تفاوت تهاجم فرهنگی و تبادل فرهنگیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تبادل فرهنگی ، تهاجم فرهنگی .
پرسش: آیا می‌توان مرز دقیقی بین تبادل فرهنگی و تهاجم فرهنگی کشید؟ معیار تشخیص هر کدام چیست و چه زمانی تبادل و تعامل فرهنگی، تبدیل به تهاجم فرهنگی می‌شود؟
پاسخ: تهاجم فرهنگی، نوعی ارتباط فرهنگی است که در آن، حداقل، یکی از سه هدف تحمیل، تخریب و تسلیم فرهنگی تعقیب می‌شود، بر خلاف تبادل فرهنگی که در نهایت، باعث رشد و زایندگی فرهنگ خودی می‌شود.


مقدمه[ویرایش]

هر یک از تبادل فرهنگی و تهاجم فرهنگی دارای سه شکل و مرحله‌ی مهم است که از این طریق می‌توان آن‌ها را از یکدیگر باز شناخت.

اشکال تهاجم فرهنگی[ویرایش]

اشکال و مراحل مختلف تهاجم عبارت اند از: تحمیل، تخریب و تسلیم فرهنگی.

اشکال تبادل فرهنگی[ویرایش]

اشکال و مراحل مختلف تبادل فرهنگی عبارت اند از: گزینش، تحلیل و تولید فرهنگی؛ که هر یک از این اشکال را به طور مختصر توضیح می‌دهیم:

← گزینش
منظور از گزینش این است که هر چیزی را که از دیگران است نه به طور مطلق رد کنیم و نه بپذیریم. هر فرهنگی اجزای بسیار متعددی دارد که ممکن است بعضی از آن‌ها نامطلوب باشد. ما اجزایی را که مطابق با ارزش‌های فرهنگ خودی است انتخاب می‌کنیم.

← تحلیل
منظور از تحلیل این است که آنچه را که از فرهنگ دیگر گزینش کرده‌ایم، متناسب با فرهنگ خودی، گوارش و جذب کنیم؛ به همان صورتی که یک گیاه، عناصر موجود در خاک را جذب کرده، مورد استفاده‌ی خود قرار می‌دهد.

← تولید
اگر فرهنگی دو مرحله‌ی گزینش و تحلیل را درست انجام دهد، به مرحله‌ای از رشد و توانایی می‌رسد که می‌تواند با تولیدات خود، نیازهای جامعه‌اش را برطرف سازد.
اگر اجرای هر یک از این سه مرحله، با مشکل مواجه شود؛ مثلا تحمیل فرهنگی جای گزینش را بگیرد، یا ورود تخریب گرانه جای جذب و گوارش صحیح را بگیرد، یا مصرف محض فرهنگ بیگانه جای تولید فرهنگی را بگیرد، موجب تهاجم فرهنگی می‌گردد. [۱]
در تحمیل فرهنگی، فرهنگ مهاجم، عناصر مفسد را به فرهنگ مورد نظر تحمیل می‌کند. در تخریب فرهنگی، فرهنگ مهاجم توان و قوه‌ی تجزیه و تحلیل را از فرهنگ مقابل می‌گیرد. در تسلیم فرهنگی، به تحدید مرزهای فرهنگی پرداخته، آن را محدود می‌سازد.

تفاوت تهاجم فرهنگی و تبادل فرهنگی[ویرایش]

در مجموع می‌توان گفت که تهاجم فرهنگی، نوعی ارتباط فرهنگی است که در آن، حداقل، یکی از سه هدف تحمیل، تخریب و تسلیم فرهنگی تعقیب می‌شود؛ بر خلاف تبادل فرهنگی که در نهایت، باعث رشد و زایندگی فرهنگ خودی می‌شود. [۲]

پانویس[ویرایش]
 
۱. اصغر افتخاری و علی اکبر کمالی؛ رویکرد دینی در تهاجم فرهنگی، ص۶۹ ۷۲.
۲. اصغر افتخاری و علی اکبر کمالی؛ رویکرد دینی در تهاجم فرهنگی، ص۷۲ ۷۴.


منبع[ویرایش]

اندیشه قم.    


رده‌های این صفحه : فرهنگ و اجتماع | تهاجم فرهنگی




جعبه‌ابزار