عصمت و امامت در نهج البلاغهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: امام علی، نهج البلاغه، عصمت، امامت.

پرسش: آیا امام علی (علیه‌السّلام) در نهج‌ البلاغه از عصمت و امامت خود و فرزندانش سخنی فرموده است؟


سخنان امام علی درباره اهل‌بیت[ویرایش]

تعدادی از سخنان امام علی (علیه‌السّلام) در نهج البلاغه در مورد اهل‌بیت (علیه‌السّلام) را می‌آوریم که در موضوع فوق قابل استفاده است:
«هُم اساسُ الدّینِ و عِمادُ الیقینِ، الَیهِم یفی‌ءُ الغالی، و بِهِم یلحَقُ التّالی، و لَهُم خَصائِصُ حَقِّ الوَلایةِ، و فیهِمُ الوَصِیةُ وَ الوِراثَةُ؛ [۱] [۲] آنان (آل محمّد) بنیاد دین و تکیه‌گاه یقینند، تندرونده به سوی ایشان بر می‌گردد و واپس مانده به آنان ملحق می‌شود، ویژگی‌های حقّ ولایت (و امامت) در آنهاست و بس و وصیت و وراثت منحصر به آنان است.»


«و کیفَ تَعمَهونَ و بَینَکم عِترَةُ نَبِیکم و هُم ازِمَّةُ الحَقِّ، و اعلامُ الدّینِ، و السِنَةُ الصِّدقِ؟! فَاَنزِلوهُم بِاَحسَنِ مَنازِلِ القُرآنِ، ورِدُوهُم وُرودَ الهِیمِ العِطاشِ؛ [۳] [۴] چرا سرگشته‌اید، با آن که خاندان پیامبرتان در میان شماست؟! که زمامداران حقّ و حقیقت‌اند و نشانه‌های دین و زبان‌های راستی؟! پس آنان را هم‌چون قرآن، حرمت نهید و فرمان برید و از چشمه فیض ایشان، چونان اشتران تشنه‌ای که بر گرد آب فراهم می‌آیند، سیراب شوید.»


«انْظُروا اهلَ‌بیتِ نبیکمْ، فالْزَموا سَمْتَهُمْ، و اتَّبِعوا اثَرَهُمْ، فلَنْ یخْرِجُوکمْ مِن هُدیً، و لَنْ یعیدوکمْ فی رَدیً، فان لَبَدوا فالْبُدوا، و ان نَهَضوا فانْهَضوا؛ [۵] [۶]به خاندان پیامبر خود بنگرید و راه آنان را در پیش گیرید و در پی آنها حرکت کنید؛ زیرا آنان هرگز شما را از راه راست منحرف نمی‌کنند و به هیچ هلاکتی در نمی‌افکنند. اگر نشستند شما نیز بنشینید و اگر بپا خاستند شما نیز بپا خیزید.»


«نَحْنُ شَجَرَةُ النُّبُوّةِ، و مَحَطُّ الرِّسالةِ، و مُخْتَلَفُ المَلائکةِ، و مَعادِنُ العِلْمِ، و ینابیعُ الحُکمِ؛ [۷] [۸]ماییم درخت نبوّت و جایگاه فرود آمدن رسالت و جای آمد و شد فرشتگان و کانهای دانش و چشمه‌های حکمت


«تاللّهِ لَقد عُلِّمْتُ تبلیغَ الرِّسالاتِ، و اتمامَ العِداتِ، و تَمامَ الکلِماتِ، و عندَنا اهلَ البیتِ ابوابُ الحُکمِ، و ضِیاءُ الامْرِ؛ [۹] [۱۰]به خدا سوگند که [روش] ابلاغ پیامها و به انجام رساندن وعده‌ها و تمام کردن کلمات [الهی] به من آموخته شد. درهای حکمت الهی به روی ما اهل بیت گشوده است و چراغ دین با راهنمایی ما افروخته.»


«اینَ الّذینَ زَعَموا انَّهُمُ الرّاسِخونَ فی العِلْمِ دُونَنا، کذْبا و بَغْیا عَلَینا؟!...بِنا یسْتَعْطی الهُدی و یسْتَجْلی العَمی؛ [۱۱] [۱۲] کجایند کسانی که از سر دروغ و ستم بر ما، ادّعا کردند آنان راسخان در علم [قرآن]‌اند و نه ما؟...هدایت با راهنمایی ما به دست می‌آید و دل‌های کور با ما تابان می‌شود.»


«فیمَن تَرَکوا اهلَ‌البیتِ: آثَروا عاجِلاً و اخَّروا آجِلاً، و تَرَکوا صافِیا و شَرِبوا آجِنا، کانّی انْظُرُ الی فاسِقِهِم و قَد صَحِبَ المُنکرَ فالِفَهُ؛ [۱۳] [۱۴] امام علی (علیه‌السّلام) درباره کسانی که اهل بیت (علیه‌السّلام) را وا گذاشتند فرمود: دنیای زودگذر را برگزیدند و آخرت جاودان را پس زدند؛ چشمه زلال را وا نهادند و از آب تیره و بد مزه نوشیدند. گویی فاسقِ آنان را می‌نگرم که با منکر یار و همنشین شده است.»


«عند ذِکرِ آلِ النّبی (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم): هُمْ مَوضِعُ سِرِّهِ، و لَجَاُ امْرِهِ، و عَیبَةُ عِلْمِهِ، و مَوْئلُ حُکمِهِ، و کهوفُ کتُبِهِ، و جِبالُ دینِهِ، بِهِمْ اقامَ انْحِناءَ ظَهْرِهِ، و اذهَبَ ارْتِعادَ فَرائصِهِ؛ [۱۵] [۱۶] امام علی (علیه‌السّلام) هنگام یاد کردن از خاندان پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمود: آنان جایگاه سرّ الهی‌اند و پناهگاه فرمان او و مخزن دانش او و بیانگر احکام شریعت او و جانْ پناه‌های [امن] کتابهای او و کوه‌های افراشته دین او. به وسیله ایشان خمیدگی پشت دین را راست گردانید و لرزش آن را از میان بُرد.»


