معیار شهیدذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: شهید، شهادت، غسل، کفن.

پرسش: ملاک و معیار استعمال کلمه شهید برای افرادی که در مقابل دشمن کشته می‌شوند، چیست؟ آیا می‌توان برای هر کسی که توسط دشمن کشته می‌شود، کلمه شهید را به کار برد؟

پاسخ: براساس برخی منابع فقهی و بعضی کتاب‌ها در این زمینه، استفاده می‌شود بعضی احکام، مختص به شهدای میدان نبرد و معرکه درگیری است (از قبیل لازم نبودن غسل و کفن و...) و اما افرادی که برای دفاع از اساس اسلام و حفظ ممالک اسلامی و بیرون راندن قدرت‌های سلطه‌گر بین‌المللی و مصون ماندن نوامیس مسلمین و مجد و عظمت اسلامی مبارزه می‌کنند و در این راه پرافتخار در خون خویش می‌غلتند، از ثواب فیض شهادت بهره‌مند می‌شوند یا شهیدند و یا در حکم شهید که موارد با هم تفاوت دارد.


ویژگی‌های شهید[ویرایش]

برای روشن شدن جواب، باید معیار و ملاک شهید و شهادت روشن شود تا با آن معیار و ملاک بسنجیم. هر کس دارای آن خصوصیات و ویژگی بود، اطلاق شهید بر او بلامانع است و کسی که آن معیارها را نداشت، به او شهید گفته نمی‌شود.

← دیدگاه امام خمینی
مرحوم امام خمینی (قدس‌سره) می‌فرمایند: هر کس که در رکاب امام معصوم و یا نائب خاص حضرتش کشته شود و روحش در میدان نبرد و درگیری از بدن مفارقت نماید، بر چنین مردی شهید اطلاق می‌گردد و احکام خاصی دارد؛ از قبیل این‌که غسل و کفن ندارد و با لباس رزم دفن می‌شود و فردی که در دفاع از اساس اسلام و شرف و مجد مسلمین و حفظ مرزهای ‌کشورهای اسلامی مبارزه نماید، او هم همانند شهید است. [۱]

← دیدگاه آیت‌الله خویی
مرحوم آیت‌الله خویی می‌فرمایند: شهید کسی است که در میدان نبرد در رکاب امام و یا نائب خاص امام به شهادت برسد و همانند شهید است. هر کس که در راه حفظ اساس اسلام و دفاع از مسلمین و کشورهای اسلامی به شهادت برسد و در این حکم فرقی بین انسان آزاد و بنده، زن و مرد، بزرگ و کوچک نیست. [۲] [۳]

طرح یک پرسش[ویرایش]

سؤالی از امام شده به این صورت که: کسی که بر اثر بمباران شهرها توسط دشمن به شهادت می‌رسد، آیا غسل دادنش لازم است؟ جواب گرچه اجر شهید را دارد؛ ولی غسل و کفن از او ساقط نمی‌شود.
و حتی امام، افرادی که در جبهه‌ها با تصادف و افتادن در آب یا حوادث دیگر از دنیا می‌روند، می‌فرمایند ثواب شهید را دارند؛ ولی غسل و کفن ساقط نیست. [۴] [۵]

نتیجه بحث[ویرایش]

از مجموع منابع فقهی و کتاب‌هایی که در این مورد به رشته تحریر درآمده، استفاده می‌شود بعضی احکام، مختص به شهدای میدان نبرد و معرکه درگیری است (از قبیل لازم نبودن غسل و کفن و...) و اما افرادی که برای دفاع از اساس اسلام و حفظ ممالک اسلامی و بیرون راندن قدرت‌های سلطه‌گر بین‌المللی و مصون ماندن نوامیس مسلمین و مجد و عظمت اسلامی مبارزه می‌کنند و در این راه پرافتخار در خون خویش می‌غلتند، از ثواب فیض شهادت بهره‌مند می‌شوند یا شهیدند و یا در حکم شهید که موارد با هم تفاوت دارد.

معرفی منابع[ویرایش]

۱. استفتائات امام خمینی، ج۱، ص۸۳ و ... .
۲. استفتائات مقام معظم رهبری در رابطه با غسل میت، ج۱.

پانویس[ویرایش]
 
۱. امام خمینی، سیدروح‌الله، تحریرالوسیله، در غسل میت، ج۱، ص۷۷، مسئله ۱.    
۲. سیدابوالقاسم، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ج۸، ص۱۷۱.    
۳. خویی، سیدابوالقاسم و شیخ میرزاعلی غروی، التنقیح فی شرح العروة الوثقی، ج۸، ص۳۷۶.    
۴. امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه)، سیدروح‌الله، استفتائات، ج۱، ص۸۳، سؤال ۲۰۴.    
۵. امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه)، سیدروح‌الله، استفتائات، ج۱، ص۸۳، سؤال ۲۰۷.    


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «معیار شهید»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۸/۰۵/۱۷.    







جعبه‌ابزار