تفرقهذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تفرقه، اختلاف، دین اسلام، پیامبر صلی‌الله‌علیه‌وآله، مشرکان، کفار، یهود، نصارا.
پرسش: آیا آیه ۱۵۹ سوره انعام به اختلاف و تفرقه در دین اسلام اشاره دارد، یا ناظر به تمام ادیان الهی است؟
پاسخ:


تفرقه در قرآن[ویرایش]

آیه ۱۵۹ سوره انعام چنین است:‌ «إِنَّ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَ کانُوا شِیَعاً لَسْتَ مِنْهُمْ فِی شَیْ‌ءٍ إِنَّما أَمْرُهُمْ إِلَی اللَّهِ ثُمَّ یُنَبِّئُهُمْ بِما کانُوا یَفْعَلُونَ‌؛ «تو را با آنها که دین خویش فرقه ‌فرقه کردند و دسته ‌دسته شدند، کاری نیست. کار آنها با خداست، و خدا آنان را به کارهایی که می‌کردند، آگاه می‌سازد». [۱]

تفاسیر[ویرایش]


← دیدگاه اول
در تفسیر این آیه، جمعی از مفسران معتقدند که آیه درباره یهود و نصارا نازل شده است که به گروه‌های مختلف و پراکنده تقسیم شدند، و در برابر یک‌دیگر صف‌بندی کردند.

← دیدگاه دوم
اما عقیده برخی دیگر این است که آیه به تفرقه‌اندازان این امت اشاره دارد که بر اثر تعصب‌ها و روحیه برتری‌طلبی و ... سرچشمه تفرقه و نفاق، در میان مردم مسلمان می‌شوند.

← دیدگاه سوم
به نظر می‌رسد محتوای آیه یک حکم عمومی و همگانی درباره تمام افراد تفرقه‌انداز است که با ایجاد انواع بدعت‌ها، میان بندگان خدا، بذر نفاق و اختلاف می‌پاشند، اعم از آنها که در امت‌های پیشین بودند، یا آنها که در این امت‌اند. [۲]

معنای آیه مذکور[ویرایش]

به عبارت دیگر، معنای آیه این است، کسانی که در اثر اختلاف کلمه، دین خود را متفرق ساختند، و اختلافشان هم از روی علم بود ـ « وَ مَا اخْتَلَفَ الَّذینَ أُوتُوا الْکِتابَ إِلاَّ مِنْ بَعْدِ ما جاءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْیاً بَیْنَهُم؛ «و اهل کتاب راه خلاف نرفتند، مگر از آن پس که به حقانیت آن دین آگاه شدند، و نیز از روی حسد.» ـ [۳] در راه تو (پیامبر اسلام) که اساسش وحدت کلمه است، قرار ندارند، و سرانجام کار ایشان با پروردگارشان است، و از ایشان چیزی به تو نمی‌چسبد، خدای تعالی روز قیامت ایشان را آگاه می‌کند به آن‌چه که می‌کردند و حقیقت رفتارشان را که خود گروگان آن‌اند، بر ایشان روشن می‌سازد.

← بیزاری پیامبر
بنابراین آیه مطلق است و بیزاری رسول خدا صلی‌الله‌علیه‌وآله را، هم از یهود و نصارا می‌رساند و هم از اهل بدعت و مذهب‌تراشان امت اسلام. [۴]

← دیدگاه علی بن ابراهیم قمی
البته اگرچه در روایات اشاره به گمراهان و تفرقه‌اندازان این امت شده است، اما در حقیقت اینها از قبیل بیان مصداق بوده؛ مانند آن‌چه علی بن ابراهیم قمی در تفسیر این آیه بیان کرده است:
«قال فارقوا امیر المؤمنین علیه‌السلام و صاروا أحزابا»؛ [۵] یعنی کسانی که از امام علی علیه‌السلام جدا شدند و به حزب‌ها و گروه‌های مختلف تقسیم گردیدند.

دیدگاه اسلام درباره تفرقه[ویرایش]

این آیه بار دیگر، این حقیقت را که اسلام آیین وحدت و یگانگی است و از هرگونه نفاق و تفرقه و پراکندگی بیزار است، با تأکید تمام بازگو می‌کند و به پیامبر اسلام ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ می‌گوید، برنامه و کار تو هیچ‌گونه شباهتی با افراد تفرقه‌انداز ندارد، خداوند منتقم قهار از آنان انتقام خواهد گرفت، و عاقبت شوم اعمالشان را به آنها نشان خواهد داد.

پانویس[ویرایش]
 
۱. انعام (۶)، آیه ۱۵۹.    
۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‌۶، ص ۴۹، دارالکتب الاسلامیة، تهران، ۱۳۷۴ش.    
۳. آل‌عمران (۳)، آیه ۱۹.    
۴. طباطبایی، سید محمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، ج ۷، ص ۳۸۹ ۳۹۰، دفتر انتشارات اسلامی، قم، ۱۴۱۷ ق.    
۵. قمی، علی بن ابراهیم، تفسیر القمی، تحقیق، موسوی جزایری، سید طیب، ج ‌۱، ص ۲۲۲، دار الکتاب، قم، چاپ چهارم، ۱۳۶۷ ش.    


منبع[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | تفسیر




جعبه‌ابزار