هدف از آفرینشذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: هدف از خلقت، خلقت آدم، آفرینش انسان‌ها.

پرسش: از حدیث قدسی که می‌گوید: «یا ابن آدم خلقت الاشیاء لاجلک و خلقتک لاجلی؛ همه چیز برای انسان آفریده شده است و انسان برای خدا» را چه‌گونه تفسیر می‌کنید؟

پاسخ: انسان برای رسیدن به خدا و نزدیک شدن به او و کسب مقام قرب و رسیدن به کمال الهی خلق شده است و رسیدن به کمال و قرب و دریافت رحمت به‌طور ذاتی ارزشمند است و ماورای آن خوبی دیگری نیست، تنها موجودی که از قرب و کمال الهی بهره‌مند می‌شود، انسان است، و این انسان در نهایت جایگاهش نزد پروردگار است و در جوار رحمت الهی آرام می‌گیرد. انسان اشرف و گل سرسبد مخلوقات جهان هستی و خلیفه و جانشین خدا بر روی زمین است و تمام آن‌چه که خلق شده، همگی به خاطر وجود آدم است و مخلوقات هستی همگی به پاس خلقت انسان خلق شده‌اند.


هدف از خلقت

[ویرایش]

برای پاسخ به این سؤال باید گفت که: در خلقت و آفرینش موجودات دو هدف قابل تصور است:

← اول


یکی هدف متوسط که خلقت برای عبادت و بندگی خداست؛ چنان‌که قرآن کریم می‌فرماید: «و ما خلقت الجن و الانس الا لیعبدون؛ جن و انس را خلق نکردم، مگر برای عبادت و بندگی... .

← دوم


و دیگری، هدف عالی و غایی که رسیدن به مبدأ نور هستی است؛ یعنی منتهی‌الیه سیر مخلوقات خداوند متعال است: «و انّ الی ربک المنتهی؛ انتهای سیر انسان به‌سوی پروردگار است»؛ پس هدف غایی و عالی خلقت رسیدن به کمال و نزدیک شدن انسان به خداوند متعال است.

آفرینش مخلوقات

[ویرایش]

انسان اشرف و گل سرسبد مخلوقات جهان هستی و خلیفه و جانشین خدا بر روی زمین است و تمام آن‌چه که خلق شده، همگی به خاطر وجود آدم است و مخلوقات هستی همگی به پاس خلقت انسان خلق شده‌اند.

← حدیث قدسی


چنان‌که خداوند متعال در حدیث قدسی می‌فرماید: «یا ابن آدم خلقت الاشیاء لاجلک؛
[۳] اصفهانی، میرزا محمدتقی، مکیال المکارم، ج ۱، ص ۳۷۳، بیروت، مؤسسه آل علمی، ۱۴۲۱ ق.
ای فرزند آدم تمام اشیا را به خاطر تو خلق کردم».

← آیه‌ای در قرآن


و در قرآن کریم نیز تصریح شده که «و لقد کرمنا بنی‌ادم و حملناهم فی البر و البحر و رزقناهم من الطیبات و فضلناهم علی کثیر ممن خلقنا تفضیلا؛ ما بنی‌آدم را گرامی داشتیم و آنها را در خشکی و دریا (بر مرکب‌های راهوار) حمل کردیم، و از انواع روزی‌های پاکیزه به آنها روزی دادیم، و بر بسیاری از خلق خود برتری بخشیدیم.» که کلمه کثیر در آیه یاد‌شده به معنای جمیع است.

← فراز دیگری از حدیث قدسی


اما خداوند متعال در بخشی دیگر از حدیث قدسی می‌فرماید: «... و خلقتک لاجلی؛
[۶] خمینی، سید مصطفی، تفسیر القرآن الکریم، ج ۴، ص ۳۸۶، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی، چ ۱، ۱۴۱۸ ه.
و تو را خلق کردم برای خودم.

اثبات هدف عالی و غایی

[ویرایش]

حدیث مذکور دلیل بر اثبات هدف دوم (عالی و غایی) خداوند متعال از خلقت انسان است؛ یعنی انسان برای رسیدن به خدا و نزدیک شدن به او و کسب مقام قرب و رسیدن به کمال الهی خلق شده است و رسیدن به کمال و قرب و دریافت رحمت به‌طور ذاتی ارزشمند است و ماورای آن خوبی دیگری نیست، تنها موجودی که از قرب و کمال الهی بهره‌مند می‌شود، انسان است، و این انسان در نهایت جایگاهش نزد پروردگار است و در جوار رحمت الهی آرام می‌گیرد.

منابع

[ویرایش]


۱. محمد‌تقی مصباح یزدی، معارف قرآن، قم، در راه حق، چ ۱، ۱۳۶۷، ص ۳۱۹ ۴۳۴.
۲. محمد‌امین صادق ارزگانی، انسان از نگاه امام خمینی و عارفان مسلمان، قم، دفتر تبلیغات اسلامی، چ ۱، ۱۳۸۲.
۳. انسان‌شناسی، تهیه و تدوین مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، قم، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)، چ ۱، ۱۳۷۷.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ذاریات (۵۱)، آیه ۵۶.    
۲. نجم (۵۳)، آیه ۴۲.    
۳. اصفهانی، میرزا محمدتقی، مکیال المکارم، ج ۱، ص ۳۷۳، بیروت، مؤسسه آل علمی، ۱۴۲۱ ق.
۴. اسراء (۱۷)، آیه ۷۰.    
۵. طبرسی، مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. ج ۶، ص ۲۷۴، بیروت، مؤسسة الاعلمی للمطبوعات، چ ۱، ۱۴۱۵ ه.    
۶. خمینی، سید مصطفی، تفسیر القرآن الکریم، ج ۴، ص ۳۸۶، تهران، مؤسسة تنظیم و نشر آثار الامام الخمینی، چ ۱، ۱۴۱۸ ه.


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «هدف از آفرینش»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۱۱/۲۴.    







جعبه ابزار
جعبه‌ابزار