خطاذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: خطا، گناه، جاهل مقصر، حق‌الناس.

پرسش: آیا اگر خطایی از انسان به صورت نا آگاهانه سر بزند، گناه محسوب می‌شود یا خیر؟

پاسخ: گناه همان خطای آزموده شده و آگاهانه است و خطا هم گناه جاهلانه و برای نخستین بار است.


تفاوت گناه با خطا[ویرایش]

گناه به عمل و کاری گفته می‌شود که از روی عمد و با علم و آگاهی و بدون جبر و اجبار، برخلاف دستور خداوند انجام شود و یا شخص حکمی از احکام الهی را بدون عذر شرعی ترک نماید؛ در این صورت انسان گناه‌کار محسوب می‌شود و اگر توبه نکند، کیفر عمل و گناه خود را خواهد دید؛ اما اگر کسی کاری کند که نداند خلاف دستورات دینی است یا بداند، ولی از روی اشتباه و نسیان و سهو و غیر عمدی انجام دهد و یا در انجام آن مجبور باشد، مثلاً کسی او را به خوردن روزه یا ترک نماز، مجبور کند و یا به گفتن و شنیدن غیبت و یا موسیقی حرام مجبور نماید و ...، در این صورت عمل انجام‌شده، گناه محسوب نمی‌شود و کیفری هم نخواهد داشت.

مراد از جاهل مقصر[ویرایش]

البته نباید از نظر دور داشت عمل حرام و گناه غیر عمدی و غیر آگاهانه در صورتی گناه محسوب نمی‌شود، از روی نسیان یا اکراه یا اضطرار و یا سهو انجام شود؛ اما اگر از روی جهل واقع شود، دو صورت دارد:
گاهی زمینه و فرصت کافی برای پرسش برای شخص بوده که از حکم عملی بپرسد، ولی او کوتاهی کرده و حکم آن مسئله را نپرسیده است؛ در این صورت این شخص «جاهل مقصر» محسوب می‌شود و عملی را که از روی جهل مرتکب شده، گناه محسوب می‌شود؛ ولی گاهی زمینه و فرصت لازم برای پرسش وجود ندارد یا تحقیق و فحص کافی کرده، به گناه آن عمل واقف نشده است، در این صورت انجام آن عمل به عنوان گناه برای او محسوب نمی‌شود.

حق‌الناس در خطا[ویرایش]

لازم به یادآوری است که اگر عمل یادشده در سؤال مربوط به حق‌الناس باشد (نظیر مال و عرض و آبروی مردم و مانند آن) گرچه گناه نیست، اما باید از طریقی رضایت و حلالیت طرف مقابل را که حقش ضایع شده، به دست آورده و آن را جبران کند. [۱]

پانویس[ویرایش]
 
۱. دستغیب، عبدالحسین، گناهان کبیره، ج۲، ص۱۳، قم، ‌نشر انتشارات اسلامی، ‌۱۳۷۶ ش.


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «خطا»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۴/۲۷.    



رده‌های این صفحه : مقالات ‌اندیشه قم




جعبه‌ابزار