حقوق استادذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه حقوق استاد، حقوق شاگرد.

پرسش حقوق متقابل استاد (معلم) و شاگردان (دانش‌آموزان، دانش‌جویان) کدام است؟

پاسخ استاد و شاگرد وظایف و حقوق متعددی بر گردن یک‌دیگر دارند که می‌توان آنها را به دو قسمت تقسیم کرد: ۱. وظایف معلم نسبت به شاگرد که شامل وظایف اخلاقی تربیتی و وظایف علمی آموزشی است. ۲. وظایف شاگرد نسبت به معلم و استاد.


حقوق استاد و شاگرد

[ویرایش]

وظایف و حقوق استاد بر شاگرد و بالعکس را می‌توان به دو قسمت تقسیم کرد:

← وظایف معلم نسبت به شاگرد


وظایف معلم نسبت به شاگرد که در دو بخش طبقه‌بندی می‌شود:

←← وظایف اخلاقی و تربیتی


وظایف اخلاقی و تربیتی که عبارتند از:

۱. لطف و محبت نسبت به شاگرد.

۲. فروتنی و نرمش نسبت به شاگردان.

۳. تفقد از احوال دانش‌جویان و شاگردان.

۴. اطلاع از نام و مشخصات شاگرد.

۵. احترام به شخصیت شاگرد و اعتراف به اهمیت افکار او.

۶. رعایت مساوات در توجه و محبت به شاگردان.

۷. رعایت سابقه شاگردان و توجه به مزایای آنها (در علم و شایستگی).

۸. معرفی معلمان شایسته به شاگردان.

۹. نشستن آمیخته با نزاکت و ادب.

۱۰. متانت و وقار در جلسه درس.

۱۱. ایجاد حس مسئولیت و انضباط در شاگردان.

۱۲. رفق و مدارا با شاگرد و اهتمام به پرسش‌های او.

۱۳. محبت و التفات و گشاده‌رویی نسبت به شاگردان تازه‌وارد.

۱۴. اعتراف به عجز و ناتوانی در مسائلی که بدان‌ها احاطه ندارد.


۱۵. تذکر لغزش‌ها و اشتباهات تدریسی،قبل از پایان یافتن درس.

۱۶. درنگ نمودن در جلسه، پس از پایان گرفتن درس.

۱۷. تعیین مبصر و نماینده برای شاگردان.

۱۸. پایان دادن درس‌ها با نصایح اخلاقی و دعا.


←← وظایف علمی و آموزشی


وظایف علمی و آموزشی که عبارتند از:

۱. گام به گام پیش بردن شاگردان به لحاظ علمی و عملی.

۲. ایجاد شوق و دلبستگی به علم و دانش در شاگردان.

۳. کوشش در تفهیم مطالب با رعایت استعداد شاگرد.

۴. ذکر ضوابط و قواعد کلی علوم ضمن تدریس آنها.

۵. تشویق شاگردان به اشتغالات علمی و تحریص بر تکرار دروس.

۶. طرح مسائل دقیق و پرسش از شاگردان.

۷. استفاده از بهترین قواعد و روش تدریس و تفهیم به شاگردان.

۸. رعایت ترتیب منطقی علوم و دانش‌ها.

۹. رعایت اعتدال و اقتصار در بیان و توضیح مطالب.

۱۰. توجه به فضای مناسب کلاس (به دور از هرگونه عوامل آزاردهنده).

۱۱. توجه به مصالح شاگردان در تعیین وقت تدریس.

۱۲. توجه به صدا و بیان به هنگام تدریس.

۱۳. حفظ نظم جلسه درس.


← حقوق معلم بر شاگرد


حقوق معلم بر شاگرد عبارتند از:
۱. ارج نهادن به استاد و تجلیل از مقام علم و دانش.
[۳۰] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۲. تواضع و فروتنی در برابر استاد.
[۳۱] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۳. دوری کردن از صحبت آمرانه با استاد.

۴. با احترام یادکردن از استاد.

۵. سرمشق گرفتن از استاد.

۶. سپاس‌گزاری از ارشاد و هشدارهای استاد.

۷. تحمل تندی‌های احتمالی استاد.

۸. در انتظار استاد و شرف‌یابی به محضر او.

۹. عدم ایجاد مزاحمت برای اشتغالات استاد.

۱۰. آراستن و پیراستن برون و درون به هنگام ورود بر استاد.

۱۱. عدم تحمیل وقت تدریس بر استاد.

۱۲. عدم مزاحمت برای استراحت استاد.

۱۳. نشستن با نزاکت و ادب در محضر استاد.

۱۴. مراقبت از حالات و رفتار خود در محضر استاد.

۱۵. تنظیم صدا و گفتار و تلطیف آن در محضر استاد.

۱۶. جبران و تدارک کمبودهای سخن استاد با اشارات لطیف.

۱۷. پیشی نگرفتن شاگرد به پاسخ پرسش ها در محضر استاد.
[۳۲] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۱۸. تمرکز حواس و استماع دقیق به سخنان استاد.

۱۹. ارج نهادن به توضیحات استاد.

۲۰. عدم تکرار سؤال‌های فرساینده و تلف‌کننده فرصت.

۲۱. سؤال به موقع از استاد.

۲۲. طرح سؤالات خوش‌آیند و دل‌نشین.

۲۳. دوری نکردن از سؤال و پرسش به خاطر شرم و حیا.

۲۴. شهامت شاگرد در اعتراف به عدم درک مطالب علمی.

۲۵. حفظ حریم استاد در همه حال.

۲۶. دوری کردن از بدگویی استاد.
[۳۳] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۲۷. دفع هرگونه اتهام ناروا از ساحت استاد.
[۳۴] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۲۸. عیب‌های استاد را بپوشاند و مناقب و خوبی‌های او را ظاهر نماید.
[۳۵] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۲۹. با دشمنان او مجالستی نداشته باشد و دشمنان او را دوست خود نداند.
[۳۶] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۳۰. به خاطر خدا از او علم بیاموزد.
[۳۷] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


۳۱. رعایت سکوت در مجلس درس.
[۳۸] ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.



منابعی برای مطالعه بیش‌تر

[ویرایش]

دکتر سید محمدباقر حجتی، آداب تعلیم و تربیت در اسلام.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۰.    
۲. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۱ و ۱۹۲.    
۳. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۴.    
۴. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۵.    
۵. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۹.    
۶. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۰۸.    
۷. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۹.    
۸. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۰۹.    
۹. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۰۲.    
۱۰. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۰۶.    
۱۱. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۴.    
۱۲. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۴.    
۱۳. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۴.    
۱۴. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۵.    
۱۵. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۸.    
۱۶. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۲۰.    
۱۷. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۲۰.    
۱۸. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۹.    
۱۹. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۸۹.    
۲۰. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۸۹.    
۲۱. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۱.    
۲۲. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۷.    
۲۳. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۸.    
۲۴. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۱۹۸.    
۲۵. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۱.    
۲۶. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۲.    
۲۷. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۲.    
۲۸. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۲.    
۲۹. شهیدثانی، منیة المرید، ص ۲۱۲.    
۳۰. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۱. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۲. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۳. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۴. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۵. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۶. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۷. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.
۳۸. ابومنصور، معالم الدین و ملاذ المجتهدین، ص ۴۳.


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئست، برگرفته از مقاله «حقوق استاد»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۶/۱۸.    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار