گسترش وسواس با خواندن نمازذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: نماز، وسواس، ترک نماز، آرامش، وسوسه‌های شیطان.

پرسش: اگر خواندن نماز موجب گسترش وسواس شود و ترک نماز موجب آرامش و رهایی از وسواس، وظیفه چیست؟

پاسخ: انسان به‌خوبی می‌تواند «وسوسه‌ های شیطان» را تشخیص دهد؛ و آن این‌که وسوسه‌های شیطان چون هماهنگ با فطرت و ساختمان انسان نیست، هنگام ایجاد در قلبش، احساس تاریکی، ناراحتی و سنگینی در خود می‌کند.
آن‌چه که در این‌جا اهمیت بسیار زیاد دارد این است که نباید تصور کرد وسوسه‌های شیطان از انسان سلب اختیار می‌کند؛ بلکه انسان می‌تواند با نیروی خرد و ایمان، در مقابل آن ایستادگی کند.
نتیجه این می‌شود که نماز به هیچ وجه از انسان ساقط نمی‌شود و این‌که با ترک نماز، مرض از انسان برطرف می‌شود، خود نیز از وسوسه‌های شیطان است؛ چراکه نماز و یاد خدا خود باعث نجات از شر شیطان و آرامش دل می‌شود و چگونه ممکن است ترک آن آرامش بیاورد؟! وسواس معلول نماز نیست؛ بلکه عامل و اشکال کار را باید در جای دیگر دید.


مقدمه

[ویرایش]

به نظر می‌رسد با روشن شدن دو بحث، جواب نیز روشن شود: اول: اهمیت نماز از نظر اسلام و دوم: نظر اسلام درباره وسواس.



اهمیت نماز از دیدگاه اسلام

[ویرایش]

نماز ستون دین است که روح انسان را با خدا و صفات نیکوی الهی ارتباط می‌دهد و دین وقتی با عملی زنده توام نباشد که میان بنده و آفریدگار ارتباط برقرار کند و روح را به سوی رستگاری هدایت کند، به اهداف خود نخواهد رسید.

← آرامش قلبی


افزون بر اهمیت فوق، خداوند یکی از عوامل اهمیت نماز را اعطای آرامش بیان فرموده است:

«اَلاَ بِذِکْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ»؛ «هان! با یاد خدا دل‌ها آرامش می‌یابد».

← رفع ترس و ناامیدی


امروزه بسیاری از روان‌شناسان دریافته‌اند که دعا و نماز و داشتن یک ایمان محکم، نگرانی، تشویش، یأس و ترس را که سبب بسیاری از بیماری‌هاست، برطرف می‌سازد.

← تقویت فضایل اخلاقی


نماز با توجه دادن به خدا و صفات نیکوی الهی و روز قیامت، آدمی را از بدی‌ها باز می‌دارد و فضایل اخلاقی و انسانی را در وی تقویت و به اخلاق الهی آراسته می‌گرداند.

← تقرب به خدا


و نیز همان‌طور که در روایات آمده:

««الصَّلَاةُ قُرْبَانُ کُلِّ تَقِی»؛ «نماز مایه تقرب و نزدیک شدن افراد پرهیزکار به خدا خواهد بود».
و در مقابل، در آیات و روایات اسلامی، مجازات بسیار سختی برای کسانی که نماز را ترک کنند، ذکر شده است.
[۷] محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۵، ص۴۰۲.

بنابراین نماز برترین عبادت است که اگر مقبول درگاه الهی افتد، بقیه اعمال نیز قبول می‌شود و اگر مقبول خداوند قرار نگرفت، امیدی به قبول شدن بقیه اعمال نیست و همین مقدار در بیان اهمیت نماز کافی است.

وسواس در اسلام

[ویرایش]

در این باره مطالب زیر را ارائه می‌کنیم:

← وسواس از دیدگاه نراقی


در ادامه مطلبی را درباره وسواس عیناً از کتاب معراج السعاده تألیف مرحوم ملا احمد نراقی نقل می‌کنیم: «بدان که دل آدمی هرگز خالی از فکر و خیال نمی‌باشد؛ بلکه پیوسته محل خطور خواطر و ورود خیالات و افکار می‌باشد، اگرچه گاهی که آن کس ملتفت نیست، به آن‌چه در خاطر او می‌گذرد...

← حدیثی از رسول خدا


رسول گرامی اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) در این باره فرمودند: «در دل آدمی دو نوع از افکار و خواطر وارد می‌شود یکی از جانب ملک و آن افکاری است که مشتمل بر عزم بر امور خیر و اراده آن‌ها و تصدیق امور حقه واقعیه و دیگری از جانب شیطان و آن خاطری است که متضمن عزم بر امور شر و تکذیب امور حقه است».
[۸] نراقی، ملااحمد، معراج السعاده، ص۷۹، سازمان انتشارات جاویدان.


← تشخیص وسوسه‌های شیطان


منتها انسان به‌خوبی می‌تواند «وسوسه‌های شیطانی» را تشخیص دهد؛
[۹] امام خمینی، چهل حدیث، ص۴۰۵، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
زیرا علامت روشنی برای تشخیص آن وجود دارد و آن این‌که: وسوسه‌های شیطان چون هماهنگ با فطرت و ساختمان انسان نیست، هنگام ایجاد در قلبش، احساس تاریکی، ناراحتی و سنگینی در خود می‌کند.
[۱۰] مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۷۴، دارالکتب الاسلامیه.


← ایستادگی در برابر وسواس


آن‌چه که در این‌جا اهمیت بسیار زیاد دارد این است که نباید تصور کرد وسوسه‌های شیطان ـ هر چند قوی و نیرومند باشد ـ از انسان سلب اختیار می‌کند؛ بلکه انسان می‌تواند با نیروی خرد و ایمان، در مقابل آن ایستادگی کند.

← ترک نماز به سبب وسواس


نتیجه‌ای که از این دو بحث گرفته می‌شود این است که نماز به هیچ وجه از انسان ساقط نمی‌شود و این‌که با ترک نماز، مرض وسواس از انسان برطرف می‌شود، خود نیز از وسوسه‌های شیطان است.
چرا که در بحث اول توضیح داده شد که نماز و یاد خدا خود باعث نجات از شر شیطان و آرامش دل می‌شود و چگونه ممکن است ترک آن آرامش بیاورد؟! وسواس معلول نماز نیست؛ بلکه عامل و اشکال کار را باید در جای دیگر دید.

← نکته پایانی


در آخر ذکر این نکته ضروری است که هر لحظه امکان انحراف برای انسان وجود دارد و اصولاً وقتی خداوند به پیامبرش دستور می‌دهد که از شرّ «وسواس خناس» به خدا پناه برد، دلیل بر امکان گرفتار شدن در دام خناسان و وسوسه‌گران است.
از‌این‌رو باید با استمداد از این سوره، همواره در حال نماز و غیر نماز از خدای بزرگ درخواست کنیم که ما را از شر هر وسوسه‌کننده‌ای نجات بخشد و لحظه‌ای ما را به خودمان وانگذارد.


معرفی منابع

[ویرایش]

۱. ملا احمد نراقی، معراج السعاده.
۲. امام خمینی (رحمة‌الله‌علیه)، چهل حدیث.
۳. تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۷۴.ج۶، ص۱۱۹.ج۱۰، ص۸۳.ج۲۷، ص۴۷۳.
۴. میرزا جواد ملکی تبریزی، اسرار الصلوه.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۸۲، ص۲۱۸، «الصلاة عمود الدین».    
۲. رعد/سوره۱۳، آیه۲۸.    
۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۱۰، ص۹۹.    
۴. مدثر/سوره۷۴، آیه۴۰۴۳.    
۵. قیامت/سوره۷۵، آیه۳۱۳۵.    
۶. مریم/سوره۱۹، آیه۵۹.    
۷. محمدی ری‌شهری، محمد، میزان الحکمه، ج۵، ص۴۰۲.
۸. نراقی، ملااحمد، معراج السعاده، ص۷۹، سازمان انتشارات جاویدان.
۹. امام خمینی، چهل حدیث، ص۴۰۵، مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
۱۰. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۱، ص۵۷۴، دارالکتب الاسلامیه.
۱۱. ناس/سوره۱۱۴، آیه۴.    


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «گسترش وسواس با خواندن نماز»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۷/۰۸/۰۹.    







جعبه ابزار
جعبه‌ابزار