تدریجی بودن تکامل و عدالت در حکومت مهدیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تکامل، عدالت، حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف)، تدریجی بودن، دفعی بودن، پیشرفت، رشد اقتصاد، رشد علم و صنعت، رشد عقول.

پرسش: آیا تکاملی که گفته می‌شود در جامعه بشری زمان حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) پیدا خواهد شد و عدالت بسط خواهد یافت، دفعی است یا تدریجی؟ عقل انسان دفعی بودن آن را نمی‌پسندد و انسان نمی‌تواند بپذیرد که دفعتاً تکامل محقق خواهد شد و اگر تدریجی است چرا امروز حداقل کمی از این گرایشات دیده نمی‌شود تا زمان حضرت زمینه‌سازی شود و بلکه برعکس می‌بینیم روز به روز مفهوم عدالت قداست خود را از دست می‌دهد؟

پاسخ: تکامل و بسط عدالت در حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) در صورت رفع موانع و فراهم شدن زمینه‌ها و به تدریج تحقق‌پذیر است؛ زیرا هنگامی که حضرت قیام می‌کند، با موانعی فراوان روبه‌رو خواهد گشت که باید با تلاش و جدیت تمام یکی پس از دیگری و به تدریج کلیه‌ای آن موانع را از سر راه برداشت و کشورها را یکی پس از دیگری فتح کرد تا بر شرق و غرب عالم چیره شود.
پیشرفت‌های مختلف جوامع امروزی با پیشرفت‌ها و تکامل روزگار امام (علیه‌السلام) تفاوت بینادین دارد؛ زیرا در زمان ما بسیاری از این پیشرفت‌ها در جهت سقوط فرهنگ و اخلاق جامعه بشری قرار گرفته است؛ ولی در عصر حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) این شرایط برعکس شرایط کنونی خواهد شد؛ یعنی بشریت در عین اینکه به بالاترین رشد علمی و صنعتی می‌رسد، به همان‌اندازه به تعالی اخلاق و کمال انسانی نزدیک‌تر می‌گردد.
و از بین رفتن مفهوم عدالت و رو آوردن جوامع به فساد و تباهی، از نشانه‌های آخرالزمان و تابیدن خورشید عدالت خواهد بود.البته از این نکته نمی‌توان غافل شد که روند عدالت‌طلبی در همه نقاط جهان، آهنگی با‌ ثبات و رو به رشد پیدا کرده است و ظهور و تولد انقلاب اسلامی ایران و روند آزادی‌خواهی و شکست نظام سلطه و تظاهرات‌ متعدد ملت‌ها در برابر جهانی شدن اقتصاد و موارد متعدد دیگری را که در جهان کنونی شاهدیم، همگی نشانگر ایجاد زمینه‌های تدریجی لازم برای تحقق یافتن عدالت کامل در سایه ظهور قطب عالم امکان و اقامه حکومت کریمه ایشان است.


مقدمه

[ویرایش]

نخست لازم است به تکامل و عدالت جهانی که در جامعه بشری زمان حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) به وجود خواهد آمد اشاره شود؛ سپس دفعی و تدریجی بودن آن بررسی گردد و سپس روشن شود که امروز این‌گونه گرایشات به چشم می‌خورد یا خیر؟ و در پایان هم ببینیم که چرا مفهوم عدالت قداست خود را از دست داده است.

تکامل و عدالت در حکومت مهدی

[ویرایش]

طبق احادیث و روایات اسلامی، در پرتوی حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) جهان آکنده از صفا و صمیمیت می‌گردد که زندگی در پرتوی آن، بس دل‌انگیز و نشاط‌آور می‌شود. به طور اختصار به برخی پیشرفت‌ها و تکامل در حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) اشاره می‌شود:


← تکامل عقول


امام باقر (علیه‌السلام) می‌فرماید: هنگامی که قائم ما قیام کند، خداوند دستش را بر سر بندگان می‌گذارد و عقول آن‌ها را کامل و افکارشان را پرورش داده و تکمیل می‌کند.

← تکامل علوم


به فرموده امام صادق (علیه‌السلام): علم و دانش ۲۷ حرف است و ۲۷ شعبه و شاخه دارد، تمام آنچه پیامبران الهی برای مردم آوردند دو حرف بیش نبوده و مردم تاکنون جز آن دو حرف را نشناخته‌اند، اما هنگامی که قائم ما قیام کند، ۲۵ حرف و ۲۵ شاخه و شعبه دیگر را آشکار کرده و در میان مردم منتشر می‌سازد.

← تکامل صنایع


احادیث فراوانی وجود دارد که نشان می‌دهد در آن روزگار ابزار و وسایل اطلاعاتی آن‌قدر پیشرفته خواهد شد که دنیا را همچون کف دست آشکار می‌سازد و به حکومت مرکزی، تسلط کامل بر اوضاع جهانی می‌بخشد تا به موقع و بدون فوت وقت برای حل مشکلات جهانی بکوشد و هرگونه فسادی را در نطفه خفه سازد.
امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: «مؤمن در زمان قائم (علیه‌السلام) در‌حالی‌که در مشرق است، برادر خود را در مغرب می‌بیند و آنکه که در مغرب است، برادرش را در مشرق می‌بیند».

