هاشم بن عتبهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: علی (علیه‌السّلام)، صحابی، سعد بن ابی‌وقّاص، فتح مکه، جنگ صفین،

پرسش: هاشم بن عُتبَه کیست؟

پاسخ: هاشم بن عتبه از صحابی بزرگ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله) و یار وفادار امام علی (علیه‌السّلام) بوده و سردار و جنگ‌آوری نامدار و مورد احترام امام علی (علیه‌السلام) بوده و در جنگ‌های مختلف از صدر اسلام شرکت نموده و در جنگ صفین بعد رشادت‌ها به شهادت رسید.


معرفی اجمالی[ویرایش]

ابوعمرو،‌ هاشم بن عُتْبة بن ابی‌وقّاص مِرقال، برادرزاده سعد بن ابی‌وقّاص، عارفی پیراسته‌دل، شیر بیشه‌های نبرد، از نیکان برگزیده و قهرمانان کارآزموده و شکست‌ناپذیر، صحابی بزرگ پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، یار وفادار علی (علیه‌السّلام) و از شجاعان بلندآوازه عرب است.
او در فتح مکه، اسلام آورد، در نبرد یرموک، یک چشم خود را از دست داد و پس از آن، به یاری سعد بن ابی‌وقّاص، عموی خود، شتافت و در فتح جَلولا، فرماندهی لشکر را به عهده داشت.

هاشم بن عتبه مبارزی قهار[ویرایش]

به خاطر شیوه ویژه‌اش در نبرد و یورش آوردنِ برق آسایش به دشمن، او را به «مِرقال (تندرو/ تیزتک)» ملقّب کرده بودند. او در جنگ‌های جمل و صِفّین، شرکت داشت و حماسه سرایی‌ها و خطابه‌های وی در بیان عظمت علی (علیه‌السّلام) و فاشگوییِ ضلالت و سیرت زشت امویان، نشانی است از عمق‌ اندیشه و حق‌دانی و حق‌گرایی و استوار گامی او.

شهادت هاشم در صفین[ویرایش]

در جنگ صِفّین، علی (علیه‌السّلام) پرچم بزرگ را به دست او داد و فرماندهی پیاده نظام بصره را نیز به عهده داشت. او در صِفّین و به هنگام نبرد با سپاه معاویه (به فرماندهی ذو کلاع)، به شهادت رسید و امام علی (علیه‌السّلام)، شجاعت و بُرنادلی و استوارگامی و هوشمندی او را ستود.

رجزخوانی هاشم در صفین[ویرایش]

او همان کسی است که در پاسخ به درخواست علی (علیه‌السّلام) برای حرکت به سوی صِفّین گفت: ‌ای امیر مؤمنان! ما را به سوی این قوم سنگ‌دل، حرکت بده؛ کسانی که کتاب خدا را پشت سر افکندند و با مردم، رفتاری مخالف خشنودی خدا پیشه ساختند، و حرامش را حلال، و حلالش را حرام شمردند، و شیطان بر آنان مسلّط شد و وعده‌های واهی به ایشان داد و آرزوهای دور و دراز به ایشان نمایاند تا آنان را از راه به در بَرَد و آهنگِ‌ انداختن آنان به پرتگاه کرد و دنیا را محبوبشان ساخت. آنان، از سرِ دلبستگی به دنیا می‌جنگند، همان‌گونه که ما شیفته تحقّق وعده خدایمان در سرای آخرتیم.

توصیف هاشم از امام علی[ویرایش]

و تو ـ‌ای امیر مؤمنان‌ـ، نزدیک‌ترین خویشاوند پیامبر خدایی و سابقه‌دارترینِ مردم در اسلامی و آنان نیز همین را که ما درباره تو می‌دانیم، می‌دانند؛ امّا نگون‌بختی بر آنان نوشته شده است و هوای نفس، آنان را منحرف کرده و ستمکار گشته‌اند.
دستان ما در راه فرمانبرداری و اطاعت، به سوی تو گشوده است و دل‌های ما به خیرخواهی تو گشاده است، و جان‌های ما به یاری تو در برابر هر کس که با تو مخالفت ورزد و بخواهد حکومت را در دست گیرد، شادمان است.
به خدا سوگند که دوست ندارم همه آنچه را که زمین در خود نهفته و آسمان بر آن سایه افکنده است، برای من باشد و با دشمنت دوستی کنم و یا با دوستت، دشمنی بورزم.

دعای امام علی در حق هاشم[ویرایش]
علی (علیه‌السّلام) گفت: «اللّهُمَّ ارزُقهُ الشَّهادَةَ فی سَبیلِک، وَالمُرافَقَةَ لِنَبِیک (صلی‌الله‌علیه‌وآله). [۱] بار خدایا! شهادت در راه خودت و همراه گشتن با پیامبرت را نصیبش فرما!» . «رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ اَزْوَ جِنَا وَذُرِّیـتِنَا قُرَّةَ اَعْینٍ وَ اجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ اِمَامًا.. [۲] پروردگارا! از همسران و فرزندانمان، مایه روشنی چشمی برای ما قرار ده، و ما را برای پرهیزگاران، پیشوا گردان!» [۳]
پانویس[ویرایش]
 
۱. منقری، نصر بن مزاحم، وقعة صفّین، ص۱۱۲.    
۲. فرقان/سوره۲۵، آیه۷۴.    
۳. محمدی ری‌شهری، محمد، حکمت‌نامه جوان، سال انتشار:۱۳۸۴، ص۴۳۸-۴۳۹.    


منبع[ویرایش]

حدیث‌نت، برگرفته از مقاله «هاشم بن عتبه» تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۱۱/۰۵.    






جعبه‌ابزار