فرق تکبر با تجبرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تکبر، تجبر، خودپسندی، رذایل اخلاقی.
پرسش: فرق تکبر با تجبر در چیست؟
پاسخ: این روایت اشاره به این دارد که تکبر از تجبر بدتر است. البته ممکن است در فرق بین آنها گفته شود که تجبر دلالت بر جبر دیگری و قهر و غلبه بر هر چیزی که اراده کند دارد، بر خلاف تکبر؛ چرا که در تکبر انسان نفس خود را برتر از دیگری تصور می‌کند و خود را بزرگ‌تر از دیگران می‌بیند، اگرچه هر دوی اینها با هم ملازم‌اند.




متن کامل پرسش[ویرایش]

با توجه به این روایت:«عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (علیه السلام) مَا مِنْ رَجُلٍ تَکبَّرَ أَوْ تَجَبَّرَ إِلَّا لِذِلَّةٍ یجِدُهَا فِی نَفْسِهِ»، فرق تکبر با تجبر چیست؟

پاسخ[ویرایش]

«او تجبر» که در روایت آمده، ممکن است تردید از طرف راوی باشد. اما اگر این تردید از امام صادق (علیه السلام) باشد دلالت می‌کند که فرقی بین این دو (تکبر با تجبر) از نظر معنا وجود دارد، چنان‌که قول خداوند به آن اشاره دارد:«هُوَ اللَّهُ الَّذی لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ؛ [۱] او خدایی است که معبودی جز او نیست؛ حاکم و مالک اصلی او است؛ از هر عیب منزه است؛ به کسی ستم نمی‌کند؛ امنیّت بخش است؛ مراقب همه چیز است؛ قدرتمندی شکست‌ناپذیر که با اراده نافذ خود هر امری را اصلاح می‌کند، و شایسته عظمت است. خداوند منزّه است از آنچه شریک برای او قرار می‌دهند!»

← دلالت روایت
این روایت اشاره به این دارد که تکبر از تجبر بدتر است. البته ممکن است در فرق بین آنها گفته شود که تجبر دلالت بر جبر دیگری و قهر و غلبه بر هر چیزی که اراده کند دارد، بر خلاف تکبر؛ چرا که در تکبر انسان نفس خود را برتر از دیگری تصور می‌کند و خود را بزرگ‌تر از دیگران می‌بیند، اگرچه هر دوی اینها با هم ملازم‌اند.
« «أو تجبر» یمکن أن یکون التردید من الراوی و إن کان منه علیه السلام فیدل علی فرق‌ بینهما فی المعنی کما یومئ إلیه قوله تعالی:«الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ» و فی الخبر إیماء إلی أن التکبر أقوی من التجبر، و یمکن أن یقال فی الفرق‌ بینهما أن التجبر یدل علی جبر الغیر و قهره علی ما أراد، بخلاف التکبر فإنه جعل نفسه أکبر و أعظم من غیره و إن کانا متلازمین غالبا» [۲]

پانویس[ویرایش]
 
۱. سوره حشر/۵۹، آیه۲۳.    
۲. مجلسی، محمد باقر، مرآة العقول فی شرح أخبار آل الرسول، محقق، مصحح، رسولی محلاتی، هاشم،‌ ج ‌۱۰، ص ۲۱۷، دار الکتب الإسلامیة، تهران، ۱۴۰۴ ق..    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «فرق تکبر با تجبر»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۴/۱۹.    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | رذائل اخلاقی | تکبر




جعبه‌ابزار