دین حنیفذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



پرسش:منظور از دین حنیف در قرآن چیست؟


معنای لغوی حنیف[ویرایش]

پاسخ:
حنیف از ماده « ح ن ف » به معنای هدایت به استقامت و راه مستقیم است. [۱]

معنای اصطلاحی حنیف[ویرایش]

حنیف در اصطلاح به معنای کسی است که از آیین ها و روش های منحرف چشم می پوشد و متوجه آیین حقیقی می شود. حضرت امام باقر ـ علیه‌ السلام ـ می فرماید: « حنیف کلمه جامعی است که هیچ چیز را باقی نمی گذارد حتی کوتاه کردن شارب و گرفتن ناخن و... ». [۲]

دین حضرت ابراهیم[ویرایش]

قرآن کریم حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ را پیرو دین حنیف می داند و می فرماید: « ما کانَ إِبْراهِیمُ یَهُودِیًّا وَ لا نَصْرانِیًّا وَ لکِنْ کانَ حَنِیفاً مُسْلِماً وَ ما کانَ مِنَ الْمُشْرِکِینَ؛ [۳]ابراهیم یهودی و نصرانی نبود، بلکه موحدی خالص و مسلمان بود و هرگز از مشرکان نبود ».
توضیح این که یکی از تلاش های یهود و نصاری بر ضد اسلام این بود که سعی داشتند حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ را که در میان تمام پیروان مذاهب و ادیان از او به عظمت یاد می شود را از خود بدانند، یهودیان مدعی بودند که او از ما و پیرو آیین ما است، مسیحیان نیز چنین ادعایی را داشتند. قرآن کریم در آیه یاد شده به آنان پاسخ می دهد که نزاع شما بیهوده است، چون حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ سال ها قبل از حضرت موسی و عیسی ـ علیهما السلام ـ بوده و تورات و انجیل نیز سال ها بعد از او نازل شده اند و معقول نیست که پیامبر پیشین پیرو آیین های بعد از خود باشد. خداوند متعال در ادامه آیه حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ را موحدی پاک و تسلیم در برابر خدا معرفی می کند و می گوید: او هرگز چون شما برای خداوند شریکی قائل نشد.
حضرت امام صادق ـ علیه‌ السلام ـ می فرماید:‌ « حنیفیت ( حضرت ) ابراهیم، اسلام است ». [۴]
مسلمانان نیز، چون از آیین های خالص و پاک حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ پیروی می کنند و روش های آن حضرت را دنبال می نمایند، از این رو می توان گفت که دین حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ اسلام ( تسلیم شدن در برابر خداوند متعال و توصیه کامل ) بوده و آن حضرت پیرو دین اسلام می باشد.

دین حنیف[ویرایش]

از آیات قرآن کریم استفاده می شود که دین خدا یکی است و آن اسلام ( تسلیم حق شدن و فرمانبرداری از خداوند متعال ) است؛ « إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللَّهِ الْإِسْلام... [۵]؛ دین در نزد خدا اسلام است ». [۶] بنابراین، دین حنیف، آیین پاک و خالص و تسلیم در برابر حق و اعتقاد به توحید کامل است که تمام پیامبران بزرگ الهی از جمله حضرت ابراهیم ـ علیه‌ السلام ـ و حضرت محمد ـ صلی الله علیه و آله ـ به چنین آیین و دینی بودند. [۷]

منابع جهت مطالعه بیشتر[ویرایش]

۱. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان، بیروت، دار احیاء التراث العربی، ۱۳۷۹ ق، ج ۱، ص ۴۵۷.
۲. مکارم شیرازی، ناصر و همکاران، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الاسلامیه، چاپ چهارم، ۱۳۶۷، ج ۲، ص ۴۶۱.
۳. شیخ طوسی، التبیان فی تفسیر القرآن، قم، مکتب الاعلام الاسلامی، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق، ج ۲، ص ۴۹۲.

پانویس[ویرایش]
 
۱. راغب اصفهانی، محمد، مفردات الفاظ القرآن، بیروت، دارالکاتب العربی، بی تا، ص ۱۳۳.
۲. وسائل الشیعه، ج۲، ص۱۱۷.    
۳. آل عمران/سوره۳، آیه۶۷.    
۴. مجلسی، محمد باقر، بحارالانوار، بیروت، موسسة الوفاء، ۱۴۰۴ ق، ج۵۳، ص۱.
۵. آل عمران/سوره۳، آیه۱۹.    
۶. همان، ج ۹۴، ص ۳۱۴.
۷. طباطبایی، سید محمد حسین، المیزان فی تفسیر القرآن، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ سوم، ۱۳۹۷ ق، ج۳، ص۲۹۸.


منبع[ویرایش]

اندیشه قم.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | واژگان قرآنی




جعبه‌ابزار