راه‌های تحصیل محبت به خداذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: محبت خدا، شناخت خدا، عمل.

پرسش: چه کار کنیم که فقط به محبت خدا احتیاج داشته باشیم و فقط با خداوند درد دل کنیم و فقط به خاطر خدا و جلب محبت خداوند به کسانی که به ما خوبی نمی‌کنند، خوبی کنیم؟

پاسخ: اگر انسان به ‌سوی خدا گام بردارد و محبت و دوستی او را در دل خویش جای دهد، خداوند نیز او را دوست می‌دارد و در همه کارهایش، او را یاری می‌کند.


راه‌های حصول محبت خدا

[ویرایش]

محبت و دوستی انسان با خدا در صورتی امکان‌پذیر است که:

← شناخت خداوند


ابتدا خداوند را بشناسد؛ چون محبت به ‌دنبال شناخت و معرفت حاصل می‌شود. تا انسان نسبت به چیزی شناخت پیدا نکند، آن ‌را دوست نمی‌دارد. بنابراین اولین گام در تحصیل محبت به خدا، شناخت و معرفت آن خالق بی‌همتاست. اسلام همان‌گونه که اصل معرفت و تحصیل علم را امری مهم تلقی کرده و به آن اهمیت بسزایی داده است، معرفت و شناخت خداوند را اولین درجه از معرفت‌ها می‌داند.

←← حدیثی از امام علی


امام علی (علیه‌السلام) فرمود: «معرفة‌ اللّه سبحانه اعلی المعارف؛ معرفت خداوند از عالی‌ترین معارف است».

←← راه شناخت خداوند


و این مسئله بدین خاطر است که ارزش هر معرفتی، بستگی به متعلق و موضوع آن دارد. شناخت خداوند که مقدمه برای ایجاد محبت و دوستی با اوست، از سه راه حاصل می‌شود: ۱. راه دل و فطرت؛ ۲. راه حس و علم یا راه طبیعت؛ ۳. راه عقل یا راه استدلال و فلسفه.
[۲] بهشتی، سیدمحمدحسین، خدا از دیدگاه قرآن، بعثت، بی‌تا.
[۳] حسینی نوری، منطق خداشناسی، ۳۶۵، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
[۴] شفیعی، سیدمحمد، فطرت مذهبی در انسان، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۷ش.

وقتی انسان توانست از یکی از این سه راه یا همه‌ آن‌ها خداوند را تا حدودی شناخت، زمینه فراهم می‌شود و آمادگی پیدا می‌کند که به ‌صورت علمی با خداوند دوستی و رابطه برقرار کند.
انسان می‌تواند با مطالعه‌ کتاب‌های خداشناسی، عرفانی و فلسفی، معرفت و شناخت خود را نسبت به خداوند افزایش دهد.

← عمل


بعد از مرحله‌ شناخت، نوبت به عمل می‌رسد. بهترین راه برای این‌که در عمل بتوانید محبت خدا را در دل خود داشته باشید و فقط با خدا درد دل و ارتباط برقرار کنید، این است که سعی کنید در همه حالات و همه کارها توجه شما به خدا باشد، رضایت خدا را در نظر داشته باشید و امید به خدا داشته باشید. در این صورت کم‌کم محبت خدا در دل شما جای می‌گیرد.
قلب انسان مانند ظرفی است که بیش از یک چیز در آن جای نمی‌گیرد. اگر در آن سرکه باشد، دیگر نمی‌توان روی آن آب ریخت، اگر هم آب ریخته شود، خاصیت آب بودن خویش را از دست می‌دهد، اگر در قلب محبوبی غیر از خداوند منّان باشد، حب حضرتش جایی ندارد، مگر آنکه غیر او را از قلب و دل خود خارج سازد. معنی اخلاص در واقع همین است که قلب خود را برای خداوند خالص‌سازی به‌ صورتی که غیر خدا در آن نباشد.

←← ترک محبت دنیا


اگر در دل، حب دنیا باشد، دیگر جایی برای دوستی خداوند وجود ندارد. در روایات به این امر تصریح شده است که اولین گام در راه محبت و دوستی با خدا آن است که انسان محبت و علاقه به دنیا را از دل خود خارج کند.

←←← حدیثی از حضرت علی


حضرت علی (علیه‌السلام) فرمود: «اِن کنتم تحبّون اللّه فَاخرجوا من قُلوبکم حبَّ الدُنیا؛ اگر می‌خواهید خداوند را دوست داشته باشید، محبت دنیا را از قلب‌هایتان خارج کنید».
محبت به دنیا شامل تمام تعلقات مادی (مانند علاقه به مال و ثروت، علاقه به جاه و مقام و ...) می‌شود. این‌گونه تعلقات با محبت خدا سازگار نیست.

←← ترک محبت دشمنان اهل بیت


در برخی روایات علاوه بر ترک محبت دنیا، به این نکته اشاره شده است که «هر کس می‌خواهد خدا را دوست داشته باشد، باید محبت دشمنان اهل بیت ‌(علیهم‌السلام) را از دل خود بیرون کند».

←←← حدیثی از امام صادق


امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «واللّه ما احبَّ اللّة من اَحبَّ الدنیا و الی غیرنا؛ به خدا قسم! کسی که دنیا و غیر ما (اهل بیت) را دوست داشته باشد، خدا را دوست ندارد».
بنابراین برای ایجاد دوستی با خدا در عمل، دو کار لازم و ضروری است:
۱. ترک محبت دنیا؛ ۲. ترک محبت دشمنان اهل بیت (علیهم‌السلام)؛ به تعبیر دیگر دل نبستن به دنیا و ولایت‌پذیری، از اصول اساسی دوستی با خدا است.

نشانه‌های محبت انسان به خدا

[ویرایش]

برای پی بردن به میزان محبت خدا در دل، باید اعمال و رفتار خود را مورد ارزیابی قرار دهید که آیا نشانه‌های محبت به خدا در رفتار شما وجود دارد یا نه! اگر می‌بینید کمرنگ است، سعی کنید با سعی و تلاش، محبت خدا را در دل خود تقویت کنید مصداق واقعی دوست و محب خدا باشید. در این ارتباط به راهکارهای گفته شده عمل شود. با توجه به آیات و روایات و سیره و سخنان بزرگان، نشانه‌های دوستی انسان با خداوند این است که:

← برتر دانستن خدا بر دیگر محبوب‌ها


خدا را بر همه‌ محبوب‌های خود ترجیح دهد و قلبش مملو از عشق او باشد.

← مطیع امر و نهی خدا بودن


در ظاهر و باطن مطیع امر و نهی خدا باشد. کسی که می‌خواهد خدا را دوست داشته باشد، باید به گفته‌های او عمل کند.

←← حدیثی از امیرالمؤمنین


امیرالمؤمنین (علیه‌السلام) می‌فرماید: «اطع اللّه فی جمیع امورک فان طاعه اللّه فاضلة‌ُ علی ما سواه؛ در همه‌ کارهایت خدا را اطاعت کن که طاعت خدا از هر چیز برتر است».

←← کلام خداوند


خداوند نیز فرمود: «قُلْ اِن کُنتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِی یُحْبِبْکُمُ اللَّهُ»؛ «بگو (ای پیغمبر) اگر خدا را دوست می‌دارید، از من پیروی کنید تا خدا شما را دوست بدارد».

← دوستی اولیای خدا


اولیای خدا را به‌ خاطر او دوست بدارد؛ اگر انسان واقعاً خدا را دوست می‌دارد، باید دوستی دیگران را در راستای دوستی خداوند قرار دهد. حتی دوستی ائمه (علیهم‌السلام) و مؤمنین نیز این‌گونه است، انسان، ائمه ‌اطهار (علیهم‌السلام) و مؤمنین را از آن جهت دوست می‌دارد که خداوند امر نموده است.

و هم‌چنان در برابر افرادی که به ما خوبی نمی‌کنند، گذشت از خود نشان می‌دهیم چون خداوند گذشت و اخلاق شایسته را دوست می‌دارد. لذا باید همه‌ کارهای ما برای خدا باشد، در آن صورت می‌توانیم با خدا دوست شویم.

← به یاد خدا بودن


همه ‌اوقات غرق ذکر و یاد خدا باشد؛ البته این به معنای آن نیست که انسان همه کار و زندگی‌اش را تعطیل کند و فقط به عبادت و نماز مشغول باشد؛ بلکه مراد آن است که در همه کارها و در همه‌ حالات خدا را در نظر داشته باشد و خداوند را ناظر بر اعمال خویش بداند.

← جهاد در راه خدا


با مال و جان در راه خدا تلاش کند: خداوند در آیه ۵۴ سوره مائده یکی از خصوصیات محبان خود را جهاد (با مال، جان و...) در راه خود می‌داند.
اگر انسان به ‌سوی خدا گام بردارد و محبت و دوستی او را در دل خویش جای دهد، خداوند نیز او را دوست می‌دارد و در همه کارهایش یاری می‌کند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، ج۷، ص۱۸۵، مکتب الاعلام الاسلامی.    
۲. بهشتی، سیدمحمدحسین، خدا از دیدگاه قرآن، بعثت، بی‌تا.
۳. حسینی نوری، منطق خداشناسی، ۳۶۵، دفتر نشر فرهنگ اسلامی.
۴. شفیعی، سیدمحمد، فطرت مذهبی در انسان، دفتر انتشارات اسلامی، ۱۳۶۷ش.
۵. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، ج۲، ص۴۴۵، المکتب الاعلام الاسلامی.    
۶. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، ج۲، ص۴۴۵، المکتب الاعلام الاسلامی.    
۷. امام علی (علیه‌السلام)، نهج‌البلاغه، ص۳۱۳، نامة ۶۹، ترجمه دکتر شهیدی، چاپ انتشارات انقلاب اسلامی، چ۴، ۱۳۷۲ش.    
۸. آل‌عمران/سوره۳، آیه۳۱.    
۹. شوری/سوره۴۲، آیه۲۳.    


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «راه‌های تحصیل محبت به خدا»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۱۲/۲۳.    







جعبه ابزار
جعبه‌ابزار