رابطه مؤمنان با یکدیگرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: رابطه مؤمنان ، مؤمن
پرسش: رابطه مؤمنان با یکدیگر چگونه باید باشد؟
پاسخ:


اصول رابطه مؤمنان با یکدیگر در اسلام

[ویرایش]

اصول اساسی رابطه مؤمنان با یکدیگر در قرآن کریم و روایات معصومان علیهم السلام به مناسبت‌های مختلف و با عبارت‌های گوناگون بیان شده است، فهرست کردن همة آنها با توضیح، از حوصله خارج است. از این رو فقط به پاره‌ای از آنها اشاره می‌شود:

← دوستانه و ولایتمدارانه


قرآن کریم رابطه مؤمنان را با یکدیگر "دوستانه" و بلکه "ولایتمدارانه" معرفی کرده "والمؤمنون والمؤمنات بعضهم اولیاء بعض"
ولایت به معنی نزدیکی دو چیز به یکدیگر است و بیشتر به به معنی دوستی، سرپرستی و صاحب اختیار بودن، نیز به معنی یاری و پشتیبانی کردن است. بنابر این زنان و مردان مؤمن از یک سو باید یاور و دوستدار یکدیگر باشند و از دیگر سو بر یکدیگر "ولایت" دارند و می‌توانند در برخی کارها و امور دخالت کنند. چون چنین ولایتی را خداوند به آنان داده است، حق دارند در برابر کارهای حرام و ناشایست دیگران یا در برابر ترک وظایف دینی و اخلاقی و اجتماعی‌شان احساس مسئولیت کنند و به امر به معروف و نهی از منکر بپردازند.

← روابط برادرانه


قرآن کریم مؤمنان را برادر (و خواهر) یکدیگر معرفی کرده (انما المؤمنون اخوة) بنابر این نه تنها باید در غم و شادی یکدیگر شریک باشند، بلکه از تمامی حقوقی که برادران نَسَبی در برابر هم دارند (به جز وارثت) برخوردارند.
[۴] جهت آگاهی بیشتر به رساله حقوق امام سجاد(ع) و هم چنین کتاب اخلاق شبّر ترجمه محمدرضا جباران، باب پنجم و ششم یا تفسیر سوره حجرات مراجعه شود
از این رو از مسخره کردن، لقب‌های بد نسبت دادن و نام‌های زشت روی یکدیگر گذاشتن غیبت ، تهمت ، اهانت ، فحش دوری جویند.
وجود روابط دوستانه، و برادرانه سبب می‌شود که مؤمنان نسبت به یکدیگر تکالیف و مسؤولیت‌هایی داشته باشند، از جمله:

←← صلح و سازش بین دو مؤمن


اگر بین مؤمنان اختلافی بروز کرد،‌ دیگران ساکت ننشینند و تماشاچی نباشند، بلکه باید تلاش کنند بین آنها صلح و سازش برقرار سازند.

←← باخبر از احوال همدیگر


در سفر از طریق نامه از حال یکدیگر با خبر شوند و در زمان حضور به ملاقات هم بروند.
[۷] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۵۸


←← همدردی در مصیبت ها


هنگام ناراحتی، گرفتاری و مصیبت، همدردی و تشریک مساعی کنند.
امام صادق(ع) ضمن توصیه مؤمنان به تشریک مساعی می‌فرماید: "هر کسی به مصیبتی و گرفتاری که به برادر دینی‌اش رسیده، شادکام شود،‌ از از دنیا نرود تا آن که خداوند او را به آن گرفتاری مبتلا سازد".
[۸] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۶۳


←← امین بودن


نسبت به هم امین باشند و امانت را به صاحب آن رد کند.
[۹] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷


←← عیادت در هنگام مریضی


هرگاه مؤمنی مریض شد، به عیادتش بروند.
[۱۰] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷


←← نیکو شمردن چیزی برای خود و برادر مؤمن


هرچیزی را برای خود دوست دارد و نیکو می‌شمارد، برای برادر دینی‌اش نیکو بداند.
[۱۱] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷


←← شهادت به حق


هرگاه به گواهی و شهادت وی ـ در دادگاهی یا غیر آن ـ نیاز بود، کوتاهی نکند.
[۱۲] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
و در هنگام شهادت آن چه حق است بگوید.

←← شرکت در تشیع جنازه


هرگاه مُرد، برای تشیع جنازه و مراسم کفن و دفن وی حاضر شود.
[۱۳] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷


←← نگه داشتن احترام در مجلس


وقتی مؤمنی وارد مجلسی شد، بر نشستگان لازم است برای او جا باز کنند.
[۱۴] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۴۵۰


←← گرامی داشتن


مؤمنان باید یکدیگر را بزرگ بشمارند و گرامی بدارند و با خوشرویی برخورد نمایند؛ به یکدیگر سلام بگویند؛ مصافحه کنند (دست بدهند) و اگر از مسافرت آمده است، علاوه بر مصافحه، او را در آغوش بگیرد.
[۱۵] اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۶۲ ـ ۴۶۰


←← حافظ اسرار


مؤمن باید حافظ اسرار مؤمن باشد و از افشای اسرار و عیب‌ها و خطاهای آنان پرهیز نماید و عذرخواهی‌های آنان در برابر اشتباهات را بزرگوارانه بپذیرد و آنان را عفو نماید.
[۱۶] اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۶۲ ـ ۵۸


←← دوری از سرزنش و ملامت


از سرزنش کردن و ملامت نمودن آنان دوری ورزد. پیامبر اکرم(ص) فرمود: "هر که مؤمنی را سرزنش کند، نمیرد تا آن که به آن عمل و خطا و بلایی که دیگران را سرزنش می‌کرد، گرفتار شود".
[۱۷] اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۵۹

امام صادق(ع) فرمود: "هر که مؤمنی را سرزنش و ملامت کند، خدا او را در دنیا و آخرت سرزنش (و رسوا) خواهد کرد".
[۱۸] اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۵۹


←← وفاداری به عهد


صداقت و وفاداری به عهد و پیمانش در برابر مؤمنان

←← تواضع و فروتنی


مؤمنان در روابط با سایر مؤمنان باید متواضع و فروتن باشند و آنان را دوستان خویش بدانند و نسبت به کفار و غیر مؤمنان سرفراز و مقتدرانه برخورد نمایند.
و هرگز آنان را دوستان واقعی خویش نپندارند.

←← صدا زدن به القاب خوب


به نام یا لقبی که بیشتر آن را دوست دارد بخواند و صدایش کند.
[۲۱] اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۴۵۷


←← قدرشناسی و دعا


قدرشناسی و دعا گویی نسبت به پیش‌کسوتان و بزرگترها و کسانی که در ایمان به خدا و جهاد در راه خدا و ارائه خدمات به دین و دینداران بر دیگران پیشی گرفتند.

قرآن کریم در توصیف تابعان و مسلمانان

[ویرایش]

قرآن کریم در توصیف تابعان و مسلمانان که بعد از مهاجران و انصار آمدند می‌فرماید:
"آنها در دعاهاو مناجات خود با خدا می‌گویند: پروردگارا! ما و برادرانمان را که در ایمان به ما پیشی گرفتند، بیاموز و در دل‌هایمان حسد و کینه نسبت به مؤمنان قرار مده! پرودگارا تو مهربان و رحیمی".
تعبیر به "اخوان" ـ برادران ـ و استمداد از خداوند با وصف رئوف و رحیم در این آیه بیانگر روح محبت و صفا و برادری است که بر تمام جامعة اسلامی باید حاکم باشد. هر کسی هر نیکی را می‌خواهد، ‌تنها برای خود نخواهد، بلکه تلاش‌ها و تقاضاها همه به صورت جمعی و برای جمع انجام گیرد، نیز هر گونه کینه و دشمنی و بخل و حرص و حسد از سینه‌ها شسته شود، و این است جامعه اسلامی راستین.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. توبه (۹) آیه ۷۱    
۲. توبه (۹) آیه ۷۱    
۳. حجرات (۴۹) آیه ۱۰    
۴. جهت آگاهی بیشتر به رساله حقوق امام سجاد(ع) و هم چنین کتاب اخلاق شبّر ترجمه محمدرضا جباران، باب پنجم و ششم یا تفسیر سوره حجرات مراجعه شود
۵. حجرات (۴۹) آیه۹    
۶. انفال، آیه ۱    
۷. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۵۸
۸. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۶۳
۹. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
۱۰. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
۱۱. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
۱۲. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
۱۳. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۸ ـ ۴۴۷
۱۴. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۴۵۰
۱۵. اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۶۲ ـ ۴۶۰
۱۶. اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۶۲ ـ ۵۸
۱۷. اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۵۹
۱۸. اصول کافی، شیخ کلینی، ص ۵۹
۱۹. مائده (۵) آیه ۵۴    
۲۰. آل عمران (۳) آیه ۲۸    
۲۱. اصول کافی، شیخ کلینی، ج ۴، ص ۴۵۷
۲۲. حشر (۵۹) آیه ۱۰    
۲۳. تفسیر نمونه، آیت الله ناصر مکارم شیرازی، ج ۲۳، ص ۵۲۳    


منبع

[ویرایش]
سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار