باب الحوائجذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: امام کاظم علیه‌السلام، باب الحوائج، حضرت اباالفضل العباس، حضرت نوح.
پرسش: لقب باب الحوائج را چه کسی به باب‌ الحوائجین داده‌ است؟
پاسخ:


معنای لغوی حوائج[ویرایش]

حوائج جمع حاجه یا حائجه به‌معنای نیاز و خواسته است.

معنای باب الحوائج[ویرایش]

باب الحوائج یعنی کسی که برای برآورده شدن نیازها و خواسته‌ها به او متوسل می‌شوند و ناامید برنمی‌گردند. [۱]

لقب باب الحوائج[ویرایش]

حضرت امام کاظم ـ علیه‌السلام ـ و حضرت ابوالفضل العباس ـ علیه‌السلام ـ به این لقب در میان مردم مشهور شده‌اند؛ همچنان‌که در برخی کتب به این مطلب اشاره شده است.

باب الحوائج بودن امام کاظم[ویرایش]


← روایتی از صاحب شرح منهاج الکرامه
در مورد امام کاظم ـ علیه‌السلام ـ صاحب شرح منهاج الکرامه از ابن جوزی نقل می‌کند:...
... و هو المعروف بباب الحوائج لانه ما خاب المتوسل به فی قضاء حاجته قطّ؛ [۲] یعنی (امام کاظم علیه‌السلام) به باب الحوائج معروف هستند؛ برای اینکه هیچ توسل کننده‌ای در برآورده شدن خواسته‌اش از ایشان نا امید نشده است.

← روایتی از صاحب شرح احقاق الحق
و صاحب شرح احقاق الحق از ابن صالحه نقل می‌کند:
... و یعرف بالعراق بباب الحوائج الی الله لنحج مطالب المتوسلین الی الله تعالی به؛ [۳] یعنی حضرت امام کاظم ـ علیه‌السلام ـ در عراق به باب الحوائج مشهور است؛ به‌خاطر برآورده شدن خواسته‌های متوسلین به ایشان به‌سوی خدای تعالی.

باب الحوائج بودن حضرت ابوالفضل العباس[ویرایش]


← روایتی از صاحب کتاب شهدای اهل‌بیت
و در مورد حضرت ابوالفضل العباس ـ علیه‌السلام ـ صاحب کتاب شهدای اهل‌بیت نقل می‌کند: «... و هو من اکثر القابه شیوعا و انتشاراً بین الناس فقد آمنوا و ایقنوا انّه ما قصده ذو حاجةٍ بنیةٍ خالصه الاّ قضی الله حاجته؛ یعنی لقب باب الحوائج از شایع‌ترین و مشهورترین لقب‌های ایشان است بین مردم و به تحقیق می‌دانند و یقین دارند که هیچ حاجت‌مندی با نیت خالص به ایشان مراجعه نکرده مگر اینکه خدا حاجتش را برآورده کرده است.» [۴]

انتساب لقب باب الحوائج[ویرایش]


← از سوی مردم
و هیچ روایتی پیدا نکردیم که یکی از معصومین ـ علیهم‌السلام ـ این لقب را مختص به امام کاظم ـ علیه‌السلام ـ و حضرت ابوالفضل ـ علیه‌السلام ـ کرده باشند؛ بلکه این القاب از طرف مردم به‌خاطر رفع حوائجشان از آن حضرات درباره آنها شهرت یافته.

← از سوی خداوند متعال
ولی باید گفت طبق برخی روایات که اهل‌سنت هم نقل کرده‌اند، این لقب را خدای تعالی به اهل‌بیت ـ صلوات‌الله‌علیهم ـ داده است. و حتی پیامبرانش را توسط اهل‌بیت ـ علیهم‌السلام ـ نجات داده است؛ مثل حضرت آدم و حضرت نوح ـ علی‌نبینا‌و‌آله‌و علیهما‌السلام ـ و سایر پیامبران علیهم‌السلام. ما فقط به یکی دو نمونه از این روایات اکتفا می‌کنیم:

←← روایتی از علامه امینی
علامه امینی ـ رحمة‌الله‌علیه ـ در الغدیر از فرائد السمطین در ضمن روایت مفصلی از پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ـ نقل می‌کند که خدای تعالی به حضرت آدم ـ علیه‌السلام ـ فرمود:
... یا آدم هؤلاء صفوتی بهم انجیهم و بهم اهلکهم فاذا کان لک الی حاجةٌ فبهؤلاء توسَّل فقال النبی ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ـ... فمن کان الی الله حاجة فلیسأل بنا اهل البیت؛ [۵] یعنی، یا آدم! اینها برگزیدگان من هستند و به ایشان نجات می‌دهم و به ایشان هلاک می‌کنم آنها را و اگر حاجتی از من داشتی به ایشان توسل کن.
همچنان‌که معلوم شد خدای تبارک و تعالی در این روایت صراحتاً به پیامبرش می‌فرماید: اگر حاجتی از من داشتی، به ایشان متوسل شو.
=
← روایتی از صاحب شرح احقاق الحق=
و در مورد حضرت نوح صاحب شرح احقاق الحق نقل می‌کند از رسول اکرم صلی‌الله‌علیه‌و‌آله: بعد از اینکه حضرت نوح ـ سلام‌الله‌علیه ـ کشتی را ساخت و میخ‌ها را به کشتی زد، پنج میخ به نام پنج تن به کشتی زد که پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌و‌آله ـ در آخر این روایت مفصل فرموده‌اند: «و حملناه علی ذات الواح و دسر»: [۶] الالواح خشب السفینه و نحن الدسر و لولانا ما سارت السفینه باهلها؛ [۷] منظور از الواح، چو‌ب‌های کشتی هستند و منظور از «دسر» در آيه شريفه ما هستيم و اگر ما نبوديم، کشتی سرنشينانش را حرکت نمی‌داد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. ابن منظور، لسان العرب، بیروت، دار احیاء التراث، چاپ اول، ۱۴۰۵ ق، ج ۱، ص ۱۹۲.    
۲. میلانی، سیدعلی حسینی، شرح منهاج الکرامه، ص ۱۷۰، به نقل از ابن الجوزی.
۳. مرعشی نجفی، سیدشهاب‌الدین، شرح احقاق الحق، چاپ کتابخانه آیت‌الله مرعشی، قم، ج ۱۲، ص ۳۰۰، از مطالب السول ابن طلحه.
۴. شاکری، حاج حسین، شهداء اهل البیت (قمر بنی‌هاشم)، ستاره، چاپ اول، ۱۴۲۰ ق، ص ۲۲.
۵. الغدیر، ج ۲، ص ۳۰۰، به نقل از:فرائد السمطین، بیروت، نشر و چاپ دارالکتب العربی، ۱۳۷۹.    
۶. قمر(۵۴)، آیه ۱۳.    
۷. شرح احقاق الحق، ج ۹، ص ۲۰۵. به نقل از سیوطی.


منبع[ویرایش]

سایت اندیشه قم    


رده‌های این صفحه : امام کاظم | فضائل اهل بیت | توسل




جعبه‌ابزار