ارزش یک ساعت تفکرذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه:عبادت، تفکر، ارزش علم.
پرسش :آیا این درست است که می‌گویند یک ساعت تفکّر در مورد خدا از هفتاد سال عبادت با ارزش‌تر است؟
پاسخ :


ارزش تفکر

[ویرایش]

قرآن کریم ، بارها و بارها بشر را به تفکّر و تعقّل دعوت می‌نماید؛ زیرا تفکّر، زیربنای ایمان واقعی هر فردی بوده و بعد از ایمان است که دیگر عبادات معنا خواهد داشت. بر این اساس هیچ دور از ذهن نخواهد بود که تفکّر را – که خود نوعی عبادت است – ارزش‌مندتر از دیگر عبادات بدانیم.

ارزش تفکر در روایات

[ویرایش]

روایات فراوانی صریحاً ناظر به این واقعیت‌اند که تفکر نوعی عبادت است:

← روایت اول


حسن صیقل نقل می‌کند که به امام صادق (علیه السلام) عرضه داشتم:آیا یک ساعت اندیشه، ارزش‌مندتر از یک شب تهجد و شب‌زنده‌داری است؟! ایشان فرمودند:بله! چنین سخنی از پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله) منقول است! پرسیدم:اکنون چگونه یک فرد می‌تواند خود را به اندیشه وادارد؟! فرمودند:(به عنوان نمونه و برای تمرین) به خانه‌های قدیمی و به خرابه‌ها گذر کرده، آنها را مخاطب قرار داده و بگوید:آنان‌که تو را ساختند اکنون کجایند؟! آنان‌که در تو زندگی می‌کردند، اکنون چه سرنوشتی دارند؟! چرا از آنان سخن نمی‌گویی؟!
[۱] . کوفی اهوازی، حسین بن سعید، الزهد، ص ۱۵، قم، المطبعة العلمیة، ۱۴۰۲ق.


← روایت دوم


از امام صادق(علیه السلام) نقل است:یک ساعت اندیشه، ارزش‌مندتر از یک سال عبادت است. خداوند می‌فرماید همانا صاحبان عقل ، پند خواهند گرفت.

← روایت سوم


همچنین از پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله) روایت شده است؛ یک ساعت اندیشه حتی از هفتاد سال عبادت هم ارزش‌مندتر است.

تفاوت در مقدار عبادات

[ویرایش]

اکنون ممکن است این پرسش پدید آید که با توجه به مقدارهای مختلف عبادات که در این روایات وجود دارد، آیا آنها با هم متضاد نیستند؟!

← پاسخ فیض کاشانی


پاسخ، منفی است و چنین تضادی وجود ندارد که دلیل آن‌را فیض کاشانی به اختصار چنین بیان کرده است:اختلاف در مورد مقدار عبادتی که با یک ساعت اندیشه مقایسه شده است، ناشی از چند مطلب است:اول. ژرفنای تفکر در افراد مختلف، متفاوت است. دوم. اندیشوران، خود نیز دارای مراتب و درجاتی می‌باشند. سوم. آنچه اندیشه در مورد آن انجام می‌شود نیز متفاوت است.

← علت تفاوت با توجه به روایات


روایاتی وجود دارند که جمع بندی فوق را تأیید می‌کنند. به عنوان نمونه، دو روایت ذیل، ناظر به آنند که تنها برخی تفکّرها و اندیشه‌های ویژه هستند که توانایی برابری با هفتاد سال عبادت را دارند:
۱. پیامبر اعظم (صلی الله علیه وآله) فرمودند:فعالیت یک ساعته فرمانروایی عادل (که طبیعتاً نیاز به تفکر و اندیشه فراوان دارد) ارزش‌مندتر از هفتاد سال عبادت است.
۲. روایتی نیز به امام ششم (علیه السلام) منتسب است مبنی بر این‌که یک گام که در میدان‌های جلال و هیبت پروردگار برداشته می‌شود و طی آن، ضمن آن‌که انسان از خدایش حیا می‌کند به سوی او نیز رهسپار می‌شود، بهتر از هفتاد سال عبادت است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. . کوفی اهوازی، حسین بن سعید، الزهد، ص ۱۵، قم، المطبعة العلمیة، ۱۴۰۲ق.
۲. عیاشی، محمد بن مسعود، تفسیر العیاشی، ج ۲، ص ۲۰۸، تهران، المطبعة العلمیة، ۱۳۸۰ق.    
۳. مجذوب تبریزی، محمد، الهدایا لشیعة ائمة الهدی، ج ۱، ص ۲۰۷، قم، دار الحدیث، ۱۴۲۹ق.    
۴. فیض کاشانی، محسن، تفسیر الصافی، ج ۱، ص ۴۰۹، تهران، مکتبة الصدر، ۱۴۱۵ق.    
۵. شیخ کلینی، الاصول من الکافی، ج ۷، ص ۱۷۵، ح ۸، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۴۰۷ق.    
۶. مصباح الشریعه، ص ۱۸۹، بیروت، انتشارات اعلمی، ۱۴۰۰ق.    


منبع

[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست    


رده‌های این صفحه : اخلاق اسلامی | تفکر




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار