَ قالَ لَهُمْ نَبِیُّهُمْ إِنَّ آیَةَ مُلْکِهِ أَنْ یَأْتِیَکُمُ التَّابُوتُ فیهِ سَکینَةٌ مِنْ رَبِّکُمْ وَ بَقِیَّةٌ مِمَّا تَرَکَ آلُ مُوسی‌ وَ آلُ هارُونَ تَحْمِلُهُ الْمَلائِکَةُ إِنَّ فی‌ ذلِکَ لَآیَةً لَکُمْ إِنْ کُنْتُمْ مُؤْمِنینَ»؛ [۳] و پیامبرشان به آنها گفت: نشانه حکومت او، این است که (صندوق عهد) به‌سوی شما خواهد آمد. (همان صندوقی که) در آن، آرامشی از پروردگار شما و یادگارهای خاندان موسی و هارون قرار دارد؛ در‌حالی‌که فرشتگان، آن را حمل می‌کنند. در این موضوع، نشانه‌ای (روشن) برای شماست، اگر ایمان داشته باشید.

معنای لغوی واژه تابوت[ویرایش]

«تابوت»، از «توب» گرفته شده و به معنای رجوع و بازگشت است [۴] [۵] و نیز به معنای صندوقی است که از چوب می‌سازند و این‌که می‌بینیم به صندوق نقل و انتقال جنازه‌ها تابوت می‌گویند، به همین مناسبت است؛ اما باید توجه داشت که معنای اصلی تابوت به مردگان اختصاص ندارد؛ بلکه هرگونه صندوق چوبی را شامل می‌شود. [۶]

مراد از تابوت یا صندوق عهد[ویرایش]

درباره این‌که تابوت بنی‌اسرائیل و به عبارت دیگر، «صندوق عهد» چه بوده و به دست چه کسی ساخته شد و محتویات آن را چه چیز تشکیل می‌داد، در روایات و تفاسیر و همچنین در کتب «عهد قدیم» (تورات) سخن بسیار است و از همه روشن‌تر چیزی است که در احادیث اهل بیت ـ علیهم‌السلام ـ و گفته‌های بعضی مفسران آمده است و آن این‌که: برحسب روایات، تابوت عبارت از صندوقی تخته‌ای بوده که مادر موسی ـ علیه‌السلام ـ به امر پروردگار کودک خود را در آن نهاده و روی رود نیل گذاشت و شاید به مناسبت این‌که این صندوق بالاخره سبب نجات حضرت موسی ـ علیه‌السلام ـ و بازگشت او به نزد مادرش گردیده، به نام «تابوت» خوانده شده است. [۷] [۸] [۹]

← روایتی از امام باقر
علی‌بن ابراهیم قمی از امام محمد‌باقر ـ علیه‌السلام ـ نقل کرده است که آن حضرت فرمود: «مراد از تابوت، آن صندوقی است که خداوند برای مادر موسی فرستاد که موسی را در آن گذاشت و به دریا انداخت و این تابوت نزد بنی‌اسرائیل بسیار محترم و باارزش بود و بدان تبرک می‌جستند ...». [۱۰]

صندوق عهد، نشانه‌ای بر مأموریت طالوت[ویرایش]

این آیه شریفه نشان می‌دهد که گویا بنی‌اسرائیل هنوز به مأموریت طالوت از سوی خداوند حتی با تصریح پیامبرشان «اشموئیل»، اطمینان پیدا نکرده بودند و از او خواهان نشانه و دلیل شدند. پیامبر آنها به آنان گفت: نشانه حکومت او، این است که صندوق عهد به‌سوی شما خواهد آمد. [۱۱] [۱۲]

ارتباط میان آیه شریفه و حدیث مزبور[ویرایش]

می‌توان ارتباط میان این آیه شریفه که قوم بنی‌اسرائیل درخواست تابوت (صندوق) از طالوت کردند و این فراز از حدیث را که خداوند به پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ در روز غدیر دستور داد تا سلاح، تابوت را در اختیار جانشینش قرار دهد، از این جهت دانست که این وسائل، نسل اندر‌ نسل به آخرین امام رسیده و امام عصر عجل‌الله‌تعالی‌فرجه‌الشریف، این صندوقچه و سلاح را به‌عنوان یکی از نشانه‌های خود به مردم عرضه کند. [۱۳]


پانویس[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۳۷، ص ۲۰۲، مؤسسة الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.    
۲. طبرسی، احمدبن علی‌، الاحتجاج علی اهل اللجاج، ج ۱، ص ۵۶ ؟؟؟، مرتضی‌، مشهد، چاپ اول، ۱۴۰۳ق.
۳. بقره (۲)، آیه ۲۴۸.    
۴. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۲، ص ۲۸۹، دفتر انتشارات اسلامی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم‌، چاپ پنجم، ۱۴۱۷ق.    
۵. قرشی، سید علی‌اکبر، قاموس قرآن، ج ۱، ص ۲۶۰، دار‌الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ ششم، ۱۳۷۱ش.
۶. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۲۳۹، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۷. حسینی همدانی، سید محمدحسین، ‌انوار درخشان، تحقیق: بهبودی، محمدباقر، ج ۲، ص ۲۶۷، کتاب‌فروشی لطفی‌، تهران، چاپ اول، ۱۴۰۴ق.
۸. مصطفوی، حسن،‌ التحقیق فی کلمات القرآن الکریم‌، ج ۱، ص ۳۷۲، بنگاه ترجمه و نشر کتاب‌، تهران، ۱۳۶۰ش.
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۲۳۹ و ۲۴۰، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۱۰. طبرسی، فضل‌بن حسن، ‌مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: با مقدمه بلاغی، محمد‌جواد،‌ ج ۲، ص ۶۱۴، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۱۱. طبرسی، فضل‌بن حسن، ‌مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن، تحقیق: با مقدمه بلاغی، محمد‌جواد،‌ ج ۲، ص ۶۱۴، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ۲، ص ۲۳۹، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۱۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج ۵۳، ص ۸۵، مؤسسة الوفاء، بیروت، ۱۴۰۴ق.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : حدیث شناسی | تفسیر حدیث




جعبه‌ابزار