زندان مؤمنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: دنیا، زندان مؤمن.

پرسش: منظور از حدیث «الدنیا سجن المؤمن» چیست؟

پاسخ: چون دنیا، محل تکلیف و امتحان است و مؤمن هر چه‌قدر در مراتب ایمان بالاتر رود، امتحانش سخت خواهد بود، دنیا زندان اوست؛ اما همین دنیا برای کافر بهشت است؛ زیرا تمام لذت‌هایش را در این دنیا خواهد چشید و در آخرت عذاب سهمگینی در انتظار اوست و بهشت جاودانی در انتظار کسانی است که اهل ایمان و عمل صالح باشند و به اوامر خداوند عمل کنند.


متن حدیث

[ویرایش]

این حدیث در کتاب‌های مختلف روایی آمده است. در بحارالانوار، ج۶۵، ص۲۲۰، باب ۷، از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌علیه‌وآله‌وسلم) چنین نقل شده است:
«الدُّنیا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ و جَنَّةُ الْکافِرِ؛ دنیا زندان مؤمن و بهشت کافر است».
عده‌ای از دانشمندان اسلامی با توجه به تعالیم اسلام دیگر، این حدیث را شرح کرده‌اند.

← حدیثی از پیامبر


علامه مجلسی از راوندی نقل کرده‌ است: پیامبر اکرم (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) دنیا را به این جهت به زندانی تشبیه کرده است که مؤمن در دنیا مقید به اوامر و نواهی الهی است و دنیا برای او تنگ می‌باشد. هم‌چنین به وسیله عذاب خداوندی، ترسانده شده است و با شهوات و آرزوها امتحان می‌شود و مشکلات به او روی می‌آورد، برخلاف کافر.

← دیدگاه علامه مجلسی


علامه مجلسی هم دو احتمال در معنی این حدیث ذکر می‌کند:

←← معنی اول


یک معنی این است که مؤمن در دنیا غالباً در رنج و سختی و خوف به سر می‌برد؛ بر خلاف کافر که غالباً در امنیت و رفاه می‌باشد و این منافات با این ندارد که مؤمن گاهی در راحتی به سر برد و کافر در سختی.

←← معنی دوم


معنی دوم این است که مؤمن در دنیا نسبت به زندگی اخروی که در انتظار اوست و در مقایسه با نعمت‌هایی که خداوند به او می‌دهد، گویا در زندان است؛ اگرچه نسبت به اهل دنیا از رفاه و آسایش بیش‌تری بهره‌مند باشد و کافر عکس این است؛ زیرا نعمت‌های او منحصر در دنیاست و در آخرت فقط عذاب شدید خداوندی در انتظار اوست؛ اگرچه در دنیا هم با سختی زندگی کند.
در روایات اسلامی هم به این دو معنی اشاره شده است.

← حدیثی از امام صادق


در حدیثی از امام جعفر صادق (علیه‌السلام) می‌خوانیم: «انّ اشدَّ الناسِ بلاءً الانبیاءُ ثُمّ الذینَ یلُونَهم ثُمّ الامثل فالامثل؛ امتحان و بلای پیامبران از همه مردم بیش‌تر است. بعد از آنان کسانی که به پیامبران از دیگران نزدیک‌ترند و بعد کسانی که دارای مراتب بالاتری هستند».

← حدیثی دیگر


و باز آن حضرت می‌فرماید: خداوند در زمین بندگان خالصی دارد که هیچ هدیه‌ای از آسمان فرود نمی‌آید، مگر این‌که آن را از این بندگان منع می‌کند و هیچ بلایی فرود نمی‌آید، مگر این‌که آن را متوجه ایشان می‌کند.

←← تناسب رنج و پاداش با ایمان


در واقع میزان سختی‌هایی که مؤمن با آن روبه‌رو می‌شود، با میزان ایمان او متناسب است و این سختی‌ها موجب رشد او می‌شود.
نعمت‌هایی که خداوند در بهشت برای مؤمنان آماده کرده است، با ایمان آنان متناسب است.

نعمت‌های بهشتی در روایات

[ویرایش]

معنی حدیث فوق با توجه به آیات و احادیثی که در وصف بهشت وارد شده است، بیش‌تر مشخص می‌شود.

← حدیثی از پیامبر اکرم


در بحارالانوار از پیامبر اسلام (صلی‌الله‌عليه‌وآله‌وسلم) نقل شده است که فرمود: «ان الله یقول اُعِدَّتْ لعبادی الصالحین ما لا عین راتْ و لا اذن سمعتْ و لا خطر علی قلب بشر؛ خداوند می‌فرماید: به بندگان صالحم نعمت‌هایی را آماده کرده‌ام که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه از دل انسانی گذشته است».

← حدیثی از امام علی


علی (علیه‌السلام) در وصف بهشت می‌فرماید: «در بهشت، درجاتی وجود دارد که یکی از دیگری برتر است و جایگاه‌هایی است که گوناگون و متفاوت است، نعمت‌هایش پایان ندارد و ساکنان آن هرگز خارج نمی‌گردند و هرگز پیر و فرسوده نمی‌شوند و گرفتار سختی‌ها نخواهند شد».

نعمت‌های بهشتی در قرآن

[ویرایش]

در قرآن کریم نعمت‌های زیادی که خداوند در اختیار بهشتیان قرار می‌دهد، ذکر شده است.

← دوستی میان اهل بهشت


یکی از این نعمت‌ها دوستی میان اهل بهشت است.

← فراهم شدن تمام خواسته‌ها


اهل بهشت هرچه بخواهند برایشان فراهم است.

← امنیت


امنیت و عدم خستگی و ملالت نیز از نعمت‌های بهشتی است.

← خوردنی‌ها و نوشیدنی‌ها


نعمت‌های دیگر انواع خوردنی‌ها و نوشیدنی‌های لذیذ و نیز دیدنی‌های شگفت‌آور است که انسان از آن لذت می‌برد.

← نعمت‌های فراوان دیگر


نهرها و درختان زیبا و لباس‌ها و زینت‌های با ارزش از نعمت‌های دیگر بهشت است.

← جاودانگی


جاودان بودن بهشت و بهشتیان نیز از نعمت‌های بهشت است که در آیات زیادی بیان شده است.

← خشنودی خداوند


بالاترین نعمت‌ اهل بهشت، رضوان و خشنودی خداوند از ایشان است و هم‌چنین ارتباط با خدا و دیدار پیامبران، امامان، صدیقان و صالحان.

←← سخن خداوند متعال


خداوند در آیه ۷۱ سوره زخرف می‌فرماید:

«... وَفِيهَا مَا تَشْتَهِيهِ الْأَنفُسُ وَتَلَذُّ الْأَعْيُنُ وَأَنتُمْ فِيهَا خَالِدُونَ؛ ... و در آن (بهشت) هر آن‌چه دل‌ها بخواهد و چشم‌ها از آن لذت می‌برد موجود است و شما همیشه در آن خواهید ماند». (ترجمه از آیت‌الله العظمی مکارم شیرازی).

علت زندان بودن دنیا

[ویرایش]

هرچه در بهشت است، مقابل آن در جهنم است، و از آن‌جا که اگر کسی هر چه‌قدر ظالم و کافر باشد، در این دنیا امکان مجازات کامل برای او فراهم نیست، پس این جهان در مقابل جهنم که با تمام اوصافش در انتظار اوست، برای او بهشت است.
در نتیجه چون دنیا، محل تکلیف و امتحان است و مؤمن هر چه‌قدر در مراتب ایمان بالاتر رود، امتحانش سخت خواهد بود، دنیا زندان اوست؛ اما همین دنیا برای کافر بهشت است؛ زیرا تمام لذت‌هایش را در این دنیا خواهد چشید و در آخرت عذاب سهمگینی در انتظار اوست و بهشت جاودانی در انتظار کسانی است که اهل ایمان و عمل صالح باشند و به اوامر خداوند عمل کنند.

منابع

[ویرایش]

۱. چهل حدیث، امام خمینی، مؤسسة نشر امام خمینی، تهران.
۲. جامع السعادات، نراقی.
۳. تفسیر نمونه، آیات مربوط به دنیا و آخرت، دارالکتب الاسلامیه، تهران.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۶۵، ص۲۲۰، بیروت، مؤسسة الوفا، نقل از ضیاء الشهاب.    
۲. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۶۵، ص۲۲۰، بیروت، مؤسسة الوفا.    
۳. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۶۵، ص۲۲۰، بیروت، مؤسسة الوفا.    
۴. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، چاپ دوم، ج۲، ص۲۵۲، ح۱، باب شدة ابتلاء المؤمن.    
۵. کلینی، محمد بن یعقوب، اصول کافی، چاپ دوم، ج۲، ص۲۵۲، ح۳۱، باب شدة ابتلاء المؤمن.    
۶. مجلسی، محمدباقر، بحارالانوار، ج۸، ص۹۲، باب ۲۳، بیروت، مؤسسة الوفا.    
۷. امام علی (علیه‌السلام)، نهج البلاغه، خ۸۵، ترجمه محمد دشتی.    
۸. زخرف/سوره۴۳، آیه۷۱.    


منبع

[ویرایش]


سایت ‌اندیشه قم، برگرفته از مقاله «زندان مؤمن»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۶/۰۳/۲۰.    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار