حروف قرآنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حروف قرآن.

پرسش: طرز تلفظ انواع حروف قرآنی (از جمله ص، ث، س، ز، ذ) را بنویسید؟

پاسخ: حروف قرآن همان حروف الفبای عربی هستند که تلفظ بیش‌تر آن‌ها در زبان عربی مشابه تلفظ حروف در زبان فارسی است. برخی از این حروف (مانند ص، ث، س، ز، ذ ...) تلفظشان در زبان عربی با زبان فارسی تفاوت دارد که در ذیل به آن‌ها اشاره می‌کنیم.


تلفظ حروف قرآن

[ویرایش]

حروف قرآن همان حروف الفبای عربی هستند که تلفظ بیش‌تر آن‌ها در زبان عربی مشابه تلفظ حروف در زبان فارسی است، توضیح نکات تجویدی و زیباخوانی این حروف نیازمند مراجعه به کتاب‌هایی است که در پایان معرفی خواهیم کرد. علاوه بر این گوش‌ دادن به نوارهای ترتیل و صوت قرآن کمک شایانی به یادگیری تلفظ صحیح این حروف خواهد کرد.

تلفظ برخی حروف

[ویرایش]

ما در این‌جا شیوه تلفظ آن دسته از حروفی را که تلفظشان در زبان عربی با زبان فارسی تفاوت دارد، بیان می‌کنیم:

← حرف «عین»


از وسط حلق ادا می‌شود و در هنگام تلفظ آن، دیواره حلق جمع می‌گردد و صدای حرف در حال سکون مقداری کشیده می‌شود؛ مانند: تَعْلَمُونَ.

← حرف «حاء»


از وسط حلق ادا می‌شود و در هنگام تلفظ آن دیواره حلق فشرده می‌گردد و این حرف با گرفتگی خاصی ادا می‌شود؛ مانند: اَحْوی.

← حرف «غین»


در تلفظ حرف «غین» ابتدای حلق (مرز حلق و دهان) به زبان کوچک نزدیک شده و این حرف به‌صورت سایشی، نرم و کشیده ادا می‌شود؛ مانند: اَغْنی.

← حرف «ثاء»


از اتصال نوک زبان به سر دندان‌های ثنایای بالا و به‌صورت دمیدگی ادا می‌شود؛ مانند: اِثْمَ.

← حرف «صاد»


از حروف اطباق و استعلا و در هنگام تلفظ، به علت انطباق سطح زبان با کام بالا و میل ریشه زبان به سقف دهان به‌صورت درشت و پرحجم ادا می‌شود. دو حرف «سین» و «صاد» دارای صفت «صغیر» بوده و از این جهت تفاوتی ندارند؛ مانند: اَصْدَقَ.

← حرف «طاء»


از حروف اطباق و استعلا است و به علت انطباق سطح زبان با کام بالا و تمایل ریشه زبان به سقف دهان به‌صورت درشت و پرحجم ادا می‌شود؛ مانند: طابَ.

← حرف «واو»


در زبان فارسی از اتصال لب پایین به سر دندان‌های ثنایای بالا پدید می‌آید؛ ولی در زبان عربی، لب‌ها بدون برخورد با دندان‌ها به حالت گرد و پیوسته درمی‌آید و این حرف از میان دو لب تلفظ می‌شود؛ مانند: یَوْم.

← حرف «ذال»


از برخورد بخش مجاور نوک زبان به سر دندان‌های ثنایای بالا و به‌صورت نازک و کم‌حجم ادا می‌شود؛ مانند: اَذْهَبَ.

← حرف «ظاء»


در زبان عربی مانند حرف «ذال» از برخورد بخش مجاور نوک زبان با سر دندان‌های ثنایای بالا ادا می‌شود، با این تفاوت که حرف «ذال» به‌صورت نازک و کم‌حجم، ولی حرف «ظاء» به علت انطباق سطح زبان با سقف دهان و بالا آمدن ریشه زبان، به‌صورت درشت و پرحجم ادا می‌شود؛ مانند: یُظْهِرُ.

← حرف «ضاد»


در زبان عربی از برخورد کناره زبان با دندان‌های آسیایی «اضراس» فک بالا ادا می‌شود.
در تلفظ حرف «ضاد» دو ویژگی وجود دارد:

←← اول


«ضاد» از حروف «اطباق» و «استعلا» بوده و در ادای آن سطح زبان با سقف دهان منطبق شده و ریشه زبان نیز به طرف بالا متمایل می‌گردد و در نتیجه این حرف به‌صورت درشت و پرحجم گفته می‌شود.

←← دوم


حرف «ضاد» به علت آن‌که دارای صفت «استطاله» می‌باشد، در تلفظ آن، کناره زبان به دندان‌های اضراس «آسیا» کشیده شده تا به مخرج حرف لام متصل شود. به همین سبب نباید این حرف را به‌صورت دال درشت تلفظ نمود؛ همان‌گونه که بعضی از عرب‌زبان‌ها تلفظ می‌کنند.
[۱] حبيبي، علي، شهيدي، محمدرضا، روان‌خواني و تجويد قرآن كريم، انتشارات روحاني، چ ۱، ۱۳۷۶.


منابعی برای مطالعه بیش‌تر

[ویرایش]


۱. روان‌خوانی و تجوید قرآن کریم، علی حبیبی و محمدرضا شهیدی.
۲. حِلیُه‌القرآن، سید محسن موسوی بلده (سطح ۱).
۳. حلیه‌القرآن، سید محسن موسوی بلده (سطح ۲).

پانویس

[ویرایش]
 
۱. حبيبي، علي، شهيدي، محمدرضا، روان‌خواني و تجويد قرآن كريم، انتشارات روحاني، چ ۱، ۱۳۷۶.


منبع

[ویرایش]

سایت اندیشه قم، برگرفته از مقاله «حروف قرآن»، تاریخ بازیابی ۱۳۹۵/۰۷/۲۵.    


رده‌های این صفحه : تجوید | قرآن شناسی




جعبه ابزار
جعبه‌ابزار