سختیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: سختی، آسانی.
پرسش: چرا خداوند متعال در قرآن فرمود:" إنّ مع العسر یسراً " و نفرمود: إنّ بعد العسر یسراً ؟
پاسخ: در آیه شریفه یک نوع پیوستگی و ارتباط بین تحمل سختی‌ها و رسیدن به آسانی وجود دارد؛ یعنی این‌طور نیست که انسان به‌طور اتفاقی بعد از سختی ، به راحتی برسد؛ از‌این‌رو برای رساندن این پیوند بین عسر و یسر، به کلمه‌ای نیاز داریم که این معنا در آن وجود داشته باشد و آن کلمه "مع" است.


وعده خداوند به پیامبر[ویرایش]

خداوند در این آیه به پیامبر ـ صلی‌الله‌علیه‌واله ـ خود خطاب می‌کند که:"پس (بدان که) مسلماً با هر دشواری آسانی است". [۱] پیامبری که در مکه با دشواری‌های بسیاری روبه‌رو بوده است. بدیهی است که این وعده‌ای است از سوی خداوند که برای ایشان در مدینه آسانی است و یا با عسری که در دنیاست، در بهشت برایشان یسر باشد.

اختصاص نداشتن آیات مذکور به شخص پیامبر[ویرایش]

البته گستردگی مفهوم آیات ، همه مشکلات را شامل می‌شود؛ یعنی این دو آیه به‌ صورتی مطرح شده که اختصاص به شخص پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌واله ـ و زمان آن حضرت نیز ندارد؛ بلکه به‌صورت یک قاعده کلی و به‌عنوان تعلیلی بر مباحث سابق مطرح است و به همه انسان‌های مؤمن مخلص و تلاشگر نوید می‌دهد که همیشه در کنار سختی‌ها آسانی‌هاست. [۲]

دیدگاه مفسران درباره کاربرد "مع"[ویرایش]

برای استعمال "مع" تفسیر هایی از جانب مفسران مطرح شده است که بسیاری از آنها قابل جمع هستند و ما در زیر به آنها اشاره می‌کنیم:

← أ. پیوستگی آسانی با سختی
استعمال حرف مع به جای بعد، برای این است که پیوستگی یسر با عسر را می‌رساند. [۳] یعنی در آیه شریفه یک نوع پیوستگی و ارتباط بین تحمل سختی‌ها و رسیدن به آسانی وجود دارد؛ یعنی این‌طور نیست که انسان به‌طور اتفاقی بعد از سختی، به راحتی برسد؛ از‌این‌رو برای رساندن این پیوند بین عسر و یسر، به کلمه‌ای نیاز داریم که این معنا در آن وجود داشته باشد و آن کلمه "مع" است.
به عبارت دیگر؛ آیه با لفظ "مع" می‌فهماند که آسانی با رنج توأم است، از لحظه تحمل سختی، آسانی به‌تدریج به دست می‌آید. [۴] به‌هر‌حال مع نشانه همراهی است [۵] و بیان می‌کند که این دو از هم تفکیک‌ناپذیرند.

← ب. نزدیکی آسانی به سختی
برای این از کلمه "مع" استفاده شده تا نشان دهد آسانی به سختی نزدیک است که از این رهگذر موجبات تسلی خاطر و تقویت قلب فراهم شود.‌ [۶] [۷]

←← دیدگاه علامه طباطبایی
گفتنی است که علامه طباطبایی بر این باور است که منظور از کلمه "مع= با" واقع شدن یسر به دنبال عسر است، نه این‌که منظور از معیت این باشد که یسر و عسر در زمان واحد تحقق می‌یابد. [۸]

نتیجه بحث[ویرایش]

به هر حال معنای "مع" هر چه باشد، با توجه به این‌که با هر مشکلی آسانی آمیخته و با هر صعوبتی سهولتی همراه است و این دو همیشه با هم بوده و با هم خواهند بود [۹] استفاده از واژه "مع" خالی از لطف نبوده است.

پانویس[ویرایش]
 
۱. انشراح (۹۴)، آیه ۵ و ۶.    
۲. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‌۲۷، ص ۱۲۷، دار الکتب الإسلامیة، چاپ تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش‌.    
۳. طالقانی، سیدمحمود، پرتوی از قرآن، ج ‌۴، ص ۱۵۷، شرکت سهامی انتشار، تهران‌، ۱۳۶۲ ش‌.
۴. قرشی، سیدعلی‌اکبر، تفسیر أحسن الحدیث، ج ‌۱۲، ص ۲۷۴، بنیاد بعثت‌، تهران‌، ۱۳۷۷ ش.‌
۵. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‌۲۷، ص ۱۲۷ و ۱۲۸، دار الکتب الإسلامیة، چاپ تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش‌.    
۶. ابن جزی غرناطی، محمد بن احمد، کتاب التسهیل لعلوم التنزیل، ج ‌۲، ص ۴۹۳، شرکت دار الارقم بن ابی الارقم، چاپ اول، ۱۴۱۶ ق‌ ‌.
۷. طبرسی، فضل بن حسن‌، تفسیر جوامع الجامع، ج‌ ۴، ص ۵۰۷، انتشارات دانشگاه تهران و مدیریت حوزه علمیه قم، تهران‌، چاپ اول‌، ۱۳۷۷ ش؛
۸. طباطبایی، محمدحسین، تفسیر المیزان، موسوی همدانی، سیدمحمدباقر، ج ‌۲۰، ص ۵۳۴، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ پنجم‌، ۱۳۷۴ ش‌.    
۹. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج ‌۲۷، ص ۱۲۷ و ۱۲۸، دار الکتب الإسلامیة، چاپ تهران، چاپ اول، ۱۳۷۴ ش‌.    


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست.    


رده‌های این صفحه : قرآن شناسی | تفسیر




جعبه‌ابزار