منحصر نبودن تکلم خدا در حضرت موسیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حضرت موسی (علیه‌السّلام)، وحی، سخن، تکلم، تکلیم، کلم موسی، تکلیما.

پرسش: چرا خداوند تنها با حضرت موسی (علیه‌السّلام) گفت‌وگو کرد و با پیامبران دیگر و در راس آنها پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) سخن نگفت؟!

پاسخ اجمالی: ماجرای گفت‌وگوی مستقیم خداوند با حضرت موسی (علیه‌السّلام) در قرآن کریم با صراحت و با عنوان «تکلیم» نقل شده است؛ اما اثبات شیء نفی ما عدا نمی‌کند و این آیه دلیلی بر آن نیست که این ویژگی تنها منحصر به حضرت موسی (علیه‌السّلام) باشد. در قرآن کریم آیات فراوانی وجود دارد که ناظر به سخن گفتن خدا با پیامبران دیگر است.


تکلم خدا با پیامبران

[ویرایش]

اگرچه ماجرای گفت‌وگوی مستقیم خداوند با حضرت موسی (علیه‌السّلام) در قرآن کریم با صراحت و با عنوان «تکلیم» نقل شده است: «... وَ کلَّمَ اللَّهُ مُوسی‌ تَکلیماً»؛ اما می‌دانیم که اثبات شیء نفی ما عدا نمی‌کند و این آیه دلیلی بر آن نیست که این ویژگی تنها منحصر به حضرت موسی (علیه‌السّلام) می‌باشد.
در همین راستا در قرآن کریم آیات فراوانی وجود دارد که ناظر به سخن گفتن خدا با پیامبران دیگری، مانند آدم (علیه‌السّلام)، نوح (علیه‌السّلام)، ابراهیم (علیه‌السّلام) و... است و برداشت از برخی آیات و صریح بعضی روایات آن است که خداوند با پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) نیز گفت‌وگوهایی داشت. و از طرف دیگر می‌دانیم که سخن گفتن خدای متعال با موسی (علیه‌السّلام) نیز به صورت مستقیم نبوده، بلکه از پشت حجاب‌ها بوده است و آیه ذیل نیز این نوع از گفت‌وگو را منحصر در ایشان نمی‌داند:
«وَ ما کانَ لِبَشَرٍ اَنْ یکلِّمَهُ اللَّهُ اِلاَّ وَحْیاً اَوْ مِنْ‌ وَراءِ حِجابٍ‌ اَوْ یرْسِلَ‌ رَسُولاً فَیوحِی بِاِذْنِهِ ما یشاءُ...؛ و هیچ بشری را نرسد که خدا با او سخن گوید، مگر [از راه‌] وحی یا از فراسوی حجابی، یا فرستاده‌ای بفرستد و به اذن او هر چه بخواهد وحی نماید.»
همچنین در آیه «مِنْهُمْ مَنْ کلَّمَ اللَّهُ»؛ (بعضی از آنان را که خدا با او سخن گفت). برخی تفاسیر، مصداق آیه را تنها موسی (علیه‌السّلام) ندانسته، بلکه احتمال می‌دهند که پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم)،
[۷] ابن کثیر دمشقی، اسماعیل، تفسیر القرآن العظیم، ج۱، ص۵۱۱، تحقیق، محمد حسین، شمس الدین، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، چاپ اول، ۱۴۱۹ ق.
و آدم (علیه‌السّلام)
[۹] ابن کثیر دمشقی، اسماعیل، تفسیر القرآن العظیم، ج۱، ص۵۱۱.
نیز از مصادیق آیه باشند.

روایت امام صادق‌

[ویرایش]

در همین راستا امام صادق‌ (علیه‌السّلام) فرمود: گروهی از منافقان نزد رسول خدا (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) آمدند و پرسیدند: شما معتقدید خدا با حضرت موسی (علیه‌السّلام) سخن گفت. خدا برای شما چه برکتی را ارزانی داشت؟! پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمود: خدا علاوه بر نعمتی که به موسی (علیه‌السّلام) داد که در زمین با او سخن گفت، نعمتی بیشتر از آن به من عنایت فرمود که در‌هاله‌ای از نور و بر فراز آسمان‌ها نیز با من سخن گفت.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. نساء/سوره۴، آیه۱۶۴.    
۲. بقره/سوره۲، آیه۳۳۹.    
۳. هود/سوره۱۱، آیه۴۵-۴۸.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۱۲۴.    
۵. شوری/سوره۴۲، آیه۵۱.    
۶. بقره/سوره۲، آیه۲۵۳.    
۷. ابن کثیر دمشقی، اسماعیل، تفسیر القرآن العظیم، ج۱، ص۵۱۱، تحقیق، محمد حسین، شمس الدین، بیروت، دار الکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، چاپ اول، ۱۴۱۹ ق.
۸. مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۲، ص۲۵۲، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    
۹. ابن کثیر دمشقی، اسماعیل، تفسیر القرآن العظیم، ج۱، ص۵۱۱.


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «منحصر نبودن تکلم خدا در حضرت موسی»، تاریخ بازیابی۱۴۰۰/۱۰/۱۳.    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار