نفس جوهریذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: انسان، جوهرنفس، روحانی، ویژگی بسیط.

پرسش: «نفس جوهری بسیط، روحانی و زنده است.» معنای این عبارت چیست؟

پاسخ: حیات و زنده بودن، ذاتی نفس است و از او جدا نمی‌شود. و فاعلیت نفس و انجام فعل از سوی نفس، توسط بدن و مقام طبع و طبیعت او صورت می‌گیرد.


ویژگی‌های نفس انسان

[ویرایش]

جملات «نفس، جوهری است بسیط و روحانی و زنده به ذات و دانا است به قوت و فاعل به طبع و او صورتی است از صورت‌های عقل فعال.» «حقیقت انسان نفس لطیفه ربانی است؛ که جنبه جسمانی و روحانی وی نیز همگی از مظاهر و جلوه‌های آن حقیقت‌اند.» «نفس کامل‌ترین مظهر حق است.» از منابع مختلف نقل شده است، و بیانگر ویژگی‌های نفس انسان است، مجموع این ویژگی‌ها را می‌توان به این صورت فهرست کرد:

← بساطت نفس


نفس موجودی مرکب نیست؛ یعنی اجزا و جزئیات ندارد.

← روحانیت نفس


نفس از عناصر مادی نیست و ویژگی‌های ماده در او نیست؛ بلکه روحانی است.

← حیات نفس


حیات و زنده بودن، ذاتی نفس است و از او جدا نمی‌شود.

← استعداد داناشدن نفس


نفس استعداد و توان داناشدن را دارد و می‌تواند عالم و آگاه گردد.

← فاعلیت نفس


فاعلیت نفس و انجام فعل از سوی نفس، توسط بدن و مقام طبع و طبیعت او صورت می‌گیرد.

← نفس فعلیت‌ عقل فعال


نفس یکی از فعلیت‌های عقل فعال (عقل فعال در نظر فلاسفه آخرین و پایین‌ترین عقول در سلسله طولی عقول است.) است.

← حقیقت انسان


حقیقت انسان، همان نفس او است که موجودی لطیف و هدیه‌ای ویژه از جانب خداوند است.

← مقام جسمانی و مقام روحانی نفس


مقام جسمانی (بدن) و مقام روحانی او از مظاهر و جلوه‌های حقیقت نفس هستند؛ یعنی نفس یک حقیقت ذات مراتب است که یک مرتبه او مقام روحانی است و مرتبه دیگر آن مقام جسمانی او است؛ رابطه این مقامات با ذات رابطه ظاهر و مظهر است که این مقامات مظهر آن ذات هستند.

← نفس کامل‌ترین مظهر خداوند


نفس کامل‌ترین مظهر خداوند است. توضیح این‌که ذات متعالی خداوند غیب مطلق و در کمون و خفا است؛ بنابراین آنچه در مورد شناخت خداوند، برای انسان و هر موجود دیگری امکان دارد، شناخت تجلیات، مظاهر و پرتو خداوند است؛ در میان تجلیات، انسان کامل‌ترین و جامع‌ترین مظهر و تجلی خداوند است.

منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «حیات نفس جوهری بسیط»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۳/۹.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار