تلقین میتذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تلقین میت.
پرسش: تلقین میت از چه زمانی مرسوم شده است و آنچه که به نام تلقین میت در مفاتیح الجنان درج شده، به چه کسی منسوب است؟
پاسخ:


۱. تلقین میّت[ویرایش]

یکی از اعمال دفن میت، تلقین میت است که انجام دادن آن هم قبل از پوشاندن قبر و هم بعد از پوشاندن قبر و برگشتن تشییع‌کنندگان، مستحب است. [۱] [۲]

← نخستین تلقین‌کننده میت
می‌توان گفت: اولین شخصی که در اسلام، عمل تلقین میت را انجام داد، پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ بود.

← روایتی از ابن عباس
از ابن عباس نقل شده که ایشان هنگام دفن فاطمه بنت اسد، مادر حضرت علی علیه‌السلام، بالای سر ایشان قرار گرفت و فرمود: «ای فاطمه! وقتی منکر و نکیر نزد تو آمدند و درباره پروردگارت از تو سؤال کردند، در جوابشان بگو: الله خدای من و محمد ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ پیامبرم و اسلام دینم و قرآن کتابم است و فرزندم، امام و ولی من است». [۳] پس از پیامبر گرامی اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله، ائمه اطهار ـ علیهم‌السلام ـ شیوه و مفاد تلقین را به مردم آموزش دادند که در روایات متعدد آمده است.

۲. تلقین میت در مفاتیح الجنان[ویرایش]

به متن تلقین میّتی که در حاشیه کتاب «مفاتیح الجنان» با چاپی که در بازار است، این عبارت اضافه شده است: علامه مجلسی (علیه الرحمه) فرموده: و تلقین‌کننده به این نحو بگوید، جامع‌تر است. [۴] اما در اصل مفاتیح الجنان چنین متنی نیامده است.

← تلقین میت منسوب به علامه مجلسی
به هر حال همان‌طور که گفته شد، این عبارت از مرحوم مجلسی است به این بیان: «مستحب است که در این حال، عقاید صحیح و حقیقی، خصوصاً ولایت امامان معصوم ـ علیهم‌السلام ـ به او تلقین شود»؛ [۵] سپس می‌گوید: «اگر این‌طور گفته شود، کامل‌تر است». [۶] آن‌گاه متن تلقینی که در حاشیه مفاتیح الجنان اضافه شده است، ذکر می‌کند.

← چگونگی تحریر تلقین میت
به نظر می‌رسد که علامه مجلسی با استفاده از روایاتی که در تلقین میت وارد شده، این نوع تلقین را نگاشته است؛ یعنی مفاد و الفاظ روایت‌های مختلف و متعدد را یک‌جا جمع کرده است؛ چراکه در بخشی از این روایات این عبارت آمده «... و امام‌ها را تا امام زمانش نام ببر...»؛ [۷] یعنی گرچه در خود حدیث، نام امامان برده نشده و این کار را بر عهده خود تلقین‌کننده گذاشته شده است؛ از‌این‌رو علامه مجلسی نام امامان ـ علیهم‌السلام ـ را ذکر می‌کند تا متن تلقین کامل باشد. همچنین در برخی از این احادیث آمده: «چیزهایی را که به آنها اعتقاد داشته، به او تلقین کن». [۸]

نتیجه بحث[ویرایش]

بنابراین علامه مجلسی با استفاده از عبارات مختلف روایات این باب؛ متنی کامل و مشروح نگاشته که برگرفته از روایات است. و کاری برخلاف معنا و نص روایات انجام نداده است.


پانویس[ویرایش]
 
۱. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۱۷۵ ۲۰۱، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۹۰ ق.    
۲. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، ج ۱، ص ۴۴۲ ـ ۴۴۳، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ ق.
۳. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۱۷۶، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۹۰ ق.    
۴. شیخ عباس قمی، مفاتیح، موسوی دامغانی، ص ۹۲۸، چاپ نهم، الزهراء، قم، ۱۳۷۹ ش.
۵. مجلسی، محمدباقر، زاد المعاد (مفتاح الجنان)، محقق و مصحح: اعلمی، علاء الدین، ص ۳۵۲، موسسة الأعلمی للمطبوعات‌، بیروت، چاپ اول، ۱۴۲۳ ق؛ «وَ السُّنَّةُ أَنْ یُلَقَّنَ فِی هَذِهِ الْحَالِ الْعَقَائِدَ الْحِقَّةَ وَ خَاصَّةً وَلَایَةَ الْأَئِمَّةِ الْمَعْصُومِینَ عَلَیْهِمُ السَّلَامُ».
۶. «وَ إِذَا قَالَ هَکَذَا فَهُوَ أَشْمَل‌»؛ زاد المعاد (مفتاح الجنان)، ص ۳۵۲.
۷. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۱۷۴، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۹۰ ق.    
۸. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعه، ج ۳، ص ۱۷۵، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۹۰ ق.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : فقه | احکام اموات




جعبه‌ابزار