واجبذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: واجبات در قرآن، عدم ذکر جزئیات احکامعنوان پیوند در قرآن
پرسش: آیا همة واجبات الهی در قرآن ذکر شده است؟
پاسخ:در قرآن کلیات احکام و واجبات بیان شده است اما جزئیات احکام به عهده‌ی پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و ائمه ـ علیهم السلام ـ واگذار شده است.


معنای واجب[ویرایش]

وجوب به معنای ثبوت است و واجب نیز چند گونه استعمال شده است.

← واجب در مقابل ممکن

← کاری که اگر ترک شود مذمت دارد
فعلی که اگر ترک شود ترک کننده استحقاق ملامت و مذمت دارد و این هم دو قسم است.

←← واجب عقلی
واجب عقلی مثل وجوب شناخت خداوند، اصل رسالت و نبوت.

←← واجب شرعی
واجب شرعی مثل وجوب عبادات (نماز و روزه و...)

قرآن کتاب قانون[ویرایش]

لذا آنچه قاعدتاً باید در آن بیان شود،‌کلیات مسائل است نه جزئیات آن، مگر در مواردی که ضرورت و مصلحت اقتضاء کند.

حدیث ثقلین[ویرایش]

پیامبر اسلام در حدیث معروف و متواتر «ثقلین» [۱] [۲] فرمود: «من دو چیز گرانبها در بین شما باقی می‌گذارم، کتاب خدا، و عترت و اهلبیت من...» از این حدیث نکاتی استفاده می‌شود ۱ـ عترت و قرآن همیشه باهمند و جدا ناشدنی، آنها که طالب حقایق قرآنند باید به دامن اهلبیت چنگ بزنند. ۲ـ پیروی از هر دو بدون قید و شرط واجب می‌باشد. ۳ـ هر دو معصومند. ۴ـ در طول تاریخ باید فردی از اهلبیت، همیشه در کنار قرآن وجود داشته باشد. ۵ـ جدا شدن از اهلبیت و یا پیشی گرفتن از آنها مایة گمراهی است. ۶ـ آنها از همه افضل و اعلم و برترند. [۳]

واجبات در قرآن[ویرایش]

در قرآن واجبات به صورت کلی بیان شده است. و تمام واجبات و احکام با تمام جزئیات در قرآن بیان نشده است.

علل عدم بیان جزئیات واجبات در قرآن[ویرایش]


← حجیم نشدن قرآن
یکی از رازهای عدم بیان جزئیات احکام و واجبات، حجیم نشدن قرآن است، به گونه‌ای که خواندن و انس با آن ممکن باشد، به عنوان مثال نماز به تنهایی «۲۰۰۰» مسئله دارد که اگر بنا بود همة جزئیات در قرآن بیان شود، شاید «۱۰۰» جلد کتاب می‌شد، و این مسئله را با مراجعه به قرآن، به خوبی می‌توان فهمید که بعضی از اعمال واجب در قرآن اسم برده نشده است، و همچنین اصل نمازهای پنجگانه را بیان فرموده است ولی تعداد کلمات نمازهای پنجگانه در قرآن بیان شده است و همچنین خمس در آیه غنیمت مورد اشاره قرار گرفته است [۴]ولی جزئیات در قرآن نیامده است و همچنین احکام زکوة، ‌حج، امر به معروف، جهاد... خداوند در کنار وحی قرآنی وحی دیگری را برای پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ نازل می‌کرد به نام الهام بیانی و حدیث قدسی، که جزئیات احکام و تأویلات قرآن را بیان می‌نمود.

← پیامبر مفسر قرآن
خداوند در قرآن، پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ را به عنوان مبیّن و مفسّر کتاب معرفی کرده است و می‌فرماید:
«ما این ذکر (قرآن) را بر تو نازل کردیم، تا آنچه را که به سوی مردم نازل شده است برای آنها (بیان نموده) روشن سازی و شاید اندیشه کنند» [۵]و یکی از وظائف او بیان جزئیات احکام کلی موجود در قرآن است.

← اهل بیت مفسر قرآن
اهل بیت عصمت و طهارت ـ علیهم السّلام ـ نیز به عنوان مفسّر حقیقی قرآن هستند. از اینجا است که به اهمیت حدیث ثقلین و سفارش اکید پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و ضرورت وجود امام در کنار قرآن پی می‌بریم.
آن چه به طور خلاصه قابل بیان است، این است که: در قرآن کلیات احکام و واجبات بیان شده است اما جزئیات احکام به عهده‌ی پیامبر ـ صلی الله علیه و آله و سلم ـ و ائمه ـ علیهم السلام ـ واگذار شده است.

منابع بیشتر جهت مطالعه[ویرایش]

۱ـ تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی و همکاران، ج۷، ص ۱۷۵-۱۷۶.
۲ـ پیام قرآن، آیت الله مکارم شیرازی و جمعی از دانشمندان، ج۹، تمام کتاب مفید است.
۳ـ قرآن در قرآن آیت الله جوادی، انتشارات اسراء.
۴ـ التفسیر و المفسّرون، آیت الله معرفت، ج۱، نقش اهلبیت در تفسیر.

پانویس[ویرایش]
 
۱. ابوالحسین مسلم بن الحجاج القشیری، صحح مسلم بشرح النبوی، بیروت، دارالفکر، ۱۴۰۱، ج۱۵، ص۱۷۵.
۲. خطیب خوارزمی،‌ عناقب خوارزمی، تهران، مکتبه نینوا الحدیثه، ص۲۲۲-۲۲۴.
۳. مکارم شیرازی، ناصر با همکاری جمعی از دانشمندان، پیام قرآن، قم، انتشارات نسل جوان، چاپ دوم، ۱۳۷۴، ج۹، ص۷۵-۷۶.
۴. انفال/سوره۸، آیه۴۱.    
۵. نحل/سوره۱۶، آیه۴۴.    


منبع[ویرایش]

اندیشه قم.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | جامعیت قرآن




جعبه‌ابزار