«انّما الائمّةُ قُوّامُ اللّهِ علی خَلْقِهِ، و عُرَفاؤهُ علی عِبادِهِ، و لا یدْخُلُ الجنّةَ الّا مَنْ عَرَفَهُمْ و عَرَفُوهُ، و لا یدْخُلُ النّارَ الّا مَنْ انْکرَهُمْ و انْکروهُ؛ [۱۷] [۱۸]همانا امامان از جانب خدا تدبیر کننده کار مردمانند و کار گزاران او بر بندگانش. به بهشت در نمی‌آید مگر کسی که آنان را بشناسد و آنها نیز او را، و به دوزخ وارد نمی‌شود مگر کسی که ایشان را انکار کند و ایشان نیز او را نشناسند و نپذیرند.»


«نَحْنُ الشِّعارُ و الاصحابُ، و الخَزَنَةُ و الابوابُ، و لا تُؤتَی البُیوتُ الّا مِنْ ابوابِها، فمَنْ اتاها مِن غیرِ ابوابِها سُمِّی سارقا؛ [۱۹] [۲۰]ما خاصان و یاران و گنج‌وران نبوّت و درها[ی رسالتیم] و به درون خانه‌ها، جز از درهای آن نتوان وارد شد، و آن که جز از درها، به خانه‌ها درمی آید، دزد نامیده می‌شود.»


«فیهِمْ کرائمُ الایمانِ، و هُمْ کنوزُ الرّحمنِ، انْ نَطَقوا صَدَقوا، و ان صَمَتوا لم یسْبَقوا؛ [۲۱] [۲۲] نفایس ایمان در ایشان است، آنان گنجینه‌های خداوند رحمانند، اگر سخن بگویند، راست می‌گویند و اگر خاموش مانند، بر آنان پیشی نمی‌جویند.»


«نَحْنُ النُّمْرُقَةُ الوُسْطی، بها یلْحَقُ التّالی و الَیها یرْجِعُ الغالی؛ [۲۳] [۲۴]ما تکیه‌گاه میان راهیم، هر‌که وا مانَد خود را به آن می‌رسانَد و آن‌که پیش تاخته است به سوی آن باز می‌گردد.»


«فی خُطبَةٍ لَهُ فی رَسولِ اللّهِ و اهلِ بَیتِهِ (علیه‌السّلام): ارسَلَهُ بِاَمرِهِ صادِعاً (ناطِقاً)، و بِذِکرِهِ ناطِقاً (قاطِعاً)، فَاَدّی امیناً، و مَضی رَشیداً، و خَلَّفَ فینا رایةَ الحَقِّ، مَن تَقَدَّمَها مَرَقَ، و مَن تَخَلَّفَ عَنها زَهَقَ، و مَن لَزِمَها لَحِقَ؛ [۲۵] [۲۶]امام علی (علیه‌السّلام) درخطبه‌ای راجع به رسول خدا و اهل بیت او: خداوند او [محمّد] را فرستاد تا فرمانش را آشکار سازد و یادش را زنده گرداند و او رسالت خود را با امانت ادا کرد و رهیافته و رستگار، جهان را وداع گفت و پرچم حقّ را در میان ما گذاشت، هرکه از آن پیشی گیرد از دین به در رود و هر که از آن واپس ماند هلاک شود و هرکه همراهی آن کند [به ساحل رستگاری و نجات] برسد.»

پانویس[ویرایش]
 
۱. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۸، الخطبة ۲.    
۲. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۱۰، ص۳۵۶.    
۳. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱،ص۶۹، خطبه ۸۶.    
۴. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۱۰، ص۳۴۶.    
۵. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۸۵، الخطبة ۹۷.    
۶. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۴، ص۱۹۴.    
۷. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۰۱، الخطبة ۱۰۹.    
۸. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۱، ص۲۷۲.    
۹. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۱۲، الخطبة ۱۲۰.    
۱۰. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۹، ص۵۴۴.    
۱۱. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۳۲، الخطبة ۱۴۴.    
۱۲. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۱۰، ص۳۰.    
۱۳. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۳۳، الخطبة ۱۴۴.    
۱۴. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمة، ج۱، ص۱۳۱.    
۱۵. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۸، الخطبة ۲.    
۱۶. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۱، ص۱۳۱.    
۱۷. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۴۱، الخطبة ۱۵۲.    
۱۸. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۹، ص۵۱۴.    
۱۹. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۴۳، الخطبة ۱۵۴.    
۲۰. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۱، ص۱۳۱.    
۲۱. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۱۴۳، الخطبة ۱۵۴.    
۲۲. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۱، ص۱۳۱.    
۲۳. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۳۳۳، الحکمة۱۰۹.    
۲۴. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۱، ص۱۳۱.    
۲۵. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ج۱، ص۸۸، الخطبة ۱۰۰.    
۲۶. محمدی ری‌شهری، محمد، دانش‌نامه قرآن و حدیث، ج۱۰، ص۳۶۴.    


منبع[ویرایش]

حدیث‌نت، برگرفته از مقاله «عصمت و امامت در نهج البلاغه» تاریخ بازیابی۱۳۹۷/۶/۱۷.    


رده‌های این صفحه : عصمت | امامت | نهج البلاغه




جعبه‌ابزار