اصول و مهارت‌های روابط اجتماعیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: روابط اجتماعی، مهارت‌ها.

پرسش: درباره برخورد انسان با افراد دیگر که دارای اخلاق متفاوت هستند توضیح بفرمایید.

پاسخ: شیوه برخورد با دیگران و آشنایی با اصول و مهارت‌های روابط اجتماعی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا همه ما بخش عمده‌ای از زندگانی خود را در ارتباط با دیگران سپری می‌کنیم. این‌که می‌بینیم برخی افراد در روابط اجتماعی خود موفق هستند و قدرت تأثیرگذاری و نفوذ بر دیگران را دارند، اگر خوب دقت کنیم و رفتار آن‌ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم، می‌بینم که آن‌ها در اثر تمرین و تجربه یک‌سری اصول و مهارت‌هایی را فرا گرفته‌اند که اگر ما نیز آن‌ها را رعایت کنیم و به جا و مناسب به کار بریم، روابط ما با دیگران بهبود می‌یابد و می‌توانیم هم در خانواده و هم در جامعه سازگاری بیش‌تری داشته باشیم و با همه افراد و سلیقه‌های مختلف کنار بیاییم.


آشنایی با مهارت‌های روابط اجتماعی[ویرایش]

ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که افراد آن درک‌های متفاوت، اخلاق‌ گوناگون، طبع‌ها و سلیقه‌های متباین از هم دارند. بنابراین چگونه می‌توان در میان چنین انسان‌هایی بدون شناخت روحیات آن‌ها و بدون آن‌که با اصول و مهارت‌های اجتماعی آشنا باشیم، زندگی کرد؟ شیوه برخورد با دیگران و آشنایی با اصول و مهارت‌های روابط اجتماعی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا همه ما بخش عمده‌ای از زندگانی خود را در ارتباط با دیگران سپری می‌کنیم و تحقیقات نشان داده است که ۷۵ درصد اوقات روزانه ما صرف ارتباط با دیگران می‌شود و شاید بتوان گفت که ۷۵ درصد موفقیت‌های ما نیز به روابط ما با دیگران وابسته است. [۱] این که می‌بینیم برخی افراد در روابط اجتماعی خود موفق هستند و قدرت تأثیرگذاری و نفوذ بر دیگران را دارند، اگر خوب دقت کنیم و رفتار آن‌ها را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهیم، می‌بینم که آن‌ها در اثر تمرین و تجربه یک‌سری اصول و مهارت‌هایی را فرا گرفته‌اند که اگر ما نیز آن‌ها را رعایت کنیم و به جا و مناسب به کار بریم، روابط ما با دیگران بهبود می‌یابد و می‌توانیم هم در خانواده و هم در جامعه سازگاری بیش‌تری داشته باشیم و با همه افراد و سلیقه‌های مختلف کنار بیاییم.

← پذیرش بدون قیدوشرط دیگران
با هر کس که ملاقات می‌کنید، اولین چیزی که از شما انتظار دارد این است که مورد پذیرش و قبول شما واقع شود. همان‌گونه که شما دوست دارید دیگران شما را بپذیرند. قبول داشتن و پذیرش دیگران به این معنی است که ما از داوری و قضاوت درباره دیگران که سلیقه‌ها و اخلاق متفاوت از ما دارند، اجتناب نموده و صرفاً به عنوان یک شهروند یا فردی از جامعه بپذیریم. یکی از مشکلات اصلی که نمی‌توانیم با افراد دارای اخلاق گوناگون کنار بیاییم، همین نکته است؛ یعنی ما عادت نکرده‌ایم که دیگران را بدون قیدوشرط بپذیریم و اغلب، رفتار و موضع‌گیری ما در قبال دیگران به این صورت است که می‌گوییم: «اگر مطابق میل من رفتار کنی قبولت دارم».
بسیاری از مشکلات خانواده‌ها و روابط ناسالم والدین ـ فرزندان از همین‌جا ناشی می‌شود. اگر در سطح جامعه و خانواده روابط افراد بر مبنای اصل پذیرش بدون قیدوشرط شکل بگیرد و افراد سلیقه‌ها و اخلاق متفاوت دیگران را تحمل کنند، بسیاری از مشکلات اجتماعی حل می‌شود و صفا و صمیمیت در خانواده و جامعه حاکم می‌گردد.

← پرهیز از بدبینی نسبت به دیگران
از بدبینی و سوء‌ظن نسبت به دیگران پرهیز کنیم:
تفاوت‌های فردی یکی از موضوعاتی است که در روان‌شناسی به اثبات رسیده است؛ به این معنا که انسان‌ها هم از لحاظ ظاهری و هم از لحاظ اخلاقی و روحی یا به تعبیر دقیق‌تر ویژگی‌های شخصی کاملاً متفاوت از یک‌دیگرند. [۲] این‌که می‌بینیم افراد اخلاق متفاوت از هم دارند، مربوط به تیپ شخصیتی آن‌ها است؛ یعنی شخصیت آنان این‌گونه شکل گرفته است. برای آن‌که بتوانیم با افراد دارای اخلاق و روحیات متفاوت کنار بیاییم و زندگی کنیم، باید از برچسب زدن و قضاوت و پیش‌داوری جداً پرهیز نموده و نسبت به دیگران نگرشی مثبت داشته باشیم. اگر هم بناست اخلاق و رفتار دیگران را اصلاح کنیم، در ابتدا چاره‌ای نیست، جز این‌که فی الجمله آنان را بپذیریم و رابطه عاطفی برقرار کنیم. این‌که چرا شخصیت و اخلاق دیگران متفاوت است و چه عواملی باعث شده تا شخصیت آنان این‌گونه شکل بگیرد، موضوع دیگری است. آن‌چه برای ما مهم است این است که چگونه با این افراد کنار بیاییم و اخلاق و رفتار آنان را در دراز‌مدت اصلاح کنیم. برای رسیدن به این هدف باید نسبت به آنان نگرشی مثبت داشته و از قضاوت و پیش‌داوری پرهیز کنیم.

← گوش دادن به نظرات دیگران
به نظرات و پیشنهادات دیگران گوش دهیم:
یکی دیگر از عواملی که می‌تواند در بهبود روابط اجتماعی مؤثر باشد و زمینه ارتباط سالم با دیگران ـ حتی آن‌هایی را که اخلاق متفاوت دارند ـ فراهم سازد، این است که در هنگام صحبت و گفت‌وگو با آنان، اجازه دهیم تا نظرات و پیشنهادات خود را بیان کنند.
روان‌شناسان معتقدند «یکی از بهترین نوازش‌ها، گوش دادن به حرف دیگران است. بگذارید دیگران حرفشان را تمام کنند، حوصله داشته باشید و به دیگران فرصت دهید. سرتان را تند‌تند تکان ندهید و بی‌تابی نکنید؛ زیرا معنای این حرکات چیزی نیست جز این‌که می‌خواهید به مخاطب خود بگویید: زودتر حرفت را بزن، من حوصله ندارم ...». [۳]
افرادی که در روابط اجتماعی خود موفق هستند و می‌توانند با افراد مختلف دوست شوند و بر آن‌ها نفوذ داشته باشند، کلید موفقیت آنان در این است که سعی می‌کنند به نظرات و پیشنهادات دیگران گوش دهند و در مواردی هم بپذیرند. شما نیز اگر می‌خواهید در روابط اجتماعی خود موفق شوید و با افراد دارای اخلاق و سلیقه‌های متفاوت دوست و صمیمی شوید، باید این مهارتها را تمرین کنید و یاد بگیرید.

← استفاده کردن از ضمیر مَن
از ضمیر «من» استفاده کنید:
اخلاق و رفتار دیگران چه‌بسا ممکن است باعث ناراحتی شما شود، در این‌گونه موارد شما اگر بگویید: «تو مرا ناراحت کردی»، قطعا به طرف برمی‌خورد و موضع‌گیری می‌کند؛ لذا بهتر است در بیان و توصیف احساستان از ضمیر «من» استفاده کنید. «من ناراحتم».

← بیان احساس خود نسبت به رفتار دیگران
احساس خود را نسبت به رفتار دیگران بیان کنید نه نسبت به خود آن‌ها.
یکی از مسائلی که باعث به هم خوردن روابط ما با دیگران می‌شود و نمی‌توانیم با دیگران رابطه صمیمی داشته باشیم این است که وقتی از دیگران رفتار ناشایستی مشاهده می‌کنیم، شخصیت آن‌ها را زیر سؤال می‌بریم و می‌گوییم فلانی آدم بدی است. در این‌گونه موارد باید از قضاوت درباره ‌شخصیت افراد پرهیز نموده و نسبت به رفتار آنان قضاوت کنیم؛ مثلاً بگوییم شما آدم بزرگواری هستید، اگر سعی کنید برخی رفتارهایی را که در شأن شما نیست، ترک نموده و از این پس این‌گونه عمل کنید، ‌خیلی بهتر است.
رعایت این نکات می‌تواند در روابط اجتماعی ما با دیگر افرادی که اخلاق متفاوت از ما دارند، مفید و راه‌گشا باشد.

معرفی منابع[ویرایش]

۱. دولابی، محمد اسماعیل، طوبای محبت، انتشارات محبت، چاپ دوم، ۱۳۸۱ ش.
۲. رنجبرزاده، ذبیح الله، مهر بورزیم زندگی کنیم، نشر زهره، چاپ اول، ۱۳۷۹ ش.
۳. دیلمی، احمد و آذربایجانی، مسعود، اخلاق اسلامی، دفتر نشر معارف، چاپ دوم.۱۳۸۰ ش.

پانویس[ویرایش]
 
۱. شجاعی، محمدصادق، مجله حدیث زندگی، شماره یک، ص۲۸-۳۲، سال دوم، ۱۳۸۲ ش.
۲. رنجبرزاده، ذبیح الله، مهر بورزیم زندگی کنیم، ص۴، نشر زهره، چاپ اول، ۱۳۷۹ ش.
۳. پی فرگاس، جوزف، روان‌شناسی تعامل اجتماعی، ترجمه: بیگی، خشایار و فیروزبخت، مهرداد، ص۲۹۴-۳۳۶، انتشارات ابجد، چاپ اول، ۱۳۷۳ ش.


منبع[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «اصول و مهارت‌های روابط اجتماعی»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۳/۲۸.    



رده‌های این صفحه : مقالات ‌اندیشه قم




جعبه‌ابزار