الگوهای منفیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: غضب‌شدگان، کافران، اسراف‌کاران، خیانت‌کاران، گمراهان، فساد‌کنندگان.

پرسش: از نظر قرآن کریم الگوهای منفی کدام‌اند؟

پاسخ: معرفی الگو و اسوه («الگو» در لغت، یعنی نمونه، و شکل چیزی که از کاغذ یا مقوا بریده باشند؛ مثل الگوی لباس که خیاط از روی آن پارچه را می‌بُرد و واژه «اسوه» به معنای مقتدا، پیشوا، پیشرو و آنچه که به آن کسی را تسلی دهند، است.)
[۱] عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ص۱۲۹ ، انتشارات راه رشد، چاپ اول، ۱۳۸۹ ش.
[۲] عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ص ۱۶۶، انتشارات راه رشد، چاپ اول، ۱۳۸۹ ش.
در قرآن کریم، اختصاص به نمونه‌های خوب ندارد؛ بلکه‌ افراد بدعاقبت و منحرف را با ویژگی‌هایی که دارند، نیز معرفی می‌کند تا عبرتی برای مردم باشند و به دوری از آنها یا هدایتشان دستور می‌دهد.



الگوهای منفی

[ویرایش]

به‌طور کلی قرآن غضب‌شدگان و کسانی را که مورد قهر الهی هستند، قارون‌ها، فرعون‌ها، منافقان، طاغوت‌ها، متجاوزان و ظالمان بیان کرده و الگوهای منحرف را هواپرستان، مشرکان و کسانی که حکومت نااهلان را می‌پذیرند و به سراغ غیر خدا می‌روند و نافرمانی الهی دارند، معرفی کرده است.
[۳] قرائتی، محسن، پرسش و پاسخ‌های قرآنی، ص۱۹، مرکز فرهنگی درسهایی ‌از قرآن، تهران، چاپ دوم، ۱۳۸۹ ش.


نمونه‌هایی از الگوهای منفی

[ویرایش]

در این‌جا به‌عنوان نمونه چند مورد معرفی می‌شود:

← غضب‌شدگان و گمراهان


«راه کسانی که آنان را مشمول نعمت خود ساختی نه کسانی که بر آنان غضب کرده‌ای و نه گمراهان»؛ این آیه راه مستقیم و درست را، راه کسانی معرفی می‌کند که مورد نعمت الهی واقع شده‌اند و عبارت‌اند از: پیامبران، صدیقین، شهدا و صالحان.
اما از آن‌سو، ما را از خطر کج‌روی و قرار گرفتن در خطوط انحرافی بازمی‌دارد و با گفتن آن در نمازها از خداوند می‌خواهیم ما را در مسیر غضب‌شدگان و گمراهان قرار ندهد. پس لازم است بشریت در مسیر تکامل معنوی خویش، کسانی که مورد غضب الهی قرار گرفته و جزو گمراهان هستند، پیشوا و مقتدای خود قرار ندهد.

← خیانت‌کاران


همسر لوط و نوح، به‌رغم حضورشان در کنار پیامبران الهی، نمونه‌های قابل تأمل در کفر و خیانت هستند؛
[۵] هاشمی رفسنجانی، اکبر، محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ص۳۶۸، بوستان کتاب، قم، چاپ دوم، ۱۳۸۵ ش.
چنان‌که در قرآن کریم می‌خوانیم: «خداوند برای کسانی که کافر شده‌اند، به همسر نوح و همسر لوط مثَل زده است، آن دو تحت سرپرستی دو بنده از بندگان صالح ما بودند؛ ولی به آن دو خیانت کردند و ارتباط با این دو (پیامبر) سودی به حالشان (در برابر عذاب الهی) نداشت...»

← آیات معرف الگوهای منفی


آیاتی که «لاتطع»، «لاتطیعوا» و «لاتتّبع» در آن آمده، الگوهای منفی را معرفی می‌فرماید؛
[۷] قرائتی، محسن، پرسش و پاسخ‌های قرآنی، ص۱۹، مرکز فرهنگی درسهایی ‌از قرآن، تهران، چاپ دوم، ۱۳۸۹ ش.
مانند:

←← کافران و منافقان


«وَ لا تُطِعِ الْکافِرینَ وَ الْمُنافِقین؛ و از کافران و منافقان اطاعت مکن!»

←← اسراف‌کاران


«وَ لا تُطیعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفین؛ و فرمان اسراف‌کاران را پیروی نکنید!»

←← فسادکنندگان


«وَ لا تَتَّبِعْ سَبیلَ الْمُفْسِدین؛ و از روش مفسدان، پیروی منما!»

پانویس

[ویرایش]
 
۱. عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ص۱۲۹ ، انتشارات راه رشد، چاپ اول، ۱۳۸۹ ش.
۲. عمید، حسن، فرهنگ فارسی، ص ۱۶۶، انتشارات راه رشد، چاپ اول، ۱۳۸۹ ش.
۳. قرائتی، محسن، پرسش و پاسخ‌های قرآنی، ص۱۹، مرکز فرهنگی درسهایی ‌از قرآن، تهران، چاپ دوم، ۱۳۸۹ ش.
۴. فاتحه (۱)، آیه ۷.    
۵. هاشمی رفسنجانی، اکبر، محققان مرکز فرهنگ و معارف قرآن، فرهنگ قرآن، ص۳۶۸، بوستان کتاب، قم، چاپ دوم، ۱۳۸۵ ش.
۶. تحریم (۶۶)، آیه ۱۰.    
۷. قرائتی، محسن، پرسش و پاسخ‌های قرآنی، ص۱۹، مرکز فرهنگی درسهایی ‌از قرآن، تهران، چاپ دوم، ۱۳۸۹ ش.
۸. احزاب (۳۳)، آیه ۴۸.    
۹. شعراء (۲۶)، آیه ۱۵۱.    
۱۰. اعراف (۷)، آیه ۱۴۲.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «الگوهای منفی»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۶/۲.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار