تقدیرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: اختیار، تقدیر، تدبیر، مرگ.

پرسش: این سخن امام علی (علیه‌السلام): «کارها چنان در اختیار تقدیر است که عاقبت‌اندیشی به مرگ می‌انجامد»، آیا به معنای نفی اختیار است؟


تقدیر و اختیار[ویرایش]

حدیث «تَذِلُّ الْأُمُورُ لِلْمَقَادِیرِ حَتَّی یَکُونَ الْحَتْفُ‌ فِی التَّدْبِیر؛ [۱]
کارها چندان رام و پیرو احکام تقدیرهایند که در تدبیر تباهی است‌».
از انسان نفی اختیار نمی‌کند؛ بلکه معنایش این است که گاه انسان با تمام تدابیر و حیله‌ها راه به جایی نمی‌برد.

← روایتی از امام علی
چنین مضمونی از حضرت علی (علیه‌السلام) در جایی دیگر هم نقل شده است: «وَ مِنْ کَلَامِهِ (علیه‌السلام) وَ قَدْ سَأَلَ شَاهْ‌ زَنَانَ بِنْتَ کِسْرَی حِینَ أُسِرَتْ مَا حَفِظْتِ عَنْ أَبِیکِ بَعْدَ وَقْعَةِ الْفِیلِ قَالَتْ حَفِظْنَا عَنْهُ أَنَّهُ کَانَ یَقُولُ إِذَا غَلَبَ اللَّهُ عَلَی أَمْرٍ ذَلَّتِ الْمَطَامِعُ دُونَهُ وَ إِذَا انْقَضَتِ الْمُدَّةُ کَانَ الْحَتْفُ‌ فِی الْحِیلَةِ فَقَالَ (علیه‌السلام) مَا أَحْسَنَ مَا قَالَ أَبُوکِ تَذِلُّ الْأُمُورُ لِلْمَقَادِیرِ حَتَّی یَکُونَ الْحَتْفُ فِی التَّدْبِیر». [۲]

← ترجمه
هنگامی شاه زنان دختر پادشاه ایران اسیر شد (و او را به مدینه بردند) امام علی (علیه‌السلام) از او پرسید: پس از داستان فیل چه چیز از پدر خود بیاد داری؟ گفت: از او بیاد دارم که می‌گفت هرگاه اراده خداوند بر کاری قرار گیرد طمع‌ها در برابر آن خوار گردد، و هرگاه زمان کسی بسر آید مرگ او در تدبیر و حیله است (یعنی همان حیله و تدبیری که برای رفع مرگ اندیشیده موجب مرگ او می‌شود). حضرت فرمود: چه نیکو است آنچه پدرت گفته است، خوار و زبون می‌شوند کارها در برابر تقدیرات تا به جایی که مرگ در تدبیر باشد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغة، ص۳۲۰.    
۲. مفید، محمد بن محمد، الإرشاد فی معرفة حجج الله علی العباد، ج ‌۱، ص ۳۰۲، کنگره شیخ مفید، قم، چاپ اول، ۱۴۱۳ق.‌    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «تقدیر» تاریخ بازیابی۱۳۹۲/۸/۲۵.    


رده‌های این صفحه : کلام | علم الهی | جبر و اختیار




جعبه‌ابزار