هدایت دوستان منحرفذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: هدایت، انحراف، دوستان.

پرسش: چگونه می‌توان دوستان منحرف را به راه راست هدایت کشاند، لطفاٌ کاملاً توضیح دهید؟

پاسخ: برای هدایت دوستان، بهتر است به برخی اصول توجه کنیم که عبارت‌اند از: رعایت شرایط امر به معروف و نهی از منکر، رعایت مراحل امر به معروف و نهی از منکر، برخورد احترام‌آمیز، توجه دادن به جایگاه والای انسان، زمینه‌سازی کردن، رفتار شایسته و اعتماد کردن افراد به ما، تذکر دادن به طور غیر مستقیم، جای‌گزین کردن راه‌حل مناسب، توجه به جنبه‌های مثبت، الگوی عملی بودن، آشنا کردن جوانان با تجربه‌های تلخ و نامه‌نگاری.


مقدمه بحث

[ویرایش]

عصر حاضر، ‌عصری است که مرزها تقریباً معنای خود را از دست داده است. یک فرد در یک سوی کره خاکی به‌راحتی اطلاعات فرد آن سوی کره و مرزها را می‌تواند به دست آورد و این به وسیله رسانه‌های گسترده‌ امروزی ممکن است. اگرچه حسنی داشته باشد، زیان‌هایی نیز به همراه دارد. گستردگی رسانه‌ها و در نتیجه اطلاعات ورودی، ذهن و روان ما را به کار می‌گیرد؛ مخصوصاً اگر این اطلاعات مخرب باشد و فرد موردنظر نتواند صلاح خود را تشخیص دهد و مفید را از غیر مفید تشخیص دهد؛ مخصوصاً اگر افراد یک جامعه آگاهی لازم را نداشته باشند یا از لحاظ ایمان و فرهنگ در سطح پایین‌تری قرار بگیرند، در این مواقع کار مشکل می‌شود. به‌هر‌حال ما در این‌گونه اجتماعی زندگی می‌کنیم که خوب و بد کار ما همچون روزنامه‌ای از مقابل ما می‌گذرد.

برخورد نیک و شایسته

[ویرایش]

اما این‌که به صورت موردی چگونه رفتار کنیم و وظیفه شما در قبال فرد مورد نظرتان چیست، باید عرض کرد که این مطلب تا حدودی به نسبت و رابطه شما با یکدیگر بستگی دارد؛ لذا اگر فکری می‌کنید که حرف و نصیحت شما را می‌پذیرند، سعی کنید کم‌کم و با برخورد‌ها و تذکرات شایسته ایشان را متوجه رفتارهایشان بکنید. توجه داشته باشید که هیچ‌گاه با انتقاد، توهین، تحقیر، شروع نکنید. اگر هدایت و راهنمایی شما با انتقاد و توهین و تحقیر شروع شود، مطمئن باشید که اثری نخواهد داشت؛ بلکه باعث مقاومت و مخالفت از سوی ایشان شده و در آینده نیز به رفتارهای خود ادامه خواهند داد. اگر واقع‌بینانه‌تر به قضایا نگاه کنیم، می‌بینیم بسیاری از انحرافات اخلاقی و لجبازی‌های نوجوانان و جوانان در اثر برخوردهای نادرست والدین و اطرافیان ایجاد شده یا تشدید می‌شود.

رعایت اصول مهم در هدایت افراد

[ویرایش]

برای آن‌که نصیحت و گفتار شما در مورد ایشان موفقیت‌آمیز باشد و مؤثر افتد، به اصول زیر توجه کنید.

← رعایت شرایط امر به معروف و نهی از منکر


شرایط امر به معروف و نهی از منکر را رعایت بکنید و اگر اطلاعی از آن شرایط ندارید با مطالعه کتاب‌های مربوط آگاهی خود را بالا ببرید.

← رعایت مراحل امر به معروف و نهی از منکر


مراحل امر به معروف و نهی از منکر را هم رعایت کنید.

← برخورد احترام‌آمیز


همان‌طور که گفته شد، هرگز با توهین و تحقیر و اهانت، به‌خصوص در حضور دیگران نمی‌شود کار را به پیش برد؛ این گونه برخورد گاهی عامل لجاجت می‌شود. شخصیت دادن به طرف و برخورد احترام‌آمیز او را بهتر جذب می‌کند.
[۱] جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۱۲۸، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۷ ش.
[۲] جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۱۳۵، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۷ ش.


← توجه دادن به جایگاه والای انسان


خیلی‌ها از روی غفلت از مقام و جایگاه ارزشی انسان نزد خدا به مفاسد و انحرافات اخلاقی روی می‌آورند، در این مواقع توجه دادن به شان والای انسانی مؤثر می‌افتد. در این زمان می‌توانیم از جوان‌های پاک و مهذب و الگوهای متعالی بهره ببرید.

← زمینه‌سازی کردن


در ارشادهای خود «زمینه‌سازی» را فراموش نکنید و تدریجاً شروع کنید، از نکاتی که آمادگی روحی طرف مقابل را فراهم می‌کند، استفاده کنید تا حرف شما مؤثر شود.

← اعتماد کردن افراد به ما


با دیگران باید به گونه‌ای برخورد کرد که به ما اعتماد کند و حرف‌های ما را از روی خیرخواهی بدانند و باورشان بیاید که خیر و صلاح آنان را می‌خواهیم و هیچ غرض خاص یا عداوتی در میان نیست.

← تذکر دادن به طور غیر مستقیم


تذکر مستقیم و یک‌باره به اشخاص ـ به ویژه جوانان و نوجوانانی که روحیه انتقادپذیری ندارند ـ گاهی سبب کدورت می‌گردد. درباره این‌گونه افراد غیر مستقیم وارد شدن بهتر است.

← جای‌گزین کردن راه‌حل مناسب


فراموش نکنید همیشه با انتقاد و نصیحت و نهی کردن کارها سامان نمی‌یابد، گاهی برای یک مشکل باید راه‌حل ارائه دهید و جای‌گزین پیدا کنید؛ مثلاً برای جلوگیری از روی آوردن به فیلم‌های آن‌چنانی و ناهنجار، ‌موارد مثبت و فیلم‌های خوب ارائه دهید و جایگزین کنید؛ پس صرف ایجاد بن‌بست و راه‌بندان، علاج کار نیست، راه‌گشایی مفیدتر است.
[۳] نوایی‌نژاد، شکوه، رفتارهای بهنجار و نابهنجار کودکان و نوجوانان، ابتکار، ۱۳۶۲ ش.


← توجه به جنبه‌های مثبت


روان‌شناسان معتقدند که در برخورد با افراد، ابتدا روی جنبه‌های مثبت آنان انگشت بگذاریم و تشویقشان کنیم، سپس از کار ناشایستی انتقاد کنیم. آن تقدیر و ستایش قلبی زمینه پذیرش انتقاد بعدی می‌شود، پس نباید تنها عیوب و خطاها را دید.
[۴] جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۸۹، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۹ ش.
[۵] جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۹۱، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۹ ش.


← الگوی عملی بودن


با بزرگ‌ترها مشورت کنید. برای دوستانتان الگوی عملی باشید تا گفتاری. برای آن‌ها کتاب معرفی کنید. اگر توانایی آن را دارید، دوستان خود را از الگوهای نامناسب و رفقای بد جدا کنید.

← آشنا کردن جوانان با تجربه‌های تلخ


یکی از راه‌های هدایت این است که جوانان را با تجربه‌های تلخ آشنا کرد، عواقبی تلخ که ممکن است دامن‌گیر آن‌ها شود و دیگر راه برگشتی هم وجود نداشته باشد.

← نامه‌نگاری


انسان‌ها دارای وجدان و فطرتی نیکو هستند؛ بنابراین اگر با آن روبه‌رو شوند، به گناه خود اعتراف می‌کنند و برای برگشت آماده‌تر شوند با نامه نوشتن به دوستان وقت زیادتری برای تأمل ایجاد می‌شود که انسان به فکر فرو می‌رود.

معرفی منابع

[ویرایش]

۱. احمد لقمانی، شیوه جذب جوانان در تبلیغ، عصر سعادت، چ۱، ۱۳۸۰ ش.
۲. مصطفی دلشاد تهرانی، روش‌های تربیت در نهح‌البلاغه، ‌ دریا، چ۱، ۱۳۷۹ ش.
۳. محمد ناصر انتصاری، بحران‌ها و درمان‌ها در دوره بلوغ، گرگان چ۱، ۱۳۸۲ ش.
۴. سید حسن اسلامی، امر به معروف و نهی از منکر، خرم، ۱۳۷۶ ش.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۱۲۸، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۷ ش.
۲. جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۱۳۵، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۷ ش.
۳. نوایی‌نژاد، شکوه، رفتارهای بهنجار و نابهنجار کودکان و نوجوانان، ابتکار، ۱۳۶۲ ش.
۴. جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۸۹، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۹ ش.
۵. جهانگرد، یدالله، نحوه رفتار والدین با فرزندان، ص۹۱، انجمن اولیا و مربیان، ‌چ۶، ۱۳۷۹ ش.


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «هدایت دوستان منحرف»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۵/۲۴.    



رده‌های این صفحه : مقالات ‌اندیشه قم




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار