امام حسین وارث پیامبرانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: امام حسین(ع)، وارث ، پیامبران
پرسش: امام حسین (ع) وارث پیامبران گذشته است. این سخن به چه معنا است؟
پاسخ: خط جهاد در راه حق و مبارزه با باطل و ستم و طاغوت، سرلوحه دعوت همه انبیای الهی بوده، کربلا تجلی‌گاه درگیری حق و باطل است. عاشورا حضور دوباره آدم و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی(ع) در قله فریادگری و هدایت است.


معنای وارث

[ویرایش]

از کتاب های واژه شناسی و فقهی بر می‌آید: «الوارث من انتقل الیه ترکه المیت؛ وارث کسی است که اموال و اشیای متوفا به او منتقل می شود»، اما کاربرد این واژه محدود به این معنا نیست زیرا ارث تنها به اشیا و اثاثیه میت گفته نمی‌شود، بلکه به اوصاف و سرمایه های معنوی و صفات عالی هم اگر به دیگری برسد، ارث اطلاق می‌شود، مثلاً می‌گویند فلانی وارث تجربه هشتاد سالة استادش است یا فلانی شجاعت و سخاوت را از پدر یا جدش به ارث برده است .

← وارث و وراثت در قرآن


در قرآن مجید آمده است: «و ورث سلیمان داود و قال یا ایها الناس عُلِّمنا منطق الطیر و اُوتینا مِن کلِّ شئ إنّ هذا لهو الفضل المبین؛ سلیمان از داوود ارث برد و گفت: ای مردم! خداوند به ما زبان پرندگان را تعلم فرمود و از هر چیزی عنایت فرمود. در این تعلیم و عنایت او فضل آشکار است». حضرت سلیمان مال و دولت و ملک و نبوت و علم داوود را به ارث برد.
[۲] تفسیر اطیب البیان، سید عبدالحسین طیب، ج۱۰، ص ۱۱۹


← وارث در کلام امام صادق(ع)


در کافی روایت کرده که امام صادق(ع) فرمود : «إنّ داود ورث الانبیاء و إنّ سلیمان ورث داود و إنّ محمداً (ص) ورث سلیمان و إنّا ورثنا محمداً (ص) و إنّ عندنا صحف ابراهیم و الواح موسی ؛ داوود از پیامبران ارث برد و سلیمان از داوود ارث برد و محمد (ص) از سلیمان و ما از محمد (ص) و نزد ما صحف ابراهیم و الواح موسی است».

← وارث در کلام رسول اکرم


نیز در روایتی که شیعه و سنی نقل کرده اند پیامبر اکرم (ص) به علی (ع) فرمود : « تو برادر و وارث منی» گفت: یا رسول‌الله، چه چیز تو را از تو ارث می‌برم؟ فرمود: آن چه را پیامبران پیش از من به ارث گذاشتند...) کتاب خدا و سنت پیامبر».
در این روایت به کتاب‌های آسمانی و سنت های پیامبران ارث اطلاق شده و به کسی که به آنها آگاه است، وارث گفته شده است.

امامان وارث پیامبران

[ویرایش]

در زیارتنامه های امامان (ع) به آنان وارث پیامبران اطلاق شده، از جمله در زیارت جامعه کبیره (که از نظر متن و سند از بهترین و کامل ترین زیارت‌ها است) می خوانیم: «السّلام علی ائمه الهدی و مصابیح الدجی و ... ورثه الانبیاء...؛ درود بر شما پیشوایان هدایت و چراغ‌های درخشان و ... و وارثان پیامبران
[۶] التحقیق فی الامامه و شؤونها، عبدالطیف البغدادی، ص ۲۲۸


← وراثت معنوی


بنابراین وقتی به امام حسین (ع ) وارث پیامبران گفته می‌شود، پیداست که ارث مادی و مالی نیست، زیرا:

←← اولا


هنگامی که در پیشگاه مقدسش برای زیارت می ایستیم و این کلمات را بر زبان جاری می‌کنیم، به قصد تعظیم و تجلیل از مقام شامخ او است، نه خبر دادن از این که چه اموالی را از پیغمبران به ارث بُرد!

←← دوما


اگر هم مالی از پیغمبران باقی مانده بود، زمانی طولانی بین آدم و دیگر پیامبران با امام حسین (ع) است و می‌بایست به بازماندگان مستقیمشان می رسید، نه امام حسین، پس باید معنای دیگری را جستجو کرد. با اندکی تامل در می یابیم که میراث ظاهری و مادی مراد نیست بلکه مجد و عظمت و مقام معنوی و خلیفة اللهی است.
[۷] این مضمون از عبارت «السلام علیک یا وارث آدم خلیفة‌الله» قابل برداشت می‌باشد.


وراثت امام حسین(ع)

[ویرایش]

وراثت حسین(ع) از انبیا و اوصیا برای آن است که:

← مبارزه با طاغوت سرلوحه همه پیامبران


خط جهاد در راه حق و مبارزه با باطل و ستم و طاغوت، سرلوحة دعوت همه انبیای الهی بوده، کربلا تجلی‌گاه درگیری حق و باطل است. عاشورا حضور دوباره آدم و نوح و ابراهیم و موسی و عیسی(ع) در قلة‌ فریادگری و هدایت است. این که حسین را وارث آدم (ع) می‌خوانیم و زیارت وارث را با سلام بر آن پیمبران الهی آغاز می‌کنیم، برای همین است؛ یعنی نقطه اتصال همه حرکت‌های الهی و انقلاب‌های خدایی ، به صورت تجسم دوباره پیامبران و اوصیا در لحظه‌های خورشیدی عاشورا و واقعیت سرشار کربلا .
[۸] فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، ص ۴۶۰


← اهداف بعثت پیامبران قیام برای عدالت


از سوی دیگر قرآن مجید یکی از اهداف بعثت پیامبران را قیام برای عدالت اجتماعی یا آماده کردن زمینه برای آن می‌داند: «لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَأَنزَلْنَا مَعَهُمُ الْكِتَابَ وَالْمِيزَانَ لِيَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ؛ پیامبران را با دلائل روشن فرستادیم و با آن‌ها کتاب و میزان نازل کردیم تا مردم برای برپایی عدالت قیام کنند». در زیارت امام حسین(ع) می‌خوانیم: «أشهد أنّک قد أمَرتَ بالقسط و العدل و دعوت إلیهما؛ گواهی دهم که دستور به عدل و داد فرمودی و مردم را به آن دعوت کردی».
[۱۰] مصباح کفعمی، تقي الدين إبراهيم بن علي كفعمي، ص ۴۹۱

از این رو می‌توان نتیجه گرفت: تلاش برای برپایی عدالت اجتماعی و مبارزه با ستم، رسالت همة‌انبیا و میراث مشترک رسول الهی است و حسین بن علی(ع) به دلیل دعوت به عدل و مبارزه با بی عدالتی، وارث همه انبیا است.

نتیجه

[ویرایش]

زیارت وارث که امام حسین را وارث حضرت آدم و دیگر پیامیران معرفی می کند، به ما می آموزد که امام رسالت تاریخی همة ادیان توحیدی را بر عهده دارد و امامت امتداد رسالت الهی است. امام بر اثر قرار گرفتن در مقطع حساس تاریخ و اوج اختناق اموی و خودسری های یزید (که تصمیم داشت حق و حقیقت را از بین ببرد و وحی را به تمسخر گرفته و رسالت را باور نداشت) احساس کرد همة رسالت های پیامبران بر دوش اوست و نباید اجازه دهد پیوند زمینیان با آسمان قطع گردد و بشر به عصر جاهلیت باز گردد. عاشورا نقطه اوج نبرد مکتب توحید با شرک و تجلی‌گاه یکتا پرستی ابراهیمی و باطل کننده شرک نمرودی بود. امام حسین (ع) وارث رسالت انسان سازی، قیام برای پیروزی حق بر باطل و هدایت بشر به کمال بود که میراث همه پیامبران الهی است .

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نمل(۲۷ ) آیه ۱۶    
۲. تفسیر اطیب البیان، سید عبدالحسین طیب، ج۱۰، ص ۱۱۹
۳. تفسیر نمونه، ج۱۷، ص تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج۱۴، ص ۵۲۹    
۴. بحارالانوار،‌ علامه مجلسی، ج۳۸، ص ۱۵۴؛«وأنت أخی ووارثی، قال:وما أرث منک یا رسول الله ؟ قال:ما ورث الانبیاء قبلی، قال:وما ورث الانبیاء قبلک ؟ قال:کتاب الله و سنة نبیه»    
۵. ینابیع المودة، شیخ سلیمان بن ابراهیم قندوزی، ج۱، ص ۱۷۷    
۶. التحقیق فی الامامه و شؤونها، عبدالطیف البغدادی، ص ۲۲۸
۷. این مضمون از عبارت «السلام علیک یا وارث آدم خلیفة‌الله» قابل برداشت می‌باشد.
۸. فرهنگ عاشورا، جواد محدثی، ص ۴۶۰
۹. حدید (۵۷) آیه ۲۵    
۱۰. مصباح کفعمی، تقي الدين إبراهيم بن علي كفعمي، ص ۴۹۱


منبع

[ویرایش]
سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار