سوره حمدذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: شفا ، سوره حمد.
پرسش: در حدیث از امام معصوم ـ علیه‌السلام ـ نقل شده است که «اگر سوره حمد شفای دردها نباشد، پس دیگر چیزی شفای دردها نیست»؛ منظور از این حدیث چیست؟ پس بحث پزشکی و عوامل روان‌شناسی چه می‌شود؟
پاسخ: یکی از اسامی سوره حمد «الشفا» و «الشافیة» است. این نام برگرفته از روایاتی است که این سوره را شفابخش نامیده‌اند.


سوره حمد، شفابخش[ویرایش]


← سخنی از رسول خدا
رسول خدا ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ فرمود: « فاتحة الکتاب شفاء من کلّ داء ؛ سوره حمد شفای هر دردی است». [۱]

← روایتی از امام باقر
از امام باقر ـ علیه‌السلام ـ نقل شده، آمده است: « من لم یبرأه الحمد لم یبرأه شیء ؛ کسی که سوره حمد شفابخشش نباشد، چیزی او را شفا نمی‌دهد». [۲]

سوره حمد، شفابخش بیماریهای درونی[ویرایش]

گرچه تلاوت سوره حمد (با شرایطی که برای اجابت دعا ذکر شده است) شفابخش بیماری‌های جسمی نیز می‌باشد، اما مهم، بیماری‌های جان است که قرآن کریم عهده‌دار درمان آنهاست،‌ و برای شفای دردهای درونی و بیماری‌های قلبی، یعنی جهل و رذایل اخلاقی از سوی شافی مطلق (خدای سبحان) نازل شده است.

← سخن خداوند متعال
خداوند متعال می‌فرماید:
« وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْآنِ مَا هُوَ شِفَاء وَرَحْمَةٌ ؛‌ و از قرآن آن چه شفا و رحمت است، برای مؤمنان نازل می‌کنیم». [۳]

← سخنی دیگر از خداوند متعال
«يَا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاءتْكُم مَّوْعِظَةٌ مِّن رَّبِّكُمْ وَشِفَاء لِّمَا فِي الصُّدُورِ وَهُدًى وَرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِينَ ؛ مردم، اندرزی از سوی پروردگارتان برای شما آمده، و درمانی برای آنچه در سینه‌هاست (درمانی برای دل‌های شما) و هدایت و رحمتی است برای مؤمنان». [۴]


← سخنی از امام باقر
سوره حمد نیز چون عصاره قرآن است، عصاره درمان‌های قرآنی خواهد بود. بنابراین کلام حضرت باقر ـ علیه‌السلام ـ که فرمود:"هرکس حمد او را درمان نکند، چیز دیگری او را درمان نخواهد کرد.»، نیز بدین معنا است که اگر جهل و رذایل اخلاقی کسی با معارف سوره حمد درمان نشود، دیگر سوره‌های قرآن برای او سودمند نخواهد بود. [۵]


مؤثر بودن خواندن دعاها در بهبود بیماری‌ها[ویرایش]

سوره حمد در کنار رفتن پیش پزشک می‌تواند مؤثر باشد؛ یعنی فقط در مواردی که قطع امید از هرجا کرده نیست؛ بلکه حتی در زمانی که پیش پزشک و روان‌شناس می‌رود، می‌تواند خواندن حمد مؤثر باشد؛ یعنی به صورت علت ناقصه در کنار سایر علل و شرایط، تأثیر در شفای بیماری جسمانی داشته باشد. این مسئله امروزه به‌وسیله دانشمندان و روان‌شناسان به‌صورت علمی ثابت شده که خواندن دعاها و حتی کلمه ''' بسم الله الرحمن الرحیم' '' در بهبود بیمارهایی جسمی و روحی آثار مثبت داشته است.

آفرینش هستی براساس قانون علی و معلولی[ویرایش]

در مباحث فلسفی و کلامی کاملاً ثابت شده است که نظام هستی و آفرینش براساس نظام علی و معلولی بنا گردیده و این قانون، عام و کلی و فراگیر است که در همه پهنه هستی و همه حوادث و موجودات آن جاری و ساری است. بر‌این‌اساس همان‌گونه که کار و فعالیت و تلاش انسان در مجموعه هستی تأثیرگذار است و انسان بدین وسیله مشکلات خود را حل کرده و نیازهای خود را برطرف می‌سازد، برخی امور مانند صدقه دادن و دعا کردن و یا خواندن برخی ذکرها و سوره‌ها نیز در عالم دارای تأثیر است و این دو نوع اسباب و عوامل، مشمول قانون کلی علت و معلول و مصداق و موردی از آن هستند. انسان چون با عالم محسوس مأنوس است و همت و تلاش او در جهت کشف قوانین مادی است، تأثیر و علیت را در همین چارچوب تنگ و محدود خلاصه و منحصر می‌سازد و به‌دلیل نگرش مادی و محدود خود تأثیر عوامل و اسبابی معنوی چون دعا و صدقه و خواندن سوره‌ای از قرآن را امری غیرعادی و عجیب می‌داند و چون با عوامل و اسباب مادی سروکار دارد، تصور می‌کند هر نوع دگرگونی و تغییر اوضاع و شرایط باید با اسباب شناخته شده مادی صورت گیرد.

عدم تناقض مراجعه به پزشک با دعا و صدقه و سوره حمد[ویرایش]

در‌حالی‌که دعا هم مانند معالجه پزشک، عاملی از عوامل مؤثری از مؤثرات عالم هستی است و هیچ‌گونه منافاتی با یکدیگر ندارند. همان‌طوری که داروی پزشک شفابخش است، دعا و صدقه و خواندن سوره حمد نیز شفابخش است و همان‌طوری که دارو در قلمرو قانون علیت عمل می‌کند و از این حوزه گامی بیرون نمی‌نهد، همین‌طور دعا و صدقه و قرائت سوره حمد نیز در همین چارچوب عمل می‌کند. پس مراجعه به پزشک و خوردن دارو راه و سبب و عاملی برای بهبودی است و دعا و صدقه و سوره حمد نیز عواملی دیگر برای بهبودی و شفا می‌باشند و هیچ تناقض و ناسازگاری با یکدیگر ندارند. البته این بدین معنا نیست که انسان راه‌های شناخته شده و محسوس تأثیر مثل رفتن به دکتر و کار و تلاش را ترک کند و تنها به‌سراغ دعا و خواندن سوره حمد برود؛ بلکه باید در کنار تلاش و کوشش دست به دعا بردارد و صدقه بدهد و تأثیر دارو را از خدا بخواهد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. تفسیر مجمع البیان، شیخ طبرسی، ج ۱، ص ۱۷.    
۲. تفسیر نورالثقلین، الشیخ الحویزی، ج ۱، ص ۴.    
۳. اسراء (۱۷)، آیه ۸۲.    
۴. یونس (۱۰)، آیه ۵۷.    
۵. آیت‌الله جوادی آملی، تسنیم، ج ۱، ص ۲۶۴.


منبع[ویرایش]

پایگاه حدیث نت.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | خواص آیات و سور




جعبه‌ابزار