نقض آزادی موجودات توسط حضرت سلیمانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: جن، حضرت سلیمان (علیه‌السّلام)، آزادی، کفر.

پرسش: آیا بکارگیری اجباری اجنه در زمان حکومت حضرت سلیمان (علیه‌السّلام)، نقض آزادی و اختیار موجودات مختار نیست؟

پاسخ اجمالی: قرآن از باد و روان‌ساختن چشمه مس مذاب به عنوان موهبت‌ خداوند به حضرت سلیمان (علیه‌السّلام) در همین آیه یاد کرده است؛ همچنین بکارگیری نیروی اجنه کافر توسط حضرت سلیمان (علیه‌السّلام) از باب مجازات آنها بوده است و آنها مجبور به کار و فعالیت تحت امر حضرت سلیمان بودند و این کار با تسخیر اجنه به معنای اجبار بدون هر‌گونه اراده، تفاوت دارد.


مقدمه

[ویرایش]

قرآن کریم یکی از موهبت‌های خداوند متعال به حضرت سلیمان (علیه‌السّلام) را این‌گونه بیان می‌کند: و گروهی از جنیان با اجازه پروردگار پیش روی او کار می‌کردند و هر گاه کسی از آنها از فرمان ما سرپیچی می‌کرد او را با آتش سوزان، مجازات می‌کردیم: «وَ مِنَ الْجِنِّ مَنْ یَعْمَلُ بَیْنَ یَدَیْهِ بِاِذْنِ رَبِّهِ وَ مَنْ یَزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنا نُذِقْهُ مِنْ عَذابِ السَّعِیرِ».
در این آیه هر چند به‌طور صریح از لفظ «تسخیر» استفاده نشد، اما از محتوای مطالب چنین به دست می‌آید که منظور تسخیر نیروی جن است.
اما این پرسش که آیا بکارگیری اجنه کفر در دستگاه حضرت سلیمان نبی (علیه‌السّلام) نقض آزادی و اختیار موجود مختار نیست؟ و چگونه ممکن است که خداوند از یک‌سو موجوداتی را مختار خلق کند، و از سوی دیگر کاری کند که اختیار و آزادی از آنها سلب گردد؟!

موهبت‌ خداوند به حضرت سلیمان

[ویرایش]

در این آیات از امور دیگری به عنوان موهبت الهی به حضرت سلیمان (علیه‌السّلام) نام برده شده است: «ما باد را مسخّر سلیمان قرار دادیم که صبح‌گاهان مسیر یک ماه را می‌پیمود و عصرگاهان مسیر یک ماه؛ و برای او چشمه مس (مذاب) را روان ساختیم: «وَ لِسُلَیْمانَ الرِّیحَ غُدُوُّها شَهْرٌ وَ رَواحُها شَهْرٌ وَ اَسَلْنا لَهُ عَیْنَ الْقِطْرِ».
و به عبارت دیگر، از نظر قرآن هر آنچه در آسمان و زمین است، به گونه‌ای تحت تسخیر انسان‌ها می‌باشد: «آیا ندیدید خداوند آنچه را در آسمان‌ها و زمین است مسخّر شما کرده ‌است». «اَ لَمْ تَرَوْا اَنَّ اللَّهَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْاَرْضِ وَ اَسْبَغَ عَلَیْکُمْ نِعَمَهُ ظاهِرَةً وَ باطِنَةً وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ یُجادِلُ فِی اللَّهِ بِغَیْرِ عِلْمٍ وَ لا هُدیً وَ لا کِتابٍ مُنیرٍ».

بکارگیری نیروهای طبیعی

[ویرایش]

منظور از تسخیر در این موارد سلب اختیار و آزادی از موجودات نیست، بلکه منظور بکارگیری نیروها بر اساس اقتضائات طبیعی آنان برای هدفی مهم است. به بیان دیگر، همه موجودات دارای توانایی‌ها و قابلیت‌های خدادادی هستند که بر اساس آن و مطابق با اقتضائات طبیعی، افعالی از آنها سر می‌زند؛ منظور از تسخیر موجودات این است که خداوند متعال این نیروها را در یک نظام کلان جهانی و یا در نظام خرد و جزئی تنظیم می‌کند و نظم خاصی به آنها می‌دهد. بنابراین اجنه نیز دارای نوعی از توانایی بودند که خداوند برای مصالحی توانایی آنها در خدمت حضرت سلیمان در آورد.
به بیان روشن‌تر، تسخیر موجوداتی مانند جنیان در دستگاه سلیمان (علیه‌السّلام) نظیر این است که از طرف دولت، مؤسسه‌ای با تمام امکانات ایجاد شود، آن‌گاه دانشمندان و متخصصان از رشته‌های مختلف در زمینه دانش و تخصص خود در آن‌جا جذب شده و از امکانات آن‌جا استفاده کرده و به تحقیق و پژوهش بپردازند تا کشور بتواند در مسیر پیشرفت و توسعه قرار گیرد. با این وجود قواعد انضباطی شدیدی در آن‌جا حاکم باشد که شاغلان در صورت تخلف از آن دستور العمل‌ها مورد بازخواست و احیاناً مجازات قرار گیرند. طبیعی است که چنین بازخواست و مجازاتی مخالف با اختیار افراد شاغل در آن مؤسسه نخواهد بود.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. سبا/سوره۳۴، آیه۱۲ - ۱۳.    
۲. سبا/سوره۳۴، آیه۱۲.    
۳. لقمان/سوره۳۱، آیه۲۰.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «نقض آزادی موجودات توسط حضرت سلیمان» تاریخ بازیابی۱۳۹۹/۱۰/۲۴.    


رده‌های این صفحه : آزادی | جن | حضرت سلیمان




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار