خطاب کن فیکون در آیات قرآنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: انسان، خلقت، اراده، قدرت، تکوین، کن فیکون.

پرسش: در مرحله قبل از آفرینش، هیچ چیز وجود نداشت. پس خداوند چه چیزی را با خطاب «کُنْ» و یا «باش» مورد خطاب قرار داد تا او موجود شود؟!

پاسخ اجمالی: همه‌ اشیاء، قبل از تحقق و آفریده‌شدن در علم ذاتی و در ذات خدا معلوم است؛ سپس اراده به آفرینش آن تعلق می‌گیرد و به محض آن‌که چنین اراده‌ای به وجود آمد، بدون هیچ درنگی به مرحله‌ فعلیت و تحقق خواهد رسید.


اشیاء موجود در علم ذاتی خدا

[ویرایش]

قدرت خداوند نامحدود است و آنچه در تعریف قدرت خداوند آمده این است که اگر بخواهد انجام می‌دهد و بین اراده خداوند و انجام امور هیچ فاصله‌ای نیست؛ به بیان دیگر منظور از اراده در این آیات، اراده تکوینی است، خداوند بقدری قوی و پرقدرت است که اگر ‌هر شی‌ء و موجودی مورد تعلق اراده الهی قرار گرفت، شان خداوند این است که آن شی‌ء حتما موجود می‌شود. آیات متعددی از قرآن کریم بر این امر تصریح دارد:
«وَ هُوَ الَّذی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْاَرْضَ بِالْحَقِّ وَ یَوْمَ یَقُولُ کُنْ فَیَکُون؛ ‌ و او کسی است که آسمان‌ها و زمین را به حق آفرید، و هرگاه که می‌گوید: «باش»، بی‌درنگ موجود خواهد شد.»
«هُوَ الَّذی یُحْیی وَ یُمیتُ فَاِذا قَضی‌ اَمْراً فَاِنَّما یَقُولُ لَهُ کُنْ فَیَکُون؛ او همان کسی است که زنده می‌کند و می‌میراند، و چون به کاری حکم کند، همین قدر به آن می‌گوید: «باش» و او بی‌درنگ موجود می‌شود.‌»
«اِنَّما اَمْرُهُ اِذا اَرادَ شَیْئاً اَنْ یَقُولَ لَهُ کُنْ فَیَکُون ‌؛ چون به چیزی اراده فرماید، همین بس که بگوید: «باش»؛ پس [بی‌درنگ‌] موجود خواهد شد.»
خلاصه این‌که همه‌ اشیاء، قبل از تحقق و آفریده‌شدن، نزد خدا و در علم ذاتی و در ذات خدا معلوم است؛ سپس اراده به آفرینش آن تعلق می‌گیرد و به محض آن‌که چنین اراده‌ای به وجود آمد، بدون هیچ درنگی به مرحله‌ فعلیت و تحقق خواهد رسید؛ بنابر‌این، طرف خطاب در این‌گونه خطاب‌های قرآنی، آن‌چیزی است که در ذات خدا قبل از تعلق اراده وجود دارد؛ و این آیات کنایه از آن است که بین اراده‌ خداوند و به فعلیت رسیدن آنچه او اراده کرده، هیچ زمانی فاصله نیست و این واقعیت بدون استفاده از الفاظ صورت می‌پذیرد و این تعابیر تنها برای تبیین عرفی این واقعیت برای مردم است.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. انعام/سوره۶، آیه۷۳.    
۲. غافر/سوره۴۰، آیه۶۸.    
۳. یس/سوره۳۶، آیه۸۲.    
۴. بقره/سوره۲، آیه۱۱۷.    
۵. آل عمران/سوره۳، آیه۴۷.    
۶. نحل/سوره۱۶، آیه۴۰.    
۷. مریم/سوره۱۹، آیه۳۵.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «خطاب کن فیکون در آیات قرآن»، تاریخ بازیابی۱۴۰۰/۷/۱۱.    


رده‌های این صفحه : قدرت الهی | مباحث قرآنی | مباحث کلامی




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار