دروغذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: دروغ.
پرسش: جایگاه دروغ گوئی و راست گوئی در اخلاق چیست؟
پاسخ: دروغ‌گوئی از رذائل اخلاقی هست.


دروغ‌گوئی از رذائل اخلاقی[ویرایش]

دروغ گفتن و برخلاف واقع حرف زدن از گناهان کبیره و بسیار زشت است و انسان را خوار، بی ارزش، خجالت زده، شرم‌سار، و در آخرت به عذاب و کیفر گرفتار می‌نماید.
امام باقر(علیه السلام) می فرماید: "ان الله عزّوجلّ جعل للشّر اقفالا و جعل مفاتیح تلک الاقفال الشراب و الکذب شرّ من الشّراب" [۱]خدای عزّوجل برای بدی قفل هایی قرار داده است و کلید آنها شراب است و دروغ از شراب هم بدتر است.
امام حسن عسکری(علیه السلام) می فرماید: "جُعلت الخبائث کلّها فی بیت و جُعل مفتاحها الکذب" [۲] ؛ همه‌ی پلیدی‌ها، گویا در یک اطاق نهاده شده است و کلید آن اطاق دروغ است.

دروغ‌گویی از نتایج بی‌ایمانی[ویرایش]

خداوند تبارک و تعالی می فرماید: "إِنَّما یَفْتَرِی الْکَذِبَ الَّذِینَ لا یُؤْمِنُونَ" [۳]دروغ را کسانی می سازند که ایمان ندارند.

جهنم از نتایج دروغگویی[ویرایش]

رسول خدا(صلی الله علیه وآله) می فرماید: "ایّاکم و الکذب فانّ الکذب یهدی الی الفجور، و الفجور یهدی الی النار" [۴]از دروغ بپرهیزید؛ زیرا دروغ به بدکاری می کشاند، و بدکاری انسان را به جهنم می کشاند.

ایمان از آثار ترک دروغ‌گویی[ویرایش]

امیرالمومنین(علیه السلام) نیز می فرماید: "لا یجد العبد طعم الایمان حتّی یترک الکذب هزله و جدّه" [۵] [۶] ؛ بنده مزه ی ایمان را نمی یابد تا وقتی که دروغ را (به طور کلّی) ترک کند، چه شوخی باشد، چه جدّی.

پرهیز از انواع دروغ[ویرایش]

علی بن حسین(علیه السلام) می فرماید: "اتقوا الکذب الصغیر منه و الکبیر فی کلّ جدّ و هزل فانّ الرجل اذا کذب فی الصغیر اجترء علی الکبیر" [۷]از دروغ بپرهیزید چه کوچک، چه بزرگ، چه شوخی، چه جدّی؛ زیرا کسی که در موضوع کوچکی دروغ گفت بر گفتن دروغ بزرگ جرأت پیدا می کند.

بدترین نوع دروغ[ویرایش]

بدترین نوع دروغ، دروغ بستن به خدا و پیامبر است که روزه را نیز باطل می کند.

موارد جواز دروغ‌گویی[ویرایش]

در چند مورد دروغ گفتن جایز است:
۱ـ در مقام دفع مفسده و نزاع.
۲ـ در مقام اصلاح ذات البین.
۳ـ در جهاد با کفّار و دشمنان.
۴ـ وعده دادن به زن و فرزند در گرفتن چیزی که توانایی آن را نداشته باشد، یا نفقه‌ی واجب نباشد.
ولی اگر بتواند توریه کند بهتر است و نباید تکراری باشد که بفهمند او دروغ می گوید و به وعده‌اش عمل نمی کند.
الیاس معدّل بر چند نفر از عامّه سلام کرد، از جهت بی احترامی جواب سلام او را ندادند، الیاس گفت: فکر می کنم چون شنیده‌اید من شیعه هستم جوابم را ندادید، به خدا سوگند هرکس یک نفر از ابوبکر و عمر و عثمان و علی را دشمن داشته باشد کافر است؛ آن جماعت خرسند شده، از او عذرخواهی نمودند. [۸]

راست‌گویی مقابل دروغ‌گویی[ویرایش]

ضدّ دروغ، راست گویی و صدق است که از بزرگ ترین صفات برجسته و کمال است. خداوند تبارک و تعالی می فرماید: "اتَّقُوا اللّهَ وَ کُونُوا مَعَ الصّادِقِینَ"؛ [۹] [۱۰]از خدا بترسید و همراه راست گویان باشید.
رسول خدا(صلی الله علیه وآله) می فرماید: "ما یزال العبد یصدق حتّی یکتبه الله صدیقاً" [۱۱]انسان در اثر مداومت به راست گفتن، نزد خدا به مرتبه ى صدیقین (بسیار راست گویان) مى رسد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. جامع السعادات ج۲، ص۲۴۹.
۲. جامع السعادات ج۲، ص۲۴۹.
۳. نحل/سوره۱۶، آیه۱۰۵.    
۴. جامع السعادات ج۲، ص۲۴۸.
۵. سفینة البحار ج۷، ص ۵۵.    
۶. جامع السعادات ج۲، ص۲۴۹.
۷. جامع السعادات ج۲، ص۲۴۹.
۸. خزائن نراقی، ص۴۷.
۹. یوسف/سوره۱۲، آیه ۱۸.    
۱۰. یوسف/سوره۱۲، آیه ۸۳.    
۱۱. اصول کافی ج۲، ص۳۳۸.    


منبع[ویرایش]

سایت اندیشه قم    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | رذائل اخلاقی | دروغ




جعبه‌ابزار