معجزات نه‌گانه حضرت موسیذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حضرت موسی (علیه‌السّلام)، خون، طوفان، کوه طور، عصا، لکنت زبان، معجزه، تسع آیات، سوره اسرا، سوره نمل، ید بیضاء، طمسه، شپش، جوشیدن چشمه، معجزات نه‌گانه.

پرسش: معجزات نه گانه حضرت موسی (علیه‌السّلام) که در قرآن به آن اشاره شده است، چیست؟

پاسخ: با بررسی آیات قرآن کریم مشاهده می‌کنیم معجزاتی که حضرت موسی (علیه‌السّلام) برای بنی اسرائیل و فرعونیان آورده، بیش از نه معجزه است که از آن جمله: تبدیل شدن عصا به اژدها، ید بیضا، عبور پیروان از نیل، ارسال طوفان و... است؛ اما در آیاتی مانند آیه «وَ لَقَدْ آتَینا مُوسی‌ تِسْعَ آیاتٍ بَینات‌»تنها به نُه معجزه از معجزات آن‌حضرت (علیه‌السّلام) اشاره شده است که این امر اشکالی ایجاد نمی‌کند؛ زیرا بیان یک عدد خاص دلالت بر نفی زائد از آن ندارد.


بررسی آیات

[ویرایش]

با بررسی آیات قرآن کریم مشاهده می‌کنیم معجزاتی که حضرت موسی (علیه‌السّلام) برای بنی اسرائیل و فرعونیان آورده، بیش از نه معجزه است که برخی از آنها عبارت‌اند از:‌ انداختن عصا و تبدیل شدن آن به اژدها، خنثی نمودن سحر ساحران دربار فرعون، روشن شدن و درخشندگی در بین انگشتان آن‌ حضرت (علیه‌السّلام) هنگام بیرون آوردن دست از گریبان، غرق شدن فرعونیان در رود نیل و نجات پیروان حضرت موسی (علیه‌السّلام) از رود نیل، زدن عصا بر سنگ در بیابان و جوشیدن چشمه‌های آب به اذن خداوند، ارسال طوفان، ملخ، شپش، قورباغه‌ها، تبدیل شدن آب‌ها به خون، قرار دادن کوه طور بر سر یهود، رفع لکنت زبان آن‌حضرت (علیه‌السّلام)؛ سایه‌ انداختن ابر بر سر بنی‌اسرائیل‌؛ زنده شدن ماهی حضرت موسی و همراه او ‌و حرکت در دریا؛ نزول من و سلوی از طرف خداوند بر قوم بنی ‌اسرائیل‌؛ زنده کردن مقتول بنی ‌اسرائیل؛ خشک‌سالی و کم شدن ثمرات.
اما در آیاتی مانند آیه «وَ لَقَدْ آتَینا مُوسی‌ تِسْعَ آیاتٍ بَینات‌»، تنها به نُه معجزه از معجزات آن‌حضرت (علیه‌السّلام) اشاره شده است که این امر اشکالی ایجاد نمی‌کند؛ زیرا بیان یک عدد خاص دلالت بر نفی زائد از آن ندارد. به عبارت دیگر این نه معجزه می‌تواند تنها ناظر به معجزاتی باشد که در مقطع خاصی (مانند قبل از هلاکت فرعونیان و...) رخ داده است.
از طرفی قرآن کریم نخواسته تا مصادیق دقیق معجزات نه‌گانه را بیان کند، شاید به آن دلیل که اگر مخالف مصادیق مندرج در تورات بود، با تکذیب یهودیان مواجه می‌شد و آنان هرگز حاضر نمی‌شدند گفتاری را از قرآن که مخالف با تورات باشد را بپذیرد؛ لذا به تکذیب قرآن مبادرت می‌نمودند، اما اعلام برجسته بودن نُه معجزه به تنهایی مخالفتی با تورات به شمار نمی‌آمد.

مراد قرآن از نه معجزه موسی

[ویرایش]

با توجه به مقدمات بالا باید گفت؛ در این‌که مراد قرآن کریم از این نه معجزه موسی (علیه‌السّلام)، دقیقاً چه معجزاتی از حضرتشان بوده، میان مفسران اختلاف نظر است و روایاتی نیز وجود دارد که مصادیق این معجزات را بیان می‌کند:
• در روایاتی از امام باقر (علیه‌السّلام) و امام صادق (علیه‌السّلام) مصادیق این نه معجزه چنین تبیین شده است:
حمله ملخ‌ها، حمله شپش‌ها، حمله قورباغه‌ها، تبدیل آب‌ها به خون، وقوع طوفان، شکافته شدن دریا، سنگ، تبدیل عصا به اژدها و در نهایت نورانی شدن دست حضرتشان
• در روایتی از امام رضا (علیه‌السّلام) نیز به همان مصادیق روایت قبل اشاره شده است، جز آن‌که به جای دو معجزه سنگ و طوفان، از دو معجزه دیگر که یکی بلند شدن کوه و دیگری نزول من و سلوی بود، یاد شده است.
بیضاوی نیز علاوه بر موارد بالا احتمال داده که خشک‌سالی و کمبود محصولات کشاورزی نیز از مصادیق این نشانه‌های نه‌گانه باشند.
• رفع لکنت زبان حضرت موسی (علیه‌السّلام) نیز از سوی پاره‌ای از مفسران به عنوان یکی از این آیات معرفی شده است.
طمسه (دعای موسی و آمین گفتن‌ هارون و استجابت دعوت آنان) نیز از سوی برخی مفسران به عنوان یکی از این آیات اعلام شده است.
• بر اساس پاره‌ای از روایات، برخی معتقدند که این آیات ناظر به نُه فرمان و دستور است. پیامبر (صلی‌الله‌علیه‌و‌آله‌وسلّم) فرمودند: «نشانه‌های نه‌گانه حضرت موسی (علیه‌السّلام) عبارت بود از شرک نورزیدن به خدا، اسراف نکردن، زنا نکردن، نکشتن دیگران، استفاده نکردن از سحر و جادو، ربا نخوردن، تهمت نزدن به زنان محصنه، فرار نکردن از جنگ است؛ مخصوصاً یهود که نباید تجاوز کنند. این روایت می‌تواند ز از آیات باشد.
البته در تورات معجزات نه‌گانه حضرت موسی (علیه‌السّلام) عبارت‌اند از: تبدیل شدن عصای آن‌ حضرت (علیه‌السّلام) به اژدها، تبدیل شدن آب رود نیل به خون، بلای قورباغه، بلای شپش، مرگ حیوانات، سرمایی سوزان چون آتش که از هر جا عبور می‌کرد نباتات و حیوانات را نابود ساخت، ملخ، تاریکی، مرگ عمومی بزرگان (پسران بزرگ) بنی ‌اسرائیل و حیوانات بیان شده است.
[۴۰] تورات، سفر خروج.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «مرگ حضرت موسی».    
۲. ر.ک:سایت ویکی پرسش، مقاله «خبر ولادت حضرت موسی توسط جن و شیاطین به ساحران».    
۳. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «دعای حضرت موسی هنگام فرار از فرعون».    
۴. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «کوچ کردن قوم بنی اسرائیل به فلسطین».    
۵. طباطبائی، سید محمد‌حسین‌، المیزان فی تفسیر القرآن، ج۱۳، ص۲۱۸، قم، دفتر انتشارات اسلامی‌، چاپ پنجم‌، ۱۴۱۷ق.    
۶. طه/سوره۲۰، آیه۲۰.    
۷. طه/سوره۲۰، آیه۶۰-۷۰.    
۸. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «ایمان ساحران فرعون به حضرت موسی».    
۹. طه/سوره۲۰، آیه۲۲-۲۳.    
۱۰. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «داستان ید بیضاء، اژدها شدن عصا و گذر حضرت موسی از نیل».    
۱۱. اعراف/سوره۷، آیه۱۳۶.    
۱۲. اعراف/سوره۷، آیه۱۳۸.    
۱۳. شعراء/سوره۲۶، آیه۶۳.    
۱۴. اعراف/سوره۷، آیه۱۳۳.    
۱۵. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «دوران زندگی حضرت موسی در کتاب‌های مقدس».    
۱۶. ر.ک:سایت ویکی پرسش، مقاله «بلاهای نازل شده بر فرعونیان».    
۱۷. ر.ک:سایت ویکی پرسش، مقاله «موسی و درخواست رؤیت خدا».    
۱۸. اعراف/سوره۷، آیه۱۷۱.    
۱۹. ر.ک:سایت ویکی پرسش، مقاله «برافراشتن کوه طور بر بالای سر بنی اسرائیل».    
۲۰. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «ولایت امام علی و بالا آمدن کوه طور در زمان حضرت موسی».    
۲۱. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «انتخاب کوه طور برای مناجات حضرت موسی».    
۲۲. طه/سوره۲۰، آیه۲۷.    
۲۳. ر.ک:سایت اسلام کوئست، مقاله «خواسته‌های حضرت موسی در امر رسالت».    
۲۴. ر.ک:سایت ویکی پرسش، مقاله «لکنت زبان حضرت موسی».    
۲۵. کهف/سوره۱۸، آیه۶۱.    
۲۶. کهف/سوره۱۸، آیه۶۱.    
۲۷. اعراف/سوره۷، آیه۱۶۰.    
۲۸. طه/سوره۲۰، آیه۸۰.    
۲۹. بقره/سوره۲، آیه۶۷-۷۳.    
۳۰. اعراف/سوره۷، آیه۱۳۰.    
۳۱. اسراء/سوره۱۷، آیه۱۰۱.    
۳۲. فخررازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۲۱، ص۴۱۴، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.    
۳۳. طباطبائی، سید محمد‌حسین‌، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱۳، ص۲۱۸.    
۳۴. شیخ صدوق، خصال، ج۲، ص۴۲۳-۴۲۴، محقق، مصحح، غفاری، علی اکبر، قم، دفتر انتشارات اسلامی، چاپ اول، ۱۳۶۲ش.    
۳۵. راوندی، قطبالدین، الخرائج و الجرائح، ج۱، ص۱۱۵-۱۱۶، قم، مؤسسه امام مهدی، چاپ اول، ۱۴۰۹ق.    
۳۶. بیضاوی، عبدالله بن عمر، انوار التنزیل و اسرار التاویل، ج۳، ص۲۶۸، تحقیق، المرعشلی‌، محمد عبد الرحمن، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ اول، ۱۴۱۸ق.    
۳۷. طبرسی، فضل بن حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، ج۶، ص۶۸۴-۶۸۵، مقدمه، بلاغی‌، محمد جواد، تهران، ناصر خسرو، چاپ سوم، ۱۳۷۲ش.    
۳۸. طبری، محمد بن جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، ج۱۵، ص۱۱۴.    
۳۹. فخررازی، محمد بن عمر، مفاتیح الغیب، ج۲۱، ص۴۱۴، بیروت، دار احیاء التراث العربی، چاپ سوم، ۱۴۲۰ق.    
۴۰. تورات، سفر خروج.
۴۱. طباطبائی، سید محمد‌حسین‌، المیزان فی تفسیر القرآن، ج‌۱۳، ص۲۱۸.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «معجزات نه‌گانه حضرت موسی»، تاریخ بازیابی۱۴۰۱/۲/۲۱.    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار