رنگذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: رنگ، قرآن مجید.

پرسش: قرآن کریم به چه رنگ‌هایی اشاره دارد؟

پاسخ: قرآن کریم، به تمام رنگ‌های اصلی و غیر اصلی اشاره دارد؛ ولی به صورت صریح از حدود پنج رنگ نام برده است.


علم رنگ‌شناسی[ویرایش]

دانش رنگ‌شناسی در عصر کنونی، مورد توجه دانشمندان قرار گرفته است. در این علم، رنگ‌ها براساس تأثیر آن‌ها بر روان انسان مورد مطالعه قرار می‌گیرند.

← دیدگاه گرانت آلن
روان‌شناس بزرگ «گرانت آلن» می‌گوید: «در طبیعت ما عاملی قوی‌تر و متنوع‌تر از رنگ‌ها وجود ندارد».

← دیدگاهی دیگر
دیگری گفته است: «تأثیر رنگ در روان انسان موضوعی ژرف و عمیق است». (به نقل از قرآن بر فراز اعصار) [۱]

← دیدگاه قرآن
قرآن کریم نیز چهارده قرن قبل به این نکته توجه ویژه نموده است و اختلاف رنگ‌های تمام موجودات زمینی را به طور عموم‌، از نشانه‌های تدبیر و از آیات خداوند محسوب نموده است:

«آفرینش آسمان‌ها و زمین[ها] و اختلاف رنگ‌های شما (و تمام موجودات) از آیات و نشانه‌های اوست. به طور مسلم دانشمندان، این حقایق را درک می‌کنند». [۲] و بشر پس از قرن‌ها مطالعه و بررسی، به این واقعیت (و آیت بودن) پی برده است.

← دیدگاه نیوتن
نیوتن می‌گوید: «از این‌که از ماده واحد، این همه موجودات متنوع و رنگارنگ به وجود آمده است، باید معتقد گردید که قدرت دیگری در پشت این دستگاه مادی است که ماده را رنگ‌آمیزی نموده است». راستی یک نگاهی به طبیعت و دیدن رنگ‌های مختلف گل‌ها، درختان، پرندگان، کوه‌ها و...کافی است برای درک عظمت خداوند تبارک و تعالی در خلقت رنگ‌ها.

رنگ‌ها در قرآن[ویرایش]

با این مقدمه، جواب سؤال این است که: آیات قرآن کریم، در مورد رنگ‌ها به دو دسته تقسیم می‌شوند.
یک دسته به صورت کلی به رنگ‌ها، بدون نام بردن از رنگ خاص، به عنوان نشانه‌های الهی اشاره دارد، و دسته دوم آیاتی که به رنگ، و یا رنگ‌های خاصی اشاره دارد:

← صورت کلی رنگ‌ها
أ. آیاتی که به صورت کلی اشاره به عنوان رنگ (لون) یا رنگ‌ها (الوان) دارند:

←← رنگ خدایی
«رنگ خدایی (بپذیرید: رنگ ایمان و توحید و اسلام) و چه رنگی از رنگ خدایی بهتر است؟! و ما تنها او را عبادت می‌کنیم». [۳] این آیه علاوه بر این‌که دو بار از کلمه رنگ اسم برده است، می‌رساند که امور معنوی دارای رنگ می‌باشند.

←← رنگ‌های گوناگون موجودات
«یکی از آیات و نشانه‌های پروردگار، آفرینش موجودات زمینی با الوان و رنگ‌های مختلف است و به طور مسلم افراد آگاه این حقیقت را درک می‌نمایند». [۴] در این آیه به تمام رنگ به طور اجمال اشاره دارد؛ چون در موجودات زمینی می‌توان تمام رنگ‌ها را مشاهده کرد.

←← رنگ‌های میوه‌ها
میوه‌ها هم به رنگ‌هایی گوناگون در قرآن آمده است.

←← رنگ‌های کوه‌ها
کوه‌ها نیز دارای رنگ‌های گوناگون هستند.

←← رنگ‌های آدمیان و جانوران
رنگ‌های گوناگون آدمیان، جانوران و چهارپایان:

«فکر نمی‌کنی که انواع میوه‌ها را با رنگ‌های گوناگون پدید آوردیم؟! و کوه‌ها را ... به رنگ‌های مختلف آفریدیم و نیز آدمیان و جانوران و چهارپایان را با الوان (و رنگ‌های) گوناگون پدیدار نمودیم». [۵] در این آیه نیز به نوعی به تمام رنگ‌ها اشاره دارد.

←← رنگ‌های کشت و زرع‌ها
«دقت نمی‌کنی؟! که خداوند براساس نظام آفرینش چگونه‌ باران می‌فرستد، و در چشمه‌سارها جای‌گزین می‌نماید و با آن، انواع کشت‌ها را با رنگ‌های گوناگون می‌رویاند؟!...». [۶]
گیاهان زراعی بعضی سبز تیره و بعضی سبز کم‌رنگ هستند. هم‌چنین آیاتی که به رنگ‌های مختلف انسان اشاره دارند و نظایر آن. [۷]

←← رنگ‌های عسل
«از درون شکم آن‌ها (زنبور عسل) نوشیدنی خاصی (به نام عسل) خارج می‌شود، به رنگ‌های مختلف، که در آن شفای مردم است...». [۸]
رنگ عسل، برحسب آن‌که زنبور بر چه گل و ثمره‌ای نشسته و از آن بهره‌گیری کرده باشد، تفاوت می‌کند. به همین جهت در پاره‌ای از موارد قهوه‌ای تیره، گاهی نقره‌ای سفید، گاهی بی‌رنگ، گاهی زردرنگ، گاهی شفاف، زمانی تیره، گاهی زرد طلایی، زمانی خرمایی و حتی گاهی مایل به سیاهی است.

←← هفت رنگ در خورشید
در قرآن کریم، در مورد نور خورشید، کلمه «ضیاء» به کار رفته است: «جَعَلَ الشَّمْسَ ضِیاءً». [۹]
مفسران گفته‌اند، ضیاء جمع «ضوء» است و این جمع بودن در نور خورشید، اشاره به چیزی است که علم امروز پس از قرن‌ها آن را اثبات کرده و آن این‌که نور آفتاب مرکب از هفت رنگ است، همان رنگ‌هایی که در رنگین‌کمان و هنگام عبور نور از منشورهای بلورین دیده می‌شود. [۱۰]

← رنگ‌های خاص
ب. آیاتی که از رنگ‌ها و رنگ‌هایی خاص نام برده‌اند:

←← زرد یک‌دست
«گاوی باشد زرد یک‌دست که بینندگان را شاد و مسرور سازد». [۱۱]

←← سفید، سرخ و سیاه
«و از کوه‌ها نیز (به لطف پروردگار) جاده‌هایی آفریده شده به رنگ سفید و سرخ، با الوان مختلف و (گاه) به رنگ کاملاً سیاه». [۱۲]

←← سبز
در حدود ۱۱ آیه قرآن کریم، یا در مورد لباس سبز، یا سبزیجات و یا گیاهان و درختان به کار رفته است. [۱۳] [۱۴] [۱۵]

← آبی
«و آسمان (جوّ زمین) را هم چون سقفی بر بالای سر شما (قرار داد)». [۱۶]

←← حدیثی از امام صادق
امام صادق (علیه‌السلام) فرمود: «ای مفضّل! در رنگ آسمان بیندیش که خدا آن را این چنین آبی آفرید که موافق‌ترین رنگ‌ها برای چشم است ...». (که از توحید مفضل نقل نموده) [۱۷]

نتیجه بحث[ویرایش]

در نتیجه قرآن کریم، به تمام رنگ‌های اصلی و غیر اصلی اشاره دارد، ولی به صورت صریح از حدود پنج رنگ نام برده است.

منابع[ویرایش]

۱. محمدی ری‌شهری، شناخت خدا، ص۱۴۶ـ۱۵۱.
۲. مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۲۱؛ ج۸، ۲۲۶؛ ج۵، ص۳۸۴؛ ج۱۸ ص۲۴۳ و... .

پانویس[ویرایش]
 
۱. محمدی ری‌شهری، محمد، بهترین راه شناخت خدا، ص۱۰۷، ص۱۵۰، بی‌جا، ۱۳۵۴.
۲. روم/سوره۳۰، آیه۲۲.    
۳. وجدی، محمدفرید، دایرة المعارف القرن العشرین، ج۱، ص۴۹۹، بیروت، دارالمعرفة.
۴. نحل/سوره۱۶، آیه۱۳.    
۵. فاطر/سوره۳۵، آیه۲۷.    
۶. زمر/سوره۳۹، آیه۲۱.    
۷. روم/سوره۳۰، آیه۲۲.    
۸. نحل/سوره۱۶، آیه۶۹.    
۹. یونس/سوره۱۰، آیه۵.    
۱۰. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۸، ص۲۲۶، تهران، دارالکتب الاسلامیه، دوازدهم، ۱۳۷۰.    
۱۱. بقره/سوره۲، آیه۶۹.    
۱۲. فاطر/سوره۳۵، آیه۲۷.    
۱۳. انعام/سوره۶، آیه۹۹.    
۱۴. یس/سوره۳۶، آیه۸۰.    
۱۵. یوسف/سوره۱۲، آیه۴۶.    
۱۶. بقره/سوره۲، آیه۲۲.    
۱۷. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۱۲۱، تهران، دارالکتب الاسلامیه، دوازدهم، ۱۳۷۰.    


منبع[ویرایش]

سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «رنگ، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۱۰/۲۰.    



جعبه‌ابزار