فلسفه زنجیر زنی در عزاداریذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه: زنجیر زنی، سینه زنی ، عزاداری ، امام حسین(ع)
پرسش: فلسفه زنجیر زنی برای ابا عبدالله (ع) چیست؟
پاسخ:


فلسفه سینه زنی و زنجیر زنی

[ویرایش]

سينه زني و زنجير زني اعمالي است كه براي تعظیم شعائر الهي و شركت در غم و اندوه مصیبت سید الشهدا(ع) صورتي مي‌گيرد. سينه زني از مراسم سنتي عزاداري براي سيد الشهدا(ع) و ديگر ائمه مظلوم است كه همراه با نوحه خوانی و با آهنگ خاصي بر سر و سينه زدن همراه است.

← سینه زنی برگرفته از فرهنگ عرب


اصل اين سنت به ويژه درميان عرب ها رواج داشته و بعدها به صورت موجود در آمده است. اين امر در دوران صفويه توسعه يافت و در عصر قاجاريه بيش‌تر رواج پيدا كرد.
[۱] جواد محدثي، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، قم، ۱۳۸۹ش، ص ۲۳۷
و اكنون نيز به اين شيوه اجرا مي شود.

سفارش به عزاداری از طرف امامان معصوم

[ویرایش]

اصل عزاداری و نوحه خواني خصوصاً بعد از حادثه جانگداز کربلا ، همواره مورد تأكيد و سفارش بسيار امامان معصوم (ع) بوده است.

← سفارش امام باقر(ع)


امام باقر(ع) به كساني كه روز عاشورا نمي توانند به زیارت امام حسين بروند، دستور مي دهد: بر حسين ندبه و عزاداري و گریه كنند. به اهل خانه خود دستور دهند بر او بگريند. نيز در خاندانش با اظهار گريه و ناله بر حسین مراسم عزاداري بر پا كنند و يكديگر را با گريه و تسلیت گويي در سوگ حسين در خانه هاي شان ملاقات كنند.
[۲] جواد محدثي، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، قم، ۱۳۸۹ش، ص ۳۱۲


فلسفه ابزارهای عزاداری

[ویرایش]

اما استفاده از ابزار خاصي نظير زنجیر ، طبل ، بر پا داشتن عَلَم ، بعد ها متداول گشت و اكنون به عنوان عزاداري سنّتي جايگاه خاصي نزد شيعيان دارد، در عين حال همان طور كه زنان و برخي از مردان در عزاي نزديك ترين افراد خود، به سر و صورت يا به سينه و روي زانوي خود مي زنند، در عزاي امام حسين نيز به همان صورت و يا به صورت منظم و به شكل هيأت هاي عزاداري مرسوم شده است.

← زنجیر زنی برگرفته از فرهنگ ایران


البته در مورد زنجير زني بايد گفت: مطلب دقيقي در كتاب هاي اصلي تاريخي در مورد فلسفه و تاریخ آن پيدا نشد. بنا به نقلي اين شيوه عزاداري مربوط به ايران قبل از اسلام و در رساي مرگ سیاوش انجام مي شد كه در اين مراسم مردان خود را با زنجير مي زدند و زنان بر سر خود خاك و كاه مي ريختند. بعد از ظهور اسلام اين شيوه مرسوم و سنتي عزاداري براي حضرت اباعبدالله(ع) به كار رفت و براي سوگواري واقعه عاشورا انجام شد.

← برگرفته از فرهنگ هندوستان و پاكستان


نقل ديگر اينكه «زنجير زني»، از هندوستان و پاکستان به ايران آمده است. البته از آن جا كه برخي به وضع نامناسبي با زنجير عزاداري كرده و موجب زخمي شدن بدن و خون آمدن آن مي‌گشت، برخي از علما به حرمت آن فتوا دادند؛ ولي اگر اين عمل به شيوه‌اي انجام شود كه موجب صدمه به بدن و تقبیح عاقلان نگشته، زمينه را براي وهن آموزه‌هاي عاشورا فراهم نسازد، اشكالي ندارد؛ چنان كه در عموم عزاداري‌هاي ايران در خصوص زنجيرزني، به دليل رعايت شؤون عزاداري اين نوع سوگواري رايج است.
[۳] الخليلي، جعفر، موسوعة العتبات المقدسة، منشورات موسسة الاعلمي، ۱۴۰۷ق، ج ۸، ص ۳۷۸


نتیجه

[ویرایش]

البته اين نقل ها تنها در حد يك احتمال مي باشد. نمي توان گفت كه قطعا اين شيوه عزاداري ريشه در اين امر دارد. اما به هر حال مي توان گفت كه حداقل همان مساله اي كه در مورد سينه زني گفته شد، در اين جا نيز كاربرد دارد. يعني انسان در رثاي عزيزان خود بر سر و سينه مي زند و اين شيوه نيز انعكاسي از همان امر است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. جواد محدثي، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، قم، ۱۳۸۹ش، ص ۲۳۷
۲. جواد محدثي، فرهنگ عاشورا، نشر معروف، قم، ۱۳۸۹ش، ص ۳۱۲
۳. الخليلي، جعفر، موسوعة العتبات المقدسة، منشورات موسسة الاعلمي، ۱۴۰۷ق، ج ۸، ص ۳۷۸


منبع

[ویرایش]
سایت مرکز ملی پاسخگویی به سوالات دینی    


رده‌های این صفحه : عزاداری | نهضت عاشورا




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار