جبارذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: خداوند، صفات خداوند، جبار.

پرسش: معنای اسم مبارک «یا جبار» چیست؟


معنای لغوی واژه جبار[ویرایش]

کلمه جبار یکی از نام‌های مبارک خداوند متعال است که در قرآن مجید به آن تصریح شده است: « هُوَ اللَّهُ الَّذی لا إِلهَ إِلاَّ هُوَ الْمَلِکُ الْقُدُّوسُ السَّلامُ الْمُؤْمِنُ الْمُهَیْمِنُ الْعَزیزُ الْجَبَّارُ الْمُتَکَبِّرُ سُبْحانَ اللَّهِ عَمَّا یُشْرِکُونَ» [۱] این واژه که از ماده "جبر " گرفته شده، گاه به معنای قهر و غلبه و نفوذ اراده می‌آید و گاه به معنای جبران و اصلاح.

نظر طریحی[ویرایش]

مجمع البحرین در بیان معنای لفظ جبار آورده است:
«و قیل‌ الجبار العظیم الشأن فی الملک و السلطان و لا یطلق هذا الوصف علی غیره تعالی إلا علی وجه الذم؛ [۲] جبار یعنی کسی که در پادشاهی و حکومت مقامش بسیار عظیم باشد، این صفت در مورد غیر خداوند متعال به‌کار نمی‌رود؛ مگر در جایی که قصد مذمت غیر خدا را داشته باشند.»

در مفردات[ویرایش]

راغب در مفردات می‌گوید:"اصل جبر اصلاح کردن چیزی است با غلبه و قدرت ؛ این واژه هنگامی‌که در مورد خداوند به کار رود، بیانگر یکی از صفات بزرگ اوست که با نفوذ اراده و کمال قدرت به اصلاح هر فساد ی می‌پردازد و هرگاه در مورد غیر او به کار رود، معنای مذمت را دارد [۳] و به گفته "راغب" به کسی گفته می‌شود که می‌خواهد نقصان و کمبود خود را با ادعای مقاماتی که شایسته آن نیست "جبران" کند.

در قرآن[ویرایش]

این واژه در قرآن مجید در ده مورد به کار رفته که نُه مورد آن درباره افراد ظالم و گردن‌کش و مفسد است و تنها یک مورد آن درباره خداوند قادر متعال (آیه مذکور) می‌باشد. [۴]

استعمال در مورد خداوند[ویرایش]

بنابراین واژه جبار هرگاه در مورد خداوند استعمال شود، هم به معنای "بسیار چیره و غالب" [۵] و هم به معنای "بسیار ترمیم‌کننده و جبران‌کننده دل‌های شکسته" [۶] است.

پانویس[ویرایش]
 
۱. حشر (۵۹)، آیه ۲۳.    
۲. طریحی، فخرالدین بن محمد، مجمع البحرین، ج۱، ص۳۳۸.    
۳. راغب اصفهانی، راغب اصفهانی، حسین بن محمد، مفردات فی غرایب القرآن، ج۱، ص۸۵، ماده «جبر».    
۴. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۲۳، ص۵۵۴.    
۵. لويس، معلوف، ترجمه منجد الطالب، ص۵۷.
۶. رضایی، محمد، واژه‌های قرآن، ستون ۶۶.


منبع[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «جبار» تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۴/۱۹.    


رده‌های این صفحه : خدا شناسی | اسماء الهی




جعبه‌ابزار