← تکامل اقتصاد


رسول اکرم (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) می‌فرماید: «زمین (در زمان حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف)) ذخیره‌های خود را برای او بیرون می‌فرستد و ثروت را بدون شماره و محاسبه در میان مردم پخش می‌کند (و هر کس به قدر نیازش از آن برمی‌گیرد).

← تکامل اخلاق و معنویت


احادیث از تکامل اخلاقی و معنوی در عصر ظهور امام عصر (علیه‌السلام) گزارش می‌دهد.

← تکامل و گسترش عدالت


گسترش عدالت در سراسر گیتی و ریشه‌سوزی بیداد از همه آبادی‌های زمین، در رأس آرمان‌های انقلاب حضرت مهدی قرار دارد و از هدف‌های اساسی حضرت، تحول عظیم جهانی است. این حرکت سازنده سرآغاز اقدامات در آن انقلاب است. این موضوع در احادیثی فراوان به صراحت یاد شده است.

امام صادق (علیه‌السلام) می‌فرماید: «به خدا سوگند! به طور حتم عدالت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) به درون خانه‌ها و اتاق‌هایشان نفوذ می‌کند؛ هم‌چنان‌که سرما و گرما در آن وارد می‌شود».

از پیامبر نقل شده که در سایه حکومت حضرت مهدی جهان پر از عدل و داد می‌شود:
«یَمْلَاُ اللهُ الْاَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلاً».

تدریجی بودن تکامل و بسط عدالت

[ویرایش]
چنان‌که برخی موارد تکامل و پیشرفت‌ها ملاحظه شد، با‌ اندک دقت روشن می‌شود که این تکامل و بسط عدالت در حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) در صورت رفع موانع و فراهم شدن زمینه‌ها و به تدریج تحقق‌پذیر است؛ زیرا هنگامی که حضرت قیام می‌کند، با موانعی فراوان روبه‌رو خواهد گشت که باید با تلاش و جدیت تمام یکی پس از دیگری و به تدریج کلیه‌ای آن موانع را از سر راه برداشت و کشورها را یکی پس از دیگری فتح کرد تا بر شرق و غرب عالم چیره شود.
البته هم‌چنان‌که به صرف ظهور حضرت و به صورت دفعی حکومت عدل جهانی فراگیر نخواهد شد، تکامل و پیشرفت‌های مختلف نیز چنین است: زیرا حضرت هنگامی زمام امور را به دست می‌گیرد که دنیا وارث انبوهی از نابسامانی‌هاست. هاله‌ای از ویرانی‌ها بر دنیا سایه افکنده است. شهرها در اثر جنگ به ویرانه تبدیل گشته است، به تعبیر برخی روایات دو ثلث مردم از بین می‌رود و یک ثلثشان باقی می‌ماند.
[۱۰] مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۲۸.
بازسازی و رسیدگی به تمام این کاستی‌ها زمان در برمی‌گیرد که این خود گواه بر تدریجی بودن است.

← دیدگاه مکارم شیرازی


استاد آیت‌الله مکارم شیرازی نیز می‌گوید: «دنیایی که می‌خواهد به چنین مرحله‌ای (تکامل) برسد، باید وسایل آموزش و تربیت در آن وسیع و همگانی باشد که قسمت عمده برنامه‌های اصلاحی را با «خودآگاهی» و «خودیاری» مردم پیاده کند و این نیازمند به نیرومندترین مراکز فرهنگی و وسایل ارتباط جمعی و جامع‌ترین کتب و مطبوعات است که هیچ‌کدام از اینها بدون عالی‌ترین و پیشرفته‌ترین وسایل صنعتی ممکن نیست.
اگر بنا بود همه کارها با «معجزه» تحقق پذیرد، وجود چنین نظامی بدون وسایل پیشرفته صنعتی قابل تصور بود. مگر اداره زندگی مردم جهان با معجزه ممکن است؟ معجزه استثنایی است ... . این کار تنها باید بر محور قوانین طبیعی صورت گیرد».
[۱۱] مکارم شیرازی، ناصر، مهدی انقلابی بزرگ، ص۸۵، قم، مطبوعات هدف، چ۲، چاپ مهر.

بنابراین تکامل جهان براساس قانون طبیعی، نیازمند آموزش و تربیت وسیع و گسترده است که این به صورت تدریجی امکان‌پذیر است.

مشاهده پیشرفت‌ها در جوامع امروزی

[ویرایش]

چرا امروز حداقل کمی از این گرایشات دیده نمی‌شود؟
پیشرفت‌های اقتصادی، علمی و صنعتی و عقول در جوامع امروز بشری دیده می‌شود و رو به فزونی است.

← رشد اقتصاد


می‌توان گفت که رشد اقتصاد جوامع امروزی نسبت به زمان‌های قبل چشم‌گیر بوده است؛ زیرا کشف و استخراج معادن زیرزمینی و سایر منابع طبیعی قابل استفاده که روز به روز در حال پیشرفت است، بهترین دلیل رشد و توسعه است. منتها بیشتر اقتصاد جوامع در اختیار جهان‌خواران قرار گرفته که از آن استفاده‌های نامشروع و غیر انسانی می‌شود؛ البته برخی کشورها ممکن است به خاطر جنگ و تجاوزات از توانایی‌های خویش استفاده نکرده باشند و رشدی اقتصادی کمتری را شاهد باشند.

← رشد علم و صنعت


رشد علم و صنعت نیز در دنیای امروز چنان رو به افزایش بوده است که نسبت به زمان‌های قبل قابل مقایسه نیست؛ پیشرفت‌های علوم پزشکی، صنایع جنگی، وسایل ارتباطی، ابزارهای آموزشی و ... گواه بر رشد و ترقی علوم و صنعت است.

← رشد عقول مردم


البته درست است که در پرتو حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) عقول مردم تکامل می‌یابد که مسئله نژاد، ملیت، جغرافیا، و قبیله مطرح نخواهد بود، در جوامع بشری امروز نیز عقول مردم رشد یافته که آگاهان و روشن‌فکران با افقی بالاتر به مسائل پیرامون خود می‌پردازند و به مسئله‌ای جهان‌وطنی می‌اندیشند و این نوع تفکر روز به روز رو به فزونی است.
حتی مسئله زبان واحد جهانی «اسپرانتو» به عنوان زبانی که همه جهانیان را در آینده به هم پیوند دهد، ابداع شده و کتاب‌های مختلفی به این زبان نشر یافته است.
[۱۲] مکارم شیرازی، ناصر، مهدی انقلابی بزرگ، ص۸۲، قم، مطبوعات هدف، چ۲، چاپ مهر.


تفاوت پیشرفت‌ در جامعه امروز با روزگار امام

[ویرایش]

پیشرفت‌های مختلف جوامع امروزی با پیشرفت‌ها و تکامل روزگار امام (علیه‌السلام) تفاوت بینادین دارد؛ زیرا در زمان ما بسیاری از این پیشرفت‌ها در جهت سقوط فرهنگ و اخلاق جامعه بشری قرار گرفته است.
ولی در عصر حضرت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف) این شرایط برعکس شرایط کنونی خواهد شد؛ یعنی بشریت در عین اینکه به بالاترین رشد علمی و صنعتی می‌رسد، به همان‌ اندازه به تعالی اخلاق و کمال انسانی نزدیک‌تر می‌گردد.

نتیجه بحث

[ویرایش]

و سخن پایانی اینکه از بین رفتن مفهوم عدالت و رو آوردن جوامع به فساد و تباهی، از نشانه‌های آخرالزمان و تابیدن خورشید عدالت خواهد بود. البته از این نکته نمی‌توان غافل شد که روند عدالت‌طلبی در همه نقاط جهان، آهنگی با‌ ثبات و رو به رشد پیدا کرده است و ظهور و تولد انقلاب اسلامی ایران و روند آزادی‌خواهی و شکست نظام سلطه و تظاهرات‌ متعدد ملت‌ها در برابر جهانی شدن اقتصاد و موارد متعدد دیگری را که در جهان کنونی شاهدیم، همگی نشانگر ایجاد زمینه‌های تدریجی لازم برای تحقق یافتن عدالت کامل در سایه ظهور قطب عالم امکان و اقامه حکومت کریمه ایشان است.


معرفی منابع

[ویرایش]

۱. چشم‌اندازی به حکومت مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف)، نجم‌الدین طبسی.
۲. سیمای آفتاب، دکتر حبیب‌الله طاهری.
۳. مهدی انقلابی بزرگ، ناصر مکارم شیرازی.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۲۸.    
۲. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۳۶.    
۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۹۱.    
۴. صافی گلپایگانی، لطف‌الله، منتخب‌الاثر، ج۲، ص۱۱۱ - ۱۱۲، باب سوم، چ۱.    
۵. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۱، ص۱۸.    
۶. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۲۸، ص۶۸.    
۷. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۶۲.    
۸. سبحانی، جعفر، ‌اصول عقاید اسلامی و نگاهی به زندگی پیشوایان معصوم علیهم‌السلام، ص۲۲۵، بنیاد فرهنگی امام مهدی (عجّل‌الله‌فرجه‌الشریف)، چ۱، پاییز ۱۳۷۲.    
۹. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۷۸.    
۱۰. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۵۲، ص۳۲۸.
۱۱. مکارم شیرازی، ناصر، مهدی انقلابی بزرگ، ص۸۵، قم، مطبوعات هدف، چ۲، چاپ مهر.
۱۲. مکارم شیرازی، ناصر، مهدی انقلابی بزرگ، ص۸۲، قم، مطبوعات هدف، چ۲، چاپ مهر.


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «تدریجی بودن تکامل و عدالت در حکومت مهدی»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۸/۰۸/۲۰.    







جعبه ابزار
جعبه‌ابزار