لقاء پروردگارذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: لقاء ، رویت خدا، چشم سر،لقاء الله
پرسش: آیا حدیت موثق یا آیه ای وجود دارد که بیانگر دیدار مومنین با پروردگار خود باشد؟منظور از لقا با پروردگار دیدار حسی است یا بصری؟آیا انسان در دیار باقی موفق به دیدار بصری خدا خواهد شد؟البته شاید دیدار بصری بی معنا باشد اما آیا خداوند به صورت قابل درک برای انسان قابل رویت خواهد شد؟
پاسخ:


لقاء پروردگار در آیات و روایات

[ویرایش]

آيات و روايات متعددي دلالت بر لقاء با پروردگار در روز آخرت دارد به عنوان نمونه در يكي از آیات مي خوانيم:
« فَمَنْ كانَ يَرْجُوا لِقاءَ رَبِّهِ فَلْيَعْمَلْ عَمَلاً صالِحاً وَ لا يُشْرِكْ بِعِبادَةِ رَبِّهِ أَحَداً»
« پس هر كه به لقاى پروردگارش اميد دارد، بايد كارى شايسته انجام دهد، و هيچ كس را در عبادت پروردگارش شریک نكند.»
در آيه اي ديگر مشرکان و مفسدان كه نسبت به لقاء پروردگار در شک هستند مورد سرزنش قرار مي گيرند چنانكه مي فرمايد:
« أَلا إِنَّهُمْ في‌ مِرْيَةٍ مِنْ لِقاءِ رَبِّهِمْ أَلا إِنَّهُ بِكُلِّ شَيْ‌ءٍ مُحيط» « آگاه باشيد كه آنها از لقاى پروردگارشان در شكّ و ترديدند و آگاه باشيد كه خداوند به همه چيز احاطه دارد.»

← لقاء پروردگار بالاترین پاداش بهشتیان


در روایات نيز بر اين مسئله تصريح شده و لقاء پروردگار يكي از بالاترين پاداش هاي بهشتيان دانسته شده است.

رویت خدا با چشم سر در آخرت

[ویرایش]


← دیدگاه فرقه مجسمه و کرامیه


در ميان فرقه هاي اسلامي فرقه مجسمه و کرامیه معتقدند که ديدن خداوند با چشم سر امکان دارد؛ به اين صورت که مي توان خداوند را از سوي بالا ديد.

← دیدگاه اشاعره


أشاعره مي گويند مي توان خداوند را با چشم ديد، البته نه آن گونه که قائلين به مجسمه عقيده دارند، بلکه خداوند ديده مي شود در حالي که نه بالا است و نه پايين، نه راست است و نه چپ، نه جلو است و نه عقب، نه کل خداوند ديده مي شود و نه جزيي از او ... و هنگامي که ديده مي شود نمي توان به او اشاره کرد، با وجود اين، ديده هم مي شود!

← دیدگاه معتزله و امامیه


در اين ميان، معتزله و امامیه ، به گونه ي ديگر مي نگرند. از ديدگاه ايشان، امکان ديدن خداوند با چشم سر و به صورت مادي و ظاهري، چه در دنيا و چه در آخرت وجود ندارد و ديدن خدا با چشم جسمى محال است، زيرا اندام حسى فقط موجود محسوس را مى‌تواند ببيند وديدن خدا به وسيله چشم مستلزم جسم بودن خداست و چون خدا جسم و جسماني نيست. پس محال است با چشم مادي ديده شود. ولى با ديده دل و رشد معنوى مى‌تواند خدا را يافت.

←← عدم امکان رویت مادی خداوند در قرآن


علاوه بر دلايل عقلي كه دلالت بر عدم امكان رویت مادي خداوند متعال دارد آیات متعددي از قرآن کریم نيز دلالت بر عدم امكان رويت چشمي و بصري خداوند متعال دارد چنانكه در يكي از آیات مي خوانيم:
« لا تُدْرِكُهُ الْأَبْصارُ وَ هُوَ يُدْرِكُ الْأَبْصارَ» « چشمها او را نمى‌بينند ولى او همه چشمها را مى‌بيند»
همچنين در آيات قرآن کریم مي خوانيم كه: حضرت موسی(ع) مى‌فرمايد « رَبِّ أَرِني‌ أَنْظُرْ إِلَيْك » « پروردگارا! خودت را به من نشان ده، تا تو را ببينم » خداوند پاسخ مى‌دهد « لَنْ تَراني» يعني يا موسی ؛ هرگز مرا نخواهى ديد.
اين آيه از آياتى است كه به خوبى گواهى مى‌دهد كه به هيچ وجه خدا را نمى‌توان ديد. زيرا كلمه" لن" طبق مشهور در ميان ادباء براى نفى ابد است، بنا بر اين جمله لن ترانى مفهومش چنين مى‌شود كه نه در اين جهان و نه در جهان ديگر مرا نخواهى ديد.

مقصود از لقاء الله در قرآن

[ویرایش]

با توجه به توضيحات مذكور ممكن است اين سؤال پيش آيد كه اگر ديدار بصري و چشمي خداوند ممكن نيست بنابراين منظور از لقاء الله كه در آيات و روايات آمده چيست؟!
چنانكه گروهي مفسران متذكر شده اند منظور يا مشاهده آثار قدرت خداوند در صحنه قيامت و پاداش ها و كيفرها و نعمت ها و عذاب هاى او است، يا به معناى يك نوع شهود باطنى و قلبى است، زيرا انسان گاه به جايى مى‌رسد كه گويى خدا را با چشم دل در برابر خود مشاهده مى‌كند، به طورى كه هيچ گونه شك و ترديدى براى او باقى نمى‌ماند.
اين حالت ممكن است بر اثر پاكى و تقوا و عبادت و تهذیب نفس در اين دنيا براى گروهى پيدا شود،

← رویت خدا در کلام امام علی(ع)


چنان كه در نهج البلاغه مى‌خوانيم: يكى از دوستان دانشمند حضرت علی (ع) به نام « ذعلب یمانی » از امام (ع) پرسيد: «هل رايت ربك؟» « آيا خداى خود را ديده‌اى؟!»
امام (ع) فرمود: «ا فاعبد ما لا ارى» «آيا خدايى را كه نبينم پرستش كنم؟!» و هنگامى كه او توضيح بيشتر خواست امام اضافه كرد:
« لَا تُدْرِكُهُ الْعُيُونُ بِمُشَاهَدَةِ الْعِيَانِ وَ لَكِنْ تُدْرِكُهُ الْقُلُوبُ بِحَقَائِقِ الْإِيمَان‌ »
«چشمهاى ظاهر هرگز او را مشاهده نكنند، بلكه قلبها بوسيله نور ایمان او را درك مى‌نمايند.»

پانویس

[ویرایش]
 
۱. کهف(۱۸)، آیه ۱۱۰    
۲. فصلت(۴۱)، آیه ۵۴    
۳. أنعام(۶)، آیه ۱۰۳    
۴. أعراف(۷)، آیه ۱۴۳    
۵. أعراف(۷)، آیه ۱۴۳    
۶. آیت الله مکارم شیرازی، تفسیر نمونه، تهران، دار الکتب الإسلامیة، ۱۳۷۴ش، ج‌۶، ص ۳۶۰    
۷. نهج البلاغه، شریف رضی، خطبه ۱۷۹    


منبع

[ویرایش]
سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار