ویکی فقه


ویکی‌فقه تلاش می‌کند تا مبانی فقه و اصول را که توسط محققان حوزوی نوشته می‌شود، بر روی اینترنت منعکس کند.
ویکی‌فقه ابزاری است برای تولید دانشنامه توسط طلاب قم، نجف، مشهد و شهرستان‌ها و سایر کشورها.
تولید محتوا بر عهده طلاب است و تلفیق ویکی‌فقه، مدرسه فقاهت و کتابخانه اینترنتی، ابزارهای لازم برای بیان دیدگاه‌های فقهی را فراهم می‌آورد تا زمینه استنتاج قوی‌تر را بوجود آورد.



اهداف ویکی فقه
برخی از اهداف ویکی فقه عبارت است از:

ارتباط تدریس، تحقیق و کتب
ویکی فقه به دنبال ارتباط بین سه بخش تدریس استاد ، تحقیق طلبه و مطالب کتاب ها است، به گونه‌ای که شاگرد در مورد درس استاد خود تحقیق کند و تحقیق خود را دیجیتال نماید، و آن را بر روی سایت قرار دهد و طلاب سایر حوزه‌ها آن را ببینند، اشکال‌ها را بیان کنند و آن را کامل‌تر نمایند.

ارتباط حوزه‌ها
با این روش پیوند علمی بین سه حوزه علمیه قم، مشهد و نجف پیش می‌آید و طلاب شهرستان‌ها و سایر کشورها نیز می‌توانند به زبان فارسی یا عربی در این هم‌افزایی علمی کمک کنند.


مخاطبین ویکی فقه
مخاطب ویکی‌فقه دوگروه هستند:
۱- طلاب: ویکی‌فقه در مرحله اول به دنبال تسهیل در فهم مطالب، تبیین استدلال‌ها [۱]، تلخیص درس‌ها [۲] و بیان شقوقی است که در درس بیان نمی‌شود.
ازطرف دیگر ویکی فقه به دنبال دیجیتال نمودن نظریه‌های مرتبط با درس اساتید است. طلبه‌هایی که در مقطع درس خارج تحصیل می‌کنند می‌توانند با طرح نظریه‌های جدید در موضوع درس یک استاد، از یک سو طلبه‌های دیگر را از نظر خود بهره‌مند سازند و از سوی دیگر با نظارت سایر طلبه‌ها اشکال‌های آن را برطرف کنند.
اما طلبه‌هایی که در حال خواندن کفایه هستند یا رسائل و مکاسب را تمام نموده‌اند نیز می‌توانند در بخش‌های عمومی ویکی فقه، حضور داشته باشند و مفاهیمی که به عنوان مطالب پایه است را به نگارش درآورند.
۲- مردم: ویکی‌فقه در مرحله دوم، به دنبال بیان مفاهیم دینی، فقهی، عقیدتی و تاریخی است تا عموم مردم بتوانند از منبع منسجمی که کلمه‌های کلیدی را به هم پیوند داده، بهره ببرند.


هم‌افزایی در درس خارج
برای هم‌افزایی علمی طلبه‌هایی که در درس‌های خارج حوزه علمیه قم، مشهد، نجف شرکت می‌کنند روش‌های زیر پیشنهاد می‌شود:


بیان استدلال به شکل اول
اگر استدلال استاد در هر مبحث، به شکل قیاس نوع اول درآورده شود، صغری و کبری روشن‌تر می‌شود و طلبه می‌تواند با دیدن آن صحت استدلال را بیابد، و اگر نقصی در کلیت کبری یا صحت صغری وجود داشته باشد، آن را به راحتی متوجه می‌شود.
لذا یکی از روش‌های پیشنهادی برای ارتباط تحقیق شاگرد با تدریس استاد، بیان استدلال به شکل قیاس نوع اول است. نمونه آن را می‌توانید در اصل مثبت یا استصحاب نبوت مشاهده نمایید. استدلال صاحب کفایه [۳] و اشکال استاد [۴] و استدلال علامه حائری [۵] به شکل قیاس نوع اول بیان شده است.

تلخیص درس
بیان چکیده درس به گونه‌ای که به مطالب اساسی آن اشاره شود یکی دیگر از روش‌های پیشنهادی است. خلاصه درس برای طلبه‌ای که در درس شرکت کرده، مفید است و طلبه می‌تواند با مراجعه به آن، بر درس اشراف پیدا کند و در مقام استدلال و در مقام مقایسه نظر استاد با نظر سایر اساتید، از چکیده بهره می‌گیرد.
سه جلسه هشتم [۶]، نهم [۷]و دهم [۸] آذرماه سال ۸۹ درس اصول آیت‌الله سبحانی در مقاله استصحاب مخصص خلاصه شده است.
تلخیص درس، هم به فهم آن کمک می‌کند و طلاب می‌توانند آن را درقالب فایل html بر روی تلفن همراه خود داشته باشد و در صورت لزوم به آن مراجعه کند.
این روش در مقاله‌های عقیدتی کاربرد بیشتری دارد و طلبه با همراه داشتن چکیده درس می‌تواند از روی تلفن همراه، آیه، روایت و نشانی آن را بیان کند و نیازی به همراه داشتن کتاب برای پاسخگویی نیست.


مطالب اضافه بر درس
استاد بسیاری از مواردی که به بحث مرتبط است را به خاطر این که از حوصله جمع خارج است، مسکوت می‌گزارد و شاگردان می‌توانند با نوشتن آن، شقوق مسئله را بسط دهند و قوت علمی درس را افزایش دهند.

پیوند به منابع درس
منبع بسیاری از مطالبی که استاد بیان می‌کند، در بخش کتابخانه [۹] مدرسه فقاهت وجود دارد، و با لینک دادن تحقیق نگارش شده به کتاب‌های کتابخانه [۱۰] و درس استاد [۱۱]، از یک سو اصل متن توسط سایر طلاب مشاهده می‌شود واز سوی دیگر صحت برداشت از کتاب [۱۲]، مورد بررسی قرار می‌گیرد.

ثمره علمی نوشتن در ویکی فقه
بسیاری از طلبه‌های درس خارج، مقاله‌هایی را در مورد درس اساتید می‌نویسند که هرگز منتشر نمی‌شود و گاهی نظریه‌های جدیدی مطرح می‌کنند که نهایتا در درس خارجی که شاید خودشان ارائه دهند، بیان می‌شود.
اگر این نظریه‌ها در ویکی‌فقه نوشته شود هم مقاله در اختیار سایر طلبه‌ها قرار می‌گیرد و هم نظریه‌ها دیجیتال و ماندگار می‌شود. و چون در کمترین زمان ممکن در اختیار سایر کاربران قرار می گیرد، اشکال‌های نظریه بیان و برطرف می‌شود و از نظر علمی متقن می‌گردد.

روش تشویق
برای تشویق طلاب به بیان نظریه‌های فقهی و اصولی، در انتهای هر ماه به مقاله‌های برتر که در زمینه فقه یا اصول نوشته شود و با متن درس‌های اساتید مرتبط باشد و برای اتقان استدلال‌ها، به کتابخانه مجازی مدرسه فقاهت لینک داشته باشد، جوائز نقدی اهداء می‌شود.
هر ماه، سه مقاله برتر در زمینه فقه و اصول (جمعا شش مقاله)، برگزیده می‌شود و لینک آن در صفحه اول قرار می‌گیرد و جایزه نقدی به حساب نویسنده مقاله واریز می‌شود.


پانویس
۱. به مقاله اصل مثبت مراجعه شود [1]   
۲. به مقاله استصحاب مخصص مراجعه کنید[2]    
۳. استدلال صاحب کفایه صاحب کفایه   
۴. اشکال استاد بر صاحب کفایه بر صاحب کفایه   
۵. استدلال علامه حائری بر عدم حجیت اصل مثبت علامه‌ی حائری   
۶. درس خارج اصول ۸ آذر ۸۹ آیت‌الله سبحانی [6]   
۷. درس خارج اصول ۹ آذر ۸۹ آیت‌الله سبحانی[7]   
۸. درس خارج اصول ۱۰ آذر ۸۹ آیت‌الله سبحانی [8]   
۹. کتابخانه مدرسه فقاهت [9]   
۱۰. در مقاله اصل مثبت گفتار شیخ انصاری به متن کتاب ایشان لینک داده شده است [10]   
۱۱. مقاله استصحاب نبوت به درس خارج اصول آیت‌الله سبحانی سه‌شنبه ۲۵ آبان ۸۹ لینک شده است [11]   
۱۲. تقسیم آثار به قابل جعل و غیر قابل جعل در فرائد الاصول[12]   





جعبه‌ابزار