نقاب زدنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حجاب ، پوشش ، نقاب زدن، حج ، نماز .
پرسش: آیا نقاب زدن برای زن مکروه است؟
پاسخ:


اهمیت مسئله پوشش

[ویرایش]

از مسائل مهم دربارۀ بانوان، «مسئلۀ پوشش» است. این مسئله در نگاه کلان، چنان اهمیتی دارد که گاه، صبغۀ فرهنگی و ملی به خود می‌گیرد و می‌توان با عنایت به آن، نگرش فکری و اعتقادی افراد و گروه‌ها را تعیین نمود. البته نوع پوشش و پیوند آن با بُعد فرهنگی و اعتقادی افراد و جوامع، تابع شرایط و موقعیت‌های زمانی و مکانی است. در نظام حیات اسلامی پوشش و عفاف بانوان برای حضور در عرصۀ اجتماعی و خدمات متناسب با آنان یک اصل است و شیوه‌ای که غرب در این رابطه دارد و حجاب را مانع خدمات اجتماعی معرفی می‌کند، ادعای بی‌موردی است؛ با این حال باید توجه داشت که هرچند زینت و تجمل از امور فطری زن است، ولی تنها برای همسرش، نه برای هر مرد عابری در راه زندگی اجتماعی.

نقاب زدن

[ویرایش]

یکی از زیر مجموعه‌های مسئلۀ پوشش بانوان، نقاب ـ با اسم و عنوان‌های مشابهی مانند روبند، پوشیه و برقع ـ است که حجاب و مانع محکم و ضخیمی از پارچه و یا چرم بوده و از پیشانی به پشت سر بسته می‌شود و تا چانه و گردن یا سینه را می‌پوشاند. بحث از نقاب و حقیقت و تاریخچۀ آن فرصت و نوشته جداگانه‌ای را می‌طلبد؛ هر‌چند تحقیقات و کتاب‌هایی نیز در این‌باره به نگارش در آمده است که می‌توان به آنها مراجعه نمود.

حد پوشش بانوان

[ویرایش]

بانوان باید در مقابل نامحرم تمام بدن حتی موهای خود را بپوشانند و پوشاندن گردی صورت و دست‌ها تا مچ لازم نیست و استفاده از نقاب و روبند واجب نیست و اگر کسی بیشتر از حد معمول خود را بپوشاند، اشکال ندارد.
[۱] نمایه‌ «حجاب در اسلام»، سؤال ۴۳۱.
[۲] نمایه «محدودۀ حجاب زن»، سؤال ۴۹۵.
[۳] نمایه «قانون حجاب و دلایل اجبار در اجرای آن»، ۱۱۷۴.
[۴] « رفتار پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌واله ـ با زنان یهود و نصاری در رعایت کامل حجاب»، سؤال ۱۲۵۱۱.


حجاب در دین اسلام

[ویرایش]

با این همه، در رعایت حجاب باید بر این باور بود که اسلام ، دین فطرت و عقلانیت و منطبق بر نیازهای حقیقی بشر است و اگر احکام آن به‌صورت ناب و به دور از پیرایه‌ها، خرافات و فارغ از سلیقه‌های شخصی تبیین شود، اقبال و رویکرد به آن بیشتر و تمایل بدان، محسوس‌تر خواهد شد.

← سخنی از امام علی


امام علی ـ علیه‌السلام ـ می‌فرماید:«خداوند، تکالیفی را بر شما واجب نمود؛ بنابراین آنها را ضایع نکنید و حدودی برایتان مقرر داشت؛ پس از آنها تجاوز ننمایید و از اموری بر حذرتان داشت؛ آنها را مرتکب نشوید و اموری را مسکوت گذاشت، نه از روی فراموشی؛ لذا آنها را بر خود تکلیف ننمایید».
[۵] شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، محقق و مصحح: فیض الإسلام، ص ۴۸۷،‌ هجرت، قم، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق.


احکام استفاده بانوان از نقاب

[ویرایش]

اما استفادۀ بانوان از نقاب و روبند دارای احکامی است که به نوعی استفاده از این وسیلۀ پوششی در مواردی دارای محدودیت است؛ این احکام عبارتند از:

← ۱. استفاده از نقاب در حج


یکی از محرماتِ اِحرام در حج برای زن، پوشاندن صورت خود با نقاب و روبند است و باید صورت به مقداری که در وضو شسته می‌شود، باز باشد،
[۶] امام خمینی، مناسک عمره مفرده (محشّی ویژه بانوان)، جامع و تنظیم‌کننده: فلاح‌زاده ابرقویی، محمدحسین، ص ۱۲۰، م ۲۳۷، ‌نشر مشعر، قم، چاپ سی و چهارم، ۱۴۲۸ ق.
[۷] تبریزی، جواد بن علی، استفتاءات جدید حج، ص ۲۰۴، قم، بی‌نا، چاپ اول، بی‌تا.
[۸] خامنه‌ای، سیدعلی بن جواد، مناسک حج، ص ۳۰، بی‌نا، بی‌جا و بی‌تا.
[۹] شبیری زنجانی، سیدموسی، مناسک زائر، ص ۸۰، م ۱۷۶، شهاب‌الدین، قم، چاپ اول، ۱۴۲۷ ق.
اما دور نگهداشتن از نامحرم با چیزی که با صورتش تماس نداشته باشد، اشکالی ندارد.
[۱۰] تبریزی، جواد بن علی، استفتاءات جدید حج، ص ۲۰۴، قم، بی‌نا، چاپ اول، بی‌تا.
[۱۱] صافی گلپایگانی، لطف‌الله، استفتاءات حج (هزار مسئله)، ص ۱۱۹، انتشارات حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها، قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ ق.


← ۲. استفاده از نقاب در نماز


یکی از مکروهات برای زن نمازگزار، نماز خواندن با نقاب است.
[۱۴] ملکی تبریزی، میرزاجواد، أسرار الصلاة، مترجم: رجب‌زاده، رضا، ص ۱۱۷، انتشارات پیام آزادی، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۲۰ ق.


احادیثی از ائمه درباره نقاب

[ویرایش]

در منابع روایی به احادیثی بر‌می‌خوریم که ائمه اطهار ـ علیهم‌السلام ـ گذاشتن نقاب یا روبند و پوشیه را در احرام و مراسم حج مذموم و ناپسند شمرده‌اند و نیز بازگذاری صورت در حال نماز را بهتر دانسته‌اند و فقها هم در باب‌های حج
[۱۵] علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، ج ۱۰، ص ۲۹۶، مجمع البحوث الإسلامیة، مشهد، چاپ اول، ۱۴۱۲ ق.
[۱۷] موسوی خویی، سیدابوالقاسم، موسوعة الإمام الخوئی، ج ۲۸، ص ۴۸۴ ـ ۴۸۶، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ق.
و نماز
[۲۰] موسوی خویی، سیدابوالقاسم، موسوعة الإمام الخوئی، ج ۱۲، ص ۱۰۱، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ق.
به این احادیث استناد کرده‌اند. در این‌جا به چند روایت در این زمینه اشاره می‌شود:

← ۱. حدیثی از امام صادق


امام صادق ـ علیه‌السلام ـ می‌فرماید: « امام باقر ـ علیه‌السلام ـ به زنی که در حال احرام نقاب بر چهره داشت، برخورد کرد و به او فرمود: احرام ببند، صورت خویش را باز گذار و جامۀ خود را از بالای سرت به‌گونه‌ای قرار ده که آفتاب با چهره‌ات برخورد کند؛ زیرا اگر نقاب ببندی، صورتت در سایه خواهد بود و رنگ آن تغییری نخواهد کرد».

← ۲. روایتی از سماعه


سَماعه می‌گوید: از امام صادق یا امام کاظم ـ علیهما‌السلام ـ در مورد زنی که در نماز نقاب زده بود سؤال کردم، آن حضرت فرمود: «زمانی که نقاب بر موضع سجده قرار نگرفته باشد، اشکالی ندارد؛ گرچه بازگذاری صورت بهتر است».

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نمایه‌ «حجاب در اسلام»، سؤال ۴۳۱.
۲. نمایه «محدودۀ حجاب زن»، سؤال ۴۹۵.
۳. نمایه «قانون حجاب و دلایل اجبار در اجرای آن»، ۱۱۷۴.
۴. « رفتار پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌واله ـ با زنان یهود و نصاری در رعایت کامل حجاب»، سؤال ۱۲۵۱۱.
۵. شریف الرضی، محمد بن حسین، نهج البلاغة (للصبحی صالح)، محقق و مصحح: فیض الإسلام، ص ۴۸۷،‌ هجرت، قم، چاپ اول، ۱۴۱۴ ق.
۶. امام خمینی، مناسک عمره مفرده (محشّی ویژه بانوان)، جامع و تنظیم‌کننده: فلاح‌زاده ابرقویی، محمدحسین، ص ۱۲۰، م ۲۳۷، ‌نشر مشعر، قم، چاپ سی و چهارم، ۱۴۲۸ ق.
۷. تبریزی، جواد بن علی، استفتاءات جدید حج، ص ۲۰۴، قم، بی‌نا، چاپ اول، بی‌تا.
۸. خامنه‌ای، سیدعلی بن جواد، مناسک حج، ص ۳۰، بی‌نا، بی‌جا و بی‌تا.
۹. شبیری زنجانی، سیدموسی، مناسک زائر، ص ۸۰، م ۱۷۶، شهاب‌الدین، قم، چاپ اول، ۱۴۲۷ ق.
۱۰. تبریزی، جواد بن علی، استفتاءات جدید حج، ص ۲۰۴، قم، بی‌نا، چاپ اول، بی‌تا.
۱۱. صافی گلپایگانی، لطف‌الله، استفتاءات حج (هزار مسئله)، ص ۱۱۹، انتشارات حضرت معصومه سلام‌الله‌علیها، قم، چاپ اول، ۱۴۲۲ ق.
۱۲. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، ج ۱، ص ۵۷۳، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ ق.    
۱۳. بهجت، محمد‌تقی، رساله توضیح المسائل، ص ۱۴۵، انتشارات شفق، قم، چاپ نود ودوم، ۱۴۲۸ ق.    
۱۴. ملکی تبریزی، میرزاجواد، أسرار الصلاة، مترجم: رجب‌زاده، رضا، ص ۱۱۷، انتشارات پیام آزادی، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۲۰ ق.
۱۵. علامه حلی، حسن بن یوسف، منتهی المطلب فی تحقیق المذهب، ج ۱۰، ص ۲۹۶، مجمع البحوث الإسلامیة، مشهد، چاپ اول، ۱۴۱۲ ق.
۱۶. بحرانی، یوسف بن احمد، الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة، محقق و مصحح:ایروانی، محمدتقی، مقرم، سیدعبدالرزاق، ج ۱۵، ص ۱۲۹، دفتر انتشارات اسلامی، قم،چاپ اول، ۱۴۰۵ ق.    
۱۷. موسوی خویی، سیدابوالقاسم، موسوعة الإمام الخوئی، ج ۲۸، ص ۴۸۴ ـ ۴۸۶، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ق.
۱۸. محقق حلی، نجم‌الدین جعفر بن حسن، المعتبر فی شرح المختصر، ج ۲، ص ۹۹، مؤسسه سیدلشهداء علیه‌السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۰۷ ق.    
۱۹. اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان، ج ۳، ص ۱۰۶، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ اول، ۱۴۰۳ ق.    
۲۰. موسوی خویی، سیدابوالقاسم، موسوعة الإمام الخوئی، ج ۱۲، ص ۱۰۱، مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی، قم، چاپ اول، ۱۴۱۸ ق.
۲۱. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، ج ۴، ص ۳۴۴، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    
۲۲. موسوی خویی، سیدابوالقاسم، معجم رجال الحدیث و تفصیل طبقات الرجال، ج ۹، ص ۳۱۲ و ۳۱۳، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا؛ سماعة بن مهران، از شاگردان و اصحاب امام صادق علیه‌السلام و امام کاظم علیه‌السلام است.    
۲۳. شیخ طوسی، محمد بن حسن، تهذیب الأحکام، ج ۲، ص ۲۳۰، دار الکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ ق.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئیست.    


رده‌های این صفحه : حجاب | زنان




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار