ذکرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: ذکر، دعا، قرآن، نماز، عبادت، یاد خدا.

پرسش: در «الا بذکر الله تطمئن القلوب»، آیا مقصود تنها یاد ساده خداوند و تلاوت عادی قرآن می‌باشد، یا این‌که ویژگی‌های دیگری نیز باید در نظر گرفته شود؟

پاسخ: ذکر به معنای یاد کردن، بر زبان راندن است و در کلمات عارفان به معنای؛ یاد کردن، مواظبت بر عمل، حفظ، طاعت، نماز، قرآن و ... آمده است.



معنای ذکر[ویرایش]

ذکر به معنای یاد کردن، بر زبان راندن، به یاد آوردن، آوازه، ثنا ، دعا، ورد و ... است. [۱]

ذکر در کلمات عارفان[ویرایش]

و در کلمات عارفان به معنای؛ یاد کردن، مواظبت بر عمل، حفظ، طاعت، نماز، قرآن و ... آمده است. [۲]

اقسام ذکر[ویرایش]

از آن‌جا که ذکر از جمله عبادت‌های خداوند است؛ مانند دیگر عبادت‌ها به اقسام متعددی تقسیم می‌شود؛ نظیر ذکر عام و ذکر خاص؛ ذکر عام اختصاص به موجود معینی ندارد؛ بلکه در هر چیزی یافت می‌شود؛ یعنی تمام اشیا با یاد خدا به سر می‌برند.

قرآن مصداق‌ یاد خدا[ویرایش]

قرآن با آن‌که یکی از بزرگ‌ترین مصادیق یاد خداست، اما یاد خدا منحصر در آن نیست. از طرفی ذکر خدا این نیست که فقط نام خدا را در ذهنمان بیاوریم و خواندن قرآن به‌تنهایی نیز آرامش‌بخش نیست؛ بلکه باید با ویژگی‌هایی باشد؛ مانند:
«تَقْشَعِرُّ مِنْهُ جُلُودُ الَّذینَ یَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ ثُمَّ تَلینُ جُلُودُهُمْ وَ قُلُوبُهُمْ إِلی‌ ذِکْرِ اللَّهِ ذلِکَ هُدَی اللَّهِ یَهْدی بِهِ مَنْ یَشاء؛ [۳] کتابی که آیاتش (در لطف و زیبایی و عمق و محتوا) همانند یکدیگر است آیاتی مکرر دارد (با تکراری شوق‌انگیز) که از شنیدن آیاتش لرزه بر اندام کسانی که از پروردگارشان می‌ترسند می‌افتد؛ سپس برون و درونشان نرم و متوجه ذکر خدا می‌شود. این هدایت الهی است که هرکس را بخواهد با آن راه‌نمایی می‌کند.»

حالات مؤمن[ویرایش]

مؤمن، با شنیدن آیات عذاب خوف دارد، و با شنیدن آیات رحمت امیدوار می‌شود. از شنیدن آیات قرآن لرزه بر اندام خاشعان از پروردگار می‌افتد (و مو بر تنشان راست می‌شود) سپس پوست و قلبشان، برون و درونشان نرم و آماده پذیرش ذکر خدا می‌گردد، و آرام و مطمئن می‌شود.

پانویس[ویرایش]
 
۱. سعیدی، گل بابا، فرهنگ اصطلاحات ابن عربی، ص۲۲۸، شفیعی، چاپ دوم، تهران، ۱۳۸۴.
۲. سجادی، سید جعفر، فرهنگ اصطلاحات عرفانی، ج۲، ص۸۸۵.    
۳. زمر/سوره۳۹، آیه۲۳.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «ذکر»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۵/۴.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | فضائل اخلاقی | ذکر




جعبه‌ابزار