معنای تسخیر خورشید و ماه برای انسانذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: زمین، آسمان، ماه، خورشید، تسخیر، قرآن.

پرسش: معنای تسخیر چیست و آیا صحیح است که بگوییم آسمان‌ها و زمین در تسخیر انسان است؟

پاسخ اجمالی: یکی از معانی «تسخیر» در فرهنگ قرآن به معنای مهیا ساختن و در خدمت منافع و مصالح انسان قرار دادن اشیا است؛ مانند تسخیر خورشید و ماه، برای انسان به این معنا که نفع و کار‌کرد این مخلوقات در راستای منافع انسان باشد.


تسخیر در فرهنگ قرآن

[ویرایش]

خدای متعال در آیات متعدد خطاب به انسان می‌فرماید: خورشید و ماه و ستارگان و دریاها و روز و شب و آنچه را که در زمین و آسمان‌ها است، مسخر شما گردانیم.
به عنوان نمونه: «وَ سَخَّرَ لَکُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَیْنِ وَ سَخَّرَ لَکُمُ اللَّیْلَ وَ النَّهارَ». «وَ سَخَّرَ لَکُمْ ما فِی السَّماواتِ وَ ما فِی الْاَرْضِ جَمِیعاً مِنْهُ».
آنچه از مجموع این آیات به دست می‌آید این است که «تسخیر» در فرهنگ قرآن دو معنا دارد: یکی مهیا ساختن و در خدمت منافع و مصالح انسان قرار دادن؛ مانند تسخیر خورشید و ماه، و دیگری تسلط انسان و زمام اختیارش در دست بشر بودن؛ مانند تسخیر کشتی‌ها و دریاها و زمین و این‌گونه نیست که در همه مواردی که بر اساس قرآن، چیزی به تسخیر آدمی درآمده، انسان قدرت داشته باشد تا بر جریان طبیعی حیات، اعمال نفوذ کرده و تاثیرگذار باشد و به عنوان نمونه، خورشید مسخر شده را چون یک کشتی مسخر شده به مسیر دلخواه خویش هدایت کند!

تسخیر خورشید

[ویرایش]

تسخیر خورشید این است که با نورافشانی، انواع گیاهان و محصولات کشاورزی را می‌رویاند، محیط زندگانی را از میکروب‌ها و آفات پاک می‌کند، با طلوع هر روزه شادی و نشاط می‌آفریند. روشنایی روز، انسان را به حرکت و تلاش دعوت می‌کند؛ گرمی و حرارت می‌آفریند و در همه جا جنبش و حرکت ایجاد می‌کند و....

تسخیر ماه

[ویرایش]

ماه، چراغ شب‌های تاریک انسان است، تقویم طبیعی و جاودانی است، جزر و مد که بر اثر ماه پیدا می‌شود، بسیاری از مشکلات انسان را می‌گشاید، درختان زیادی را (به خاطر بالا آمدن آب نهرهای مجاور دریاها) آبیاری می‌کند، دریای خاموش و راکد را به حرکت در می‌آورد و از رکود و گندیده شدن حفظ می‌کند و اکسیژن لازم بر اثر امواج را در اختیار موجودات زنده دریاها می‌گذارد.
بی‌گمان، گردش شب و روز و خورشید و ماه و ستارگان در زندگی انسان نقش مهمی دارند؛ شب و روز باعث تعادل سرما و گرما می‌شوند و خورشید و ماه و ستارگان، همچنان‌که گفته شد، هم در رویش گیاهان و هم در جذر و مدّ دریاها تاثیر دارند و اگر یک ساعت آثار نور و حرارت آن خاموش شود، همه چیز خشک می‌شود و شاید تاثیرهای دیگری هم داشته باشند که بشر هنوز نتوانسته به آنها پی‌ببرد.
بنابر‌این، از نظر قرآن، انسان آن قدر عظمت دارد که تمام پدیده‌های آسمانی و زمینی به فرمان پروردگار مسخر او گشته، یعنی یا زمام اختیارشان به دست انسان است، و یا در خدمت منافع انسان حرکت می‌کنند.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. ابراهیم/سوره۱۴، آیه۳۳.    
۲. جاثیه/سوره۴۵، آیه۱۳.    
۳. ر.ک:مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج‌۱۰، ص۳۵۵-۳۵۹، تهران، دار الکتب الاسلامیة، چاپ اول، ۱۳۷۴ش.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «معنای تسخیر خورشید و ماه برای انسان»، تاریخ بازیابی۱۴۰۰/۲/۱۲.    


رده‌های این صفحه : خورشید | ماه | مباحث تفسیری | مباحث قرآنی




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار