فرق همزات شیطان با خطوات شیطانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: شیطان، شیاطین، همزات، خطوات، خطوه، آیه، مؤمنون.

پرسش: تفاوت «همزات» و «خطوات» در سوره مبارکه مؤمنون: «وَ قُل رَّبِّ اَعُوذُ بِکَ مِنْ هَمَزَاتِ الشَّیَاطِینِ» و سوره بقره «...وَلاَ تَتَّبِعُواْ خُطُوَاتِ الشَّیْطَانِ اِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُّبِینٌ»، چیست؟

پاسخ: تفاوت این دو واژه در این است که «هَمَزِات» تعبیر نسبتاً صریحی از وسوسه‌هایی است که از سوی شیطان به انسان القا می‌شود، و «خطوات» گرچه به معنای گام‌های شیطان است، اما پیروی از این گام‌ها تعبیری کنایی از تاثیرپذیری از وسوسه‌های شیطان خواهد بود.


همزات[ویرایش]

خدای متعال در آیه «قُلْ رَبِّ اَعُوذُ بِکَ مِنْ هَمَزاتِ الشَّیاطِینِ»، [۱] خطاب به پیامبرش می‌فرماید که از همزات و وسوسه‌های شیطان‌ها به خدا پناه ببر.
«همزات» جمع «هُمَزَه» به معنای دفع و تحریک با شدت است، همزات شیاطین وسوسه‌های شیطان است که در قلب می‌افتد و انسان را به سوی گناه و نافرمانی می‌کشاند. در تفسیر قمی از امام علی (علیه‌السّلام) نقل شده است: (همزات) وسوسه شیاطین است که در قلبت می‌افتد؛ یعنی بگو خدایا از وسوسه‌های شیاطین بتو پناه می‌برم، و بتو پناه می‌برم از این‌که کنار من حاضر شوند و اغوایم کنند. با توجه به این‌که واژه «شیاطین»، جمع است، شامل همه شیطان‌های آشکار و پنهان، انس و جن خواهد شد. [۲]

خطوات[ویرایش]

«یا اَیُّهَا النَّاسُ کُلُوا مِمَّا فِی الْاَرْضِ حَلالاً طَیِّباً وَ لا تَتَّبِعُوا خُطُواتِ الشَّیْطانِ اِنَّهُ لَکُمْ عَدُوٌّ مُبینٌ»؛ [۳]‌ای مردم، از آن چیزهای حلال و پاکیزه که در زمین است بخورید و پای به جای پای شیطان مگذارید که دشمن آشکار شما است.
«خطوات» جمع «خطوه» فاصله میان دو پا در راه رفتن است؛ [۴] یعنی گام و قدم، و خطوات شیطان؛ یعنی آثار و جاهای پای او. تابع شدن به خطوات شیطان پیروی از او و پا گذاشتن در جای پای او است. به بیان روشن‌تر، منظور پیروی از وسوسه‌های شیطان است.

← نکته
تعبیر گام به گام در آیه شاید به این نکته اشاره داشته باشد که شیطان به تدریج و مرور زمان انسان را از گناهان کوچک به سوی گناهان بزرگ سوق می‌دهد.

تفاوت همزات و خطوات[ویرایش]

بنابر این، تفاوت این دو واژه در این است که «هَمَزِات» تعبیر نسبتاً صریحی از وسوسه‌هایی است که از سوی شیطان به انسان القا می‌شود، و «خطوات» گرچه به معنای گام‌های شیطان است، اما پیروی از این گام‌ها تعبیری کنایی از تاثیرپذیری از وسوسه‌های شیطان خواهد بود.

پانویس[ویرایش]
 
۱. مؤمنون/سوره۲۳، آیه۹۷.    
۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۴، ص۳۰۸، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۳. بقره/سوره۲، آیه۱۶۸.    
۴. راغب اصفهانی، حسین بن محمد، المفردات فی غریب القرآن، تحقیق، داودی، صفوان عدنان، ص۲۸۸، دمشق، بیروت، دارالقلم‌، الدار الشامیة، چاپ اول، ۱۴۱۲ق.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «فرق همزات شیطان با خطوات شیطان»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۱۰/۱۵.    



جعبه‌ابزار