رابطه دین با سیاستذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه:

رابطه، دین ، سیاست

پرسش:

رابطه دین و سیاست چیست؟

پاسخ:


براي جواب اين پرسش به بيان اموري چند مي‌پردازيم.


معناي سياست

[ویرایش]

سياست در اصل، واژه اي عربي است و در لغت به معاني: پاسداشتن ملك، نگاه داشتن، حفاظت، نگاه داري، حراست، حكم راندن بر رعيت، رعيت داري، حكومت و رياست ...، تدبیر ، دور انديشي مي باشد.
[۱] لغتنامه دهخدا،‌ ج ۸، ص ۱۲۲۲۶
ابوالبقاء مي گويد: سياست عبارت است از يافتن صلاح بندگان و راهنمايي آنان به راه نجات در حال و آينده »
[۲] باقر شريف قرشي، النظام السياسي، بيروت، دار التعارف ۱۳۹۸، ص ۴۳ و ۴۴
جويري نيز سياست را به معناي اداره رعیت معنا نموده است.
[۳] جويري، صحاح اللغة، كلمه «سوس»
بنا بر اين سياست عبارت است از تدبير امور کشور .

اقسام سياست

[ویرایش]

به يك اعتبار سياست را مي‌توان به مشروع و غير مشروع تقسيم نمود. سياست غير مشروع، يعني خدعه ، نیرنگ و فریب . متأسفانه غالب اوقات از واژه سياست همين معنا متبادر مي‌شود. امام خميني فرمود: وقتي كه ما در حبس بوديم...، رئيس امنيت آن وقت گفت: آقا، سياست عبارت است از دروغگويي، خدعه، فريب، پدرسوختگي!! اين را بگذاريد براي ما. من به او گفتم: اين سياست مال شما است. سياست صحیح به معناي اين است كه جامعه را هدایت كند و به آن جايي كه صلاح جامعه و افراد است حركت بدهد. سياست به اين معنا در روایات براي پیامبر ( بالفظ سياست) ثابت شده است.
[۵] روزنامه جمهوري اسلامي، /۵/۱۰، ۱۳۷۳، ص ۱۵.
انبیا شغلشان سياست است و ديانت همان سياستي است كه مردم را حرکت مي‌دهد و به تمام چيزهايي كه به صلاح ملت و مردم است هدایت ‌كند.

رابطه دين و سياست

[ویرایش]

در خصوص رابطه دين و سياست دو ديدگاه عمده وجود دارد:

← جدايي


برخي عقیده دارند كه دين با سياست ارتباط ندارد، زيرا دين آمده است كه پاسخگوي نيازهاي معنوي انسان باشد و در امور دنيا دخالت نمي‌كند؛ اما سياست به امور دنيايي مي‌پردازد.

← پيوستگي


اكثر دانشمندان اسلامي عقیده دارند كه دين با سياست همگرايي دارد. طرفداران اين ديدگاه معتقدند كه دين به صورت مجموعه قوانین الهي، براساس نيازهاي دنيوي و اخروي انسان تشریع ، و دین در تمام صحنه‌هاي سياسي و اجتماعي و... حضور دارد. اگر دين نتواند نيازهاي دنيا و آخرت انسان‌ها را تأمين كند، ناقص است.

←← کلام مرحوم مدرس


جملات مرحوم مدرس : «دين ما عين سياست ماست و سیاست ما عين دیانت است»، ناظر به ديدگاه دوم است.
متأسفانه واژه سياست مانند برخي واژگان ديگر از معناي اصلي خود تحریف و به معناي خدعه و نيرنگ تفسير شده است، سياست بدين معنا است‌ كه دين با آن تضاد دارد، اما سياست به معناي تدبير جامعه از ضروريات مي باشد ودين با آ ن رابطه دارد.

←← کلام شهید مطهری


شهيد مطهري فرمود: تنها در يك صورت است كه مي‌توان مسأله حكومت را از دين در آيين اسلام جدا كرد و آن هنگامي است كه بتوان پيوند جسم را از روح آدمي گسست و با اين وصف او فردي زنده و منشأ اثر باشد.
[۷] مرتضي مطهري، امامت و رهبري، انتشارات صدرا، ص ۳۲

البته استفاده از سياست مشروع مشكلاتي دارد، اما بزرگان دين هيچ گاه از سياست غير مشروع بهره نمي‌گرفتند، چنانكه امام علی (ع) از سياست غير مشروع بهره نگرفت. از اين رو يكي از مشكلات حضرت، صداقت در سياست بود.
[۸] مرتضي مطهري، سيري در سيره ائمه اطهارعليهم‌السلام، انتشارات صدرا، ص ۲۸
برخي از اصحاب به ايشان عرض نمودند كه: «در سياست اين قدر صداقت شرط نيست». امام فرمود: «آيا به من دستور مي‌دهيد كه براي پيروزي خود از ظلم در حق كساني كه بر آن‌ها حکومت مي‌كنم، استمداد جويم؟! به خدا قسم ! تا خورشيد طلوع مي‌كند و ستاره‌ها در آسمان چشمك مي‌زنند چنين كاري نمي‌كنم».
[۹] شيخ صدوق ، الامالي، ناشر: اعلمي، ص ۱۷۶


نتیجه

[ویرایش]

با توجه به مطالب گذشته بايد گفت:
اسلام با سياست به معناي خدعه و نيرنگ رابطه ندارد و با آن موافق نيست، اما اسلام باسياست مشروع رابطه دارد.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. لغتنامه دهخدا،‌ ج ۸، ص ۱۲۲۲۶
۲. باقر شريف قرشي، النظام السياسي، بيروت، دار التعارف ۱۳۹۸، ص ۴۳ و ۴۴
۳. جويري، صحاح اللغة، كلمه «سوس»
۴. إمام خمینی، صحیفه نور، ج۱۳، ص ۲۱۶ - ۲۱۷، بی نام    
۵. روزنامه جمهوري اسلامي، /۵/۱۰، ۱۳۷۳، ص ۱۵.
۶. إمام خمینی، صحیفه نور، ج۱۳، ص۲۱۸    
۷. مرتضي مطهري، امامت و رهبري، انتشارات صدرا، ص ۳۲
۸. مرتضي مطهري، سيري در سيره ائمه اطهارعليهم‌السلام، انتشارات صدرا، ص ۲۸
۹. شيخ صدوق ، الامالي، ناشر: اعلمي، ص ۱۷۶


منبع

[ویرایش]
سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار