راه نجاتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: راه نحات، آیات، قرآن مجید، سعادت، رستگاری، جهاد، تقوا.

پرسش: کدام آیات قرآن، راه نجات و رستگاری را بیان کرده است؟

پاسخ: در قرآن کریم آیاتی وجود دارد که راه نجات و رستگاری را بیان کرده، نیز آیاتی که از ریشه نجات آمده، اما درصدد بیان نجات و رستگاری نیست. در حقیقت بین آنها عموم و خصوص من وجه است.


راه نجات در آیات قرآن

[ویرایش]

دسته اول آیاتی است که راه نجات را معرفی کرده‌اند: قرآن کتاب آسمانی الهی و بیانگر راه هدایت و تکامل انسان است؛ ازاین‌رو سراسر قرآن، یا مستقیماً یا غیر مستقیم، راه صحیح و راه نجات و رستگاری انسان را بیان کرده است و هیچ آیه‌ای بی‌ربط با هدایت و رشد انسان نیست. با این‌حال برخی از آیاتی را که به‌طور مستقیم به راه نجات و رستگاری اشاره کرده است، بیان می‌کنیم.

← أ. ایمان به خدا، پیامبر، جهاد و هجرت در راه خدا


خداوند در سوره صف، راه نجات از عذاب دردناک آخرت را چنین بیان می‌کند:

←← آیه ۱۰ و ۱۱ سوره صف



«یَأَیهُّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ هَلْ أَدُلُّکمُ‌ْ عَلیَ‌ تجِارَةٍ تُنجِیکمُ مِّنْ عَذَابٍ أَلِیمٍ• تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ تجُاهِدُونَ فیِ سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالِکمُ‌ْ وَ أَنفُسِکُمْ ذَالِکمُ‌ْ خَیرْ لَّکمُ‌ْ إِن کُنتُمْ تَعْلَمُونَ• یَغْفِرْ لَکمُ‌ْ ذُنُوبَکمُ‌ْ وَ یُدْخِلْکمُ‌ْ جَنَّاتٍ تجَرِی مِن تحَتهِا الْأَنهْارُ وَ مَسَاکِنَ طَیِّبَةً فیِ جَنَّاتِ عَدْنٍ ذَالِکَ الْفَوْزُ الْعَظِیمُ»؛ ای کسانی که ایمان آورده‌اید! آیا شما را به تجارتی راه‌نمایی کنم که شما را از عذاب دردناک رهایی می‌بخشد؟ به خدا و رسولش ایمان بیاورید و با اموال و جان‌هایتان در راه خدا جهاد کنید. این برای شما (از هر چیز) بهتر است اگر بدانید. اگر چنین کنید گناهانتان را می‌بخشد و شما را در باغ‌هایی از بهشت وارد می‌کند که نهرها از زیر درختانش جاری است و در خانه‌هایی پاکیزه در بهشت جاویدان جای می‌دهد و این پیروزی عظیم است.

←← آیه ۲۰ سوره توبه


در آیه‌ای دیگر، با اشاره به ایمان و جهاد، از هجرت در راه خدا نیز یاد می‌کند و می‌فرماید کسانی که این کارها را انجام داده باشند، مقام بزرگی در نزد خدا دارند و فقط این‌گونه افراد به حقیقت پیروزی و رستگاری دست می‌یابند:

«الَّذِینَ ءَامَنُواْ وَ هَاجَرُواْ وَ جَاهَدُواْ فیِ سَبِیلِ اللَّهِ بِأَمْوَالهِمْ وَ أَنفُسِهِمْ أَعْظَمُ دَرَجَةً عِندَ اللَّهِ وَ أُوْلَئکَ هُمُ الْفَائزُونَ»؛ آنها که ایمان آوردند، و هجرت کردند، و با اموال و جان‌هایشان در راه خدا جهاد نمودند، مقامشان نزد خدا برتر است و آنها پیروز و رستگارند».

← ب. اطاعت از خدا و پیامبر، خشیت از خدا و تقوای او


در آیه‌ای دیگر، سخن از پی‌روی از خدا و پیامبرش به میان آمده و به خوف از خدا و تقوای او اشاره شده و راه سعادت را در رعایت این موارد دانسته است:

←← آیه ۵۲ سوره نور



«وَ مَن یُطِعِ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ وَ یخَشَ اللَّهَ وَ یَتَّقْهِ فَأُوْلَئکَ هُمُ الْفَائزُونَ»؛ و هر کس از خدا و پیامبرش اطاعت کند، و از خدا بترسد و از مخالفت فرمانش بپرهیزد، چنین کسانی همان پیروزمندان واقعی هستند.

← ج. حقیقت‌طلبی


در قرآن، در توصیف کسانی که اهل هدایت هستند، چنین آمده است:

←← آیه ۱۸ سوره زمر



«الَّذِینَ یَسْتَمِعُونَ الْقَوْلَ فَیَتَّبِعُونَ أَحْسَنَهُ أُوْلَئکَ الَّذِینَ هَدَئهُمُ اللَّهُ وَ أُوْلَئکَ هُمْ أُوْلُواْ الْأَلْبَابِ»؛ همان کسانی که سخنان را می‌شنوند و از نیکوترین آنها پی‌روی می‌کنند. آنان کسانی هستند که خدا هدایتشان کرده، و آنها خردمندانند.

در واقع کسانی اهل نجات و سعادت هستند که از هر نوع تعصب جاهلانه قومی و ملیتی و غیره به دور باشند و اهل تحقیق و حق‌جویی باشند. این افراد، به همه سخنان و نظریات، گوش فرامی‌دهند و بعد با انصاف به قضاوت درباره آنها می‌پردازند و بدون جانب‌داری، راه صحیح را انتخاب می‌کنند.


← د. تزکیه نفس


یکی از راه‌های رسیدن به سعادت، تزکیه نفس است. در اسلام تأکید فراوانی بر این مطلب شده و دستورات زیادی در این باره به مردم ارائه شده است. پاک ساختن روح و جان انسان، از خلقیات و صفات ناپسند، موجب رشد و آمادگی برای دریافت خصلت‌ها و اوصاف نیکو و نور معرفت است؛ ازاین‌رو خداوند به نُه چیز قسم یاد می‌کند تا اهمیت مسئله را بیان کند. سپس می‌فرماید:

←← آیه ۹ سوره شمس



«قَدْ أَفْلَحَ مَن زَکَّئهَا»؛ هرکس نفس خود را پاک و تزکیه کرده، رستگار شده است.


واژه نجات در قرآن

[ویرایش]

آیه‌ای که اشاره به واژه «نجات» دارد: یکی از آیات قرآن کلمه «نجات» را در خود جای داده است؛ اما این آیه درصدد بیان راه نجات نیست:

← آیه ۶ سوره ابراهیم



«وَ إِذْ قالَ مُوسی‌ لِقَوْمِهِ اذْکُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَیْکُمْ إِذْ أَنْجاکُمْ مِنْ آلِ فِرْعَوْنَ یَسُومُونَکُمْ سُوءَ الْعَذا»؛ و (به خاطر بیاور) هنگامی را که موسی به قومش گفت: « نعمت خدا را بر خود به یاد داشته باشید، زمانی که شما را از (چنگال) آل‌فرعون رهایی بخشید! همان‌ها که شما را به بدترین وجهی عذاب می‌کردند.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. صف (۶۱)، آیه ۱۰ و ۱۱.    
۲. توبه (۹)، آیه ۲۰.    
۳. نور (۲۴)، آیه ۵۲.    
۴. زمر (۳۹)، آیه ۱۸.    
۵. شمس (۹۱)، آیه ۹.    
۶. ابراهیم (۱۴)، آیه ۶.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار