حضرت زینبذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حضرت زینب سلام‌الله‌علیها، فضایل.
پرسش: در مورد شخصیت حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ و زندگی‌نامه وی به‌اختصار توضیح دهید؟


ولادت حضرت زینب[ویرایش]

در مورد ولادت حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ مورخان اقوال گوناگونی را ذکر کرده‌اند:

← دو قول مشهور در مورد ولادت ایشان

←← قول اول
پنجم جمادی الاولی سال پنجم هجری. [۱]

←← قول دوم
و برخی نیز سال ۶ هـ را سال ولادت ایشان می‌دانند. [۲] البته اقوال دیگری نیز ذکر شده است.

نام مادر و پدر حضرت زینب[ویرایش]

مادر بزرگوارش حضرت «فاطمه زهرا سلام‌الله‌علیها» و پدرش امیرالمؤمنین علی ـ علیه‌السلام ـ می‌باشد.

محل تولد حضرت زینب[ویرایش]

این بانوی بزرگوار در شهر «مدینه» تولد یافت.

مدت زندگی حضرت زینب با حضرت زهرا[ویرایش]

مدت زندگی ایشان با مادرش حضرت زهرا ـ سلام‌الله‌علیها ـ حدود پنج یا شش سال بوده است. «زندگی حضرت زینب با مادر در سوم جمادی الثانی سال ۱۱ هـ به پایان رسید». [۳]

همسر حضرت زینب[ویرایش]

شوهرِ «زینب» «عبدالله بن جعفر» پسرعموی بزرگوارش می‌باشد. «او یکی از شخصیت‌های مشهور اسلام و از سخاوتمندان به نام و معروف می‌باشد». [۴]

القاب حضرت زینب[ویرایش]

حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ دارای القاب و کنیه‌های زیادی است. «یکی از القاب آن حضرت که در روایات آمده، «عقیله» یا «عقیله بنی‌هاشم» است که به‌معنای زن ارجمند و گرامی در فامیل خود می‌باشد.» [۵]از دیگر القاب آن حضرت می‌توان «صدیقه صغری»، «عارفه»، «عالمه»، «فاضله»، «کامله» و «عابده آل‌علی» [۶] را نام برد.

محل سکونت حضرت زینب[ویرایش]

حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ تا زمانی که امیر‌المؤمنین در مدینه بود، با شوهرش عبدالله بن جعفر در مدینه زندگی کردند و زمانی که امیر‌المؤمنین پایتخت حکومت اسلامی را به کوفه منتقل کردند، به کوفه نقل مکان کردند. «حضرت زینب در کوفه به ارشاد و تعلیم زنان کوفه اشتغال داشت». [۷]

سن حضرت زینب[ویرایش]

حضرت علی ـ علیه‌السلام ـ در سال ۴۰ هجری در کوفه به شهادت رسید؛ بنابراین سن حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ در این زمان تقریباً ۳۵ سال بود. حدود ۱۰ سال هم بعد از شهادت پدر بزرگوارش با برادرش امام حسن ـ علیه‌السلام ـ زیست نمود. «امام حسن علیه‌السلام» در سال ۵۰ هجری به شهادت رسید. [۸]
بعد از شهادت امام حسن ـ علیه‌السلام ـ ۱۰ سال نیز با برادر دیگرش یعنی امام حسین ـ علیه‌السلام ـ زندگی کرد. حضور ده ساله زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ در صحنه زندگی برادرش حسین ـ علیه‌السلام ـ پرحادثه‌ترین و رنج‌آورترین دوران زندگی ایشان است. حضرت زینب در طول زندگی با مصائب زیادی روبه‌رو شد؛ اما حضور ایشان در کربلا و دیدن آن صحنه‌های دلخراش و از دست دادن برادران و فرزندان و فرزندان برادر از همه مصیبت‌ها دردآورتر و ناگوارتر بود؛ چراکه در یک روز همه عزیزانش خصوصاً برادرش امام حسین ـ علیه‌السلام ـ را از دست داد. هنگام مصیبت جانگداز کربلا سن حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ ۵۵ ساله بود.

سال وفات حضرت زینب[ویرایش]

این بانوی بزرگوار «در شب یک شنبه چهاردهم ماه رجب سال ۶۲ هجری درگذشت.» [۹] هرچند اقوال دیگری نیز در مورد ماه وفات ایشان وجود دارد. اما قول مشهور همان ۱۴ ماه رجب سال ۶۲ هجری است. سیدهاشم رسولی محلاتی می‌نویسد: «مشهور آن است که وفات آن بانوی معظمه در شب یک‌شنبه چهاردهم ماه رجب سال ۶۲ هجری اتفاق افتاد. یعنی حدود یک سال و نیم بعد از واقعه عاشورا». [۱۰]اختلافی که در وفات آن حضرت وجود دارد، در ماه وفات آن حضرت است و گرنه همه مورخان اتفاق دارند که سال وفات ایشان همان سال ۶۲ هجری است. بنابراین این بانوی شریف تقریباً یک سال و نیم بعد از واقعه عاشورا رحلت فرمود.

فضایل حضرت زینب[ویرایش]


← ۱. صبر

←← دیدگاه شهید مطهری
«شهید مطهری» در این رابطه می‌نویسد: «در حماسه حسینی آن کسی که بیش از همه درس تحمل و بردباری را آموخت و بیش از همه این پرتو حسینی بر روح مقدس او تابید، خواهر بزرگوارش زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ بود». [۱۱]و در ناسخ التواریخ آمده است: «محققاً از آغاز خلقت تاکنون از هیچ زنی از زن‌های انبیا و اولیا با این حلم و بردباری پدید نیامده است». [۱۲]

← ۲. عبادت
«زینب کبری در تمام مدت اسارت تهجد و نماز شبش تعطیل نشد»؛ [۱۳]

←← روایتی از کتاب ریاحین الشریعه
در کتاب ریاحین الشریعه آمده است: «شب‌زنده‌داری زینب در تمام عمرش ترک نشد؛ حتی شب یازدهم محرم». [۱۴]

← ۳. سخن‌وری
خطبه‌های آتشین و زیبای زینب در کوفه و شام که یزید و یزیدیان را رسوا ساخت، در حد اعلای فصاحت و بلاغت بود.

←← سخن شهید مطهری
شهید مطهری در این رابطه می‌نویسد: «خطابه‌ای که حضرت زینب در مجلس یزید خوانده است از خطابه‌های بی‌نظیر دنیاست». [۱۵]

← ۴. علم
زمانی که حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ خطبه پرمحتوا و آتشین خود را در بازار کوفه ایراد نمود، امام سجاد ـ علیه‌السلام ـ در تأیید مقام علمی زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ فرمود: الحمدلله تو دانشمند و عالمه‌ای بدون معلم و بانوی خردمندی بدون استاد می‌باشی». [۱۶]این سخن امام سجاد ـ علیه‌السلام ـ نشان دهنده علم لدنی آن حضرت می‌باشد.

← ۵. بزرگواری
در بزرگواری آن حضرت ـ سلام‌الله‌علیها ـ همین نکته بس که «زمانی که در عصر روز عاشورا دو پسرش را شهید کردند، از خیمه پای بیرون نگذاشت»؛ [۱۷] در‌حالی‌که هنگام شهادت سایر شهدا از خیمه بیرون می‌آمد و امام حسین ـ علیه‌السلام ـ را دلداری می‌داد؛ ولی اینجا برای اینکه برادرش حسین ـ علیه‌السلام ـ خجالت نکشد، از خیمه بیرون نیامد.

← ۶. عصمت
در کتاب «زینب بنت الامام امیر‌المؤمنین» مقام عصمت را برای این بزرگوار ذکر می‌کند و می‌نویسد: هرچند مقام عصمت برای ایشان «ضروری دین» نیست، ولی به این مرحله رسیده‌اند...» [۱۸] و خلاصه باید گفت: «شئونات باطنیه و مقامات معنویه حضرت زینب ـ سلام‌الله‌علیها ـ نایبه زهرا، امینه خدا... را هیچ‌کس نتواند به تحریر و تقریر درآورد». [۱۹]

←← دیدگاه ابن اثیر
«ابن اثیر» می‌نویسد: «زینب در فصاحت و بلاغت و زهد و عبادت و فضیلت و شجاعت و سخاوت شبیه‌ترین مردم به پدر خود علی ـ علیه‌السلام ـ و مادر خود فاطمه ـ سلام‌الله‌علیها ـ بود.» [۲۰]

پانویس[ویرایش]
 
۱. علی‌محمدعلی دخیل، زینب بنت الامام امیرالمؤمنین، بیروت، مؤسسه اهل البیت علیهم‌السلام، ۱۳۹۹ هـ، ص ۱۰.
۲. بنت الشافی، زینب بانوی قهرمان کربلا، مترجم حبیب چایچیان، تهران، نشر امیرکبیر، چاپ ۱۶، ۱۳۷۳، ص ۱۶.
۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چ دوم، ۱۴۰۳ه‌.. ق، ۱۹۸۳ م، ج ۴۳، ص ۲۱۵.    
۴. رسولی محلاتی، سیدهاشم، زندگانی حضرت زهرا و دختران آن حضرت، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول، ص ۲۷۳.
۵. رسولی محلاتی، سیدهاشم، زندگانی حضرت زهرا و دختران آن حضرت، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول، ص ۲۷۰.
۶. علی‌محمدعلی دخیل، زینب بنت الامام امیرالمؤمنین، بیروت، مؤسسه اهل البیت علیهم‌السلام، ۱۳۹۹ هـ، ص ۱۱.
۷. رسولی محلاتی، سیدهاشم، زندگانی حضرت زهرا و دختران آن حضرت، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول، ص ۲۸۵، بعد از شهادت امام علی ـ علیه‌السلام ـ حضرت زینب - سلام‌الله‌علیها - مجدداً به مدینه بازگشتند.
۸. مفید، الارشاد، ترجمه محمدباقر ساعدی، تهران، انتشارات کتاب‌فروشی اسلامیه، ۱۳۷۶ ش، ص ۱۹۲.    
۹. بنت الشافی، زینب بانوی قهرمان کربلا، مترجم حبیب چایچیان، تهران، نشر امیرکبیر، چاپ ۱۶، ۱۳۷۳، ص ۱۷۲.
۱۰. رسولی محلاتی، سیدهاشم، زندگانی حضرت زهرا و دختران آن حضرت، تهران، انتشارات علمیه اسلامیه، چاپ اول، ص ۲۸۵.
۱۱. مطهری، مرتضی، حماسه حسینی، تهران، انتشارات صدرا، چاپ بیست و یکم، سال ۱۳۷۵، ج ۲، ص ۲۲۵.    
۱۲. خان سپهر، عباس‌قلی، ناسخ التواریخ، جزء اول، کتاب‌فروشی اسلامیه، ص ۷۳.
۱۳. مطهری، مرتضی، تفسیر سوره مزمل، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۶۴، ص ۶۸.
۱۴. محلاتی، ذبیح‌الله، ریاحین الشریعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج ۳، ص ۶۱.
۱۵. مطهری، مرتضی، فلسفه اخلاق، تهران، انتشارات صدرا، ۱۳۷۵، ص ۵۹.    
۱۶. محلاتی، ذبیح‌الله، ریاحین الشریعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج ۳، ص ۷۵.
۱۷. محلاتی، ذبیح‌الله، ریاحین الشریعه، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ج ۳، ص ۷۴.
۱۸. علی‌محمدعلی دخیل، زینب بنت الامام امیرالمؤمنین، بیروت، مؤسسه اهل البیت علیهم‌السلام، ۱۳۹۹ هـ، ص ۲۱ به بعد. این نویسنده با دلایلی چند مقام عصمت را برای حضرت زینب ثابت می‌کند.
۱۹. خان سپهر، عباس‌قلی، ناسخ التواریخ، جزء اول، کتاب‌فروشی اسلامیه، ص ۷۳.
۲۰. صادقی اردستانی، احمد، زینب قهرمان، تهران، نشر مطهر، چاپ اول، ۱۳۷۲، ص ۳۹۲، به نقل از وسیلة الدارین فی انصار الحسین، ص ۴۳۲.


منبع[ویرایش]
سایت اندیشه قم    






جعبه‌ابزار