غذا خوردنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه:

بهترین ذکر، غذا خوردن، بسم الله، الحمدالله.

پرسش:

بهترین ذکر هنگام غذا خوردن چیست؟

پاسخ:




آداب غذا خوردن

[ویرایش]

در منابع روایی برای خوردن و آشامیدن، آدابی از سوی پیشوایان دین ذکر شده است که ناظر به شروع غذا با نام خدا و پایان غذا با حمد اوست.

بیان روایات

[ویرایش]

روایات در این زمینه چنین می‌گویند:

← روایت اول


امام موسای کاظم ـ علیه‌السلام ـ می‌گوید: پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ به علی علیه‌السلام سفارش نمود: یا علی هنگامی که شروع به خوردن غذا نمودی، بسم الله بگو، و هنگام پایان غذا بگو الحمد لله؛ چراکه دو فرشته نگهبانت از تو جدا نمی‌شوند تا حسنات را برایت بنویسند، مگر این‌که خودت آنها را از خویشتن جدا کنی.

← روایت دوم


امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید: هنگامی که سفره پهن شد، بگو: بسم الله و هنگام آغاز و پایان غذا نیز بسم الله بگو و هنگامی که سفره جمع شد بگو الحمد لله.

← روایت سوم


راوی می‌گوید: هنگامی که غذا برای ما آورده شد، شنیدم که امام کاظم علیه‌السلام می‌فرمود: ستایش خدایی را که برای هر چیزی مقرراتی قرار داد.
به امام گفتم: این غذا هنگامی که آماده و خورده می‌شود چه مقرراتی دارد؟
امام فرمود: مقرراتش این است که هنگام پهن‌شدن سفره با نام خدا شروع کنید و زمان جمع‌ شدن سفره او را حمد و سپاس گویید.

← روایت چهارم


امام صادق ـ علیه‌السلام ـ فرمود: هنگامی که غذا خوردی یا شربتی نوشیدی، بگو: الحمد لله.

← روایت پنجم


در روایتی دیگر از امام صادق آمده است: خوردن و نوشیدن را با یاد و نام خدا آغاز کن و بعد از پایانش بگو: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی یُطْعِمُ وَ لا یُطْعَمُ»؛ ستایش پروردگاری را سزاست که غذا را در اختیار بندگانش قرار داد، اما هیچ‌کس به او طعامی تقدیم نخواهد کرد.

← روایت ششم


و نیز حضرتشان می‌فرماید: هنگامی که سفره را در برابر امام سجاد علیه‌السلام می‌نهادند می‌گفت: «اللَّهُمَّ هَذَا مِنْ مَنِّکَ وَ فَضْلِکَ وَ عَطَایَاکَ فَبَارِکْ لَنَا فِیهِ وَ سَوِّغْنَاهُ وَ ارْزُقْنَا خَلَفاً إِذَا أَکَلْنَاهُ وَ رُبَّ مُحْتَاجٍ إِلَیْهِ رَزَقْتَ وَ أَحْسَنْت‌ اللَّهُمَّ اجْعَلْنَا لَکَ مِنَ الشَّاکِرِینَ»؛ بار خدایا این از منت و فضل و بخشش توست! آن‌را برای ما پر برکت و گوارا کن و عوضش را به ما ده و چه‌بسا نیازمندانی که به آنان روزی دادی و احسان کردی. بار خدایا! ما را از شکرگزاران قرار ده! و هنگامی که سفره را برمی‌داشتند می‌فرمود: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی حَمَلَنَا فِی الْبَرِّ وَ الْبَحْرِ وَ رَزَقَنَا مِنَ الطَّیِّبَاتِ وَ فَضَّلَنَا عَلَی کَثِیرٍ مِنْ خَلْقِهِ (أَوْ مِمَّنْ خَلَقَ) تَفْضِیلًا»؛ سپاس خدایی را سزاست که ما را در بیابان و دریا گردش داد و از پاکیزه‌ها به ما روزی داد و بر بسیاری از آفریدگانش (یا آنچه آفریده) برتری داد.

← روایت هفتم


امام صادق ـ علیه‌السلام ـ از امام علی علیه‌السلام نقل می‌کند: هنگام خوردن غذا تا می‌توانید خدا را یاد کنید و صدای ناهنجار درنیاورید؛ چراکه طعام، نعمت خدا و بخشی از روزی اوست که شکر و سپاسش بر شما واجب است.

← روایت هشتم


امام صادق از پدر بزرگوارش از حضرت علی علیه‌السلام نقل می‌کند: کسی که هنگام خوردن غذا خدا را یاد کند، هیچ‌گاه از آن غذا مورد سؤال قرار نمی‌گیرد.

← روایت نهم


یا در روایتی دیگر آمده است: هر فردی که غذایی بخورد و بعد از آن بگوید: «الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِی أَطْعَمَنِی هَذَا مِنْ رِزْقِهِ مِنْ غَیْرِ حَوْلٍ مِنِّی وَ قُوَّةٍ»؛ سپاس خدایی را که از روزی خویش این غذا را خوراکم کرد، بدون آن‌که من (مستقلّاً) توانایی این کار را داشته باشم، گناهان گذشته‌اش بخشوده خواهد شد.

نتیجه بحث

[ویرایش]

آن‌چه از مجموع روایات به دست می‌آید آن است که دست‌کم هنگام آغاز خوردن و نوشیدن باید «بسم الله» و هنگام پایان آن «الحمد لله» گفت.
گفتنی است یاد خدا و سپاس از نعمت‌هایش به هر زبانی که باشد کفایت می‌کند و گفتن عبارت عربی موضوعیت ندارد.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۱، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۲. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۳، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۳. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۱، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۴. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۴، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۵. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۴، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۶. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۳، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۷. برقی، ابو جعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال‌الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۳، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۸. برقی، ابوجعفر احمد بن محمد بن خالد، المحاسن، محقق، مصحح، محدث، جلال الدین،‌ ج ‌۲، ص ۴۳۴، قم، دارالکتب الإسلامیة، چاپ دوم، ۱۳۷۱ق.    
۹. مجلسی، محمدباقر، بحار الانوار، ج ‌۹۵، ص ۱۴، بیروت، دار إحیاء التراث العربی، چاپ دوم، ۱۴۰۳ق.    

پایگاه اسلام کوئست.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار