حافظ قرآنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: حافظان قرآن، حاملان قرآن، قاریان قرآن.
پرسش: منظور از عناوین «حفاظ القرآن»، «حَمَلَة القرآن» و اصناف «قراء القرآن» چیست؟ آیا در روایات چنین چیزی هست؟
پاسخ: همه عبارات «حافظ القرآن»، «حملة القرآن» و اصناف «قرّاء القرآن» در روایات ذکر شده است. علاوه بر این عبارات، واژه‌های دیگری مانند «صاحب القرآن» نیز در روایات آمده است.


معنای عام و خاص عناوین مذکور

[ویرایش]

به‌طور کلی، در ارتباط با معانی این عبارات، با مراجعه به روایات چنین به دست می‌آید که برای آنها دو معنای عام و معنای خاص در نظر گرفته شده که توضیح آن در زیر می‌آید.
معنای خاص آن، فقط شامل کسانی می‌شود که با ایمان کامل و محکم به آیات آن عمل می‌کنند و آن را سرلوحه زندگی خود قرار می‌دهند. ولی معنای عام آن، هم شامل این افراد و هم دیگرانی که یا کمتر عمل می‌کنند و یا اصلاً عمل نمی‌کنند، می‌شود.

← ۱. «حافظ القرآن»


معنای عام این لفظ، از بر کردن و به خاطر سپردن و حفظ کردن الفاظ و عبارات
[۱] بستانی، فؤاد افرام، مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۳۳۶، انتشارات اسلامی، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
قرآن است؛ اما معنای خاص آن، حفظ کردن و رعایت کردن حدود الهی و معارف و دستوراتی است که در قرآن ذکر شده است. این معنا را می‌توان از روایتی که از پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ نقل شده، فهمید.

←← روایتی از پیامبر


ایشان درباره این افراد چنین فرموده است: «تعداد درجه‌های بهشت به اندازه آیات قرآن است. وقتی کسی که اهل قرآن است، وارد بهشت می‌شود، به او گفته می‌شود: بخوان و در مقابل هر آیه، یک درجه بالا برو؛ لذا بالاتر از درجه حافظ قرآن، مرتبه‌ای وجود نخواهد داشت».

← ۲. «حملة القرآن»


«حمله» جمع کلمه «حامل» و به معنای بر دوش کشیدن چیزی است
[۳] بستانی، فؤاد افرام، مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۳۴۴، انتشارات اسلامی، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
و درباره قرآن به معنای عامش، عبارت است از حفظ کردن آن به‌گونه‌ای که تنها حروف و الفاظ قرآن به دوش کشیده شود و هیچ توجهی به معنای و معارف آن نشود.
[۴] سروی مازندرانی، محمدصالح بن احمد، شرح الکافی (الاصول و الروضة)، محقق و مصحح: شعرانی، ابوالحسن، ج ۱۱، ص ۶۰، ‌المکتبة الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۲ق.


←← دعای امام باقر


امام باقر ـ علیه‌السلام ـ درباره قرآن‌خوانانی که فقط الفاظ و حروف قرآن را حفظ می‌کنند و هنگامی که برای دنیایشان منفعت داشته باشد، از آن سود برده، ولی در سایر اوقات آن را پشت سر اندازند، چنین دعا کرده: «خداوند تعداد این گروه از حاملان قرآن را زیاد نکند».
ولی به‌طور خاص، به کسانی اطلاق می‌شود که قلبشان حامل معانی و معارف قرآن است و اعمال و رفتارشان مطابق با آیات آن انجام می‌شود. پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ درباره این گروه از خوانندگان قرآن می‌فرماید: «حاملان قرآن، سرپرست و نماینده بهشتیان هستند».

← ۳. «قرّاء القرآن»


«قرّاء»؛ یعنی کسی که چیزی را می‌خواند
[۷] . بستانی، فؤاد افرام ـ مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۶۷۷، چاپ دوم، انتشارات اسلامی‌، تهران، ۱۳۷۵ ش.
و معنای عام آن در اینجا کسانی‌اند که قرآن می‌خوانند.

←← دیدگاه امام باقر درباره اصناف قاریان قرآن


امام باقر ـ علیه‌السلام ـ درباره اصناف قاریان قرآن فرمود: «خوانندگان قرآن سه دسته هستند:
گروه اول، کسانی هستند که قرآن می‌خوانند و آن را سرمایه کسب و کار خود قرار می‌دهند و پادشاهان را با آن می‌دوشند و به مردم بزرگی و فخر می‌فروشند.
گروه دوم، کسانی هستند که قرآن را می‌خوانند و حروف آن را حفظ می‌کنند؛ ولی حدود آن را ضایع می‌سازند و آن را مانند قدح آب نگهداری می‌کنند (یعنی هنگام خودنمایی و سودجویی از آن استفاده می‌کنند و بعد آن را رها کرده و پشت سر می‌اندازند) خداوند امثال این افراد را در بین قرآن‌خوانان زیاد نکند.
گروه سوم، کسانی هستند که قرآن می‌خوانند و داروی قرآن را بر دل دردمند خود می‌گذارند و برای (خواندن و به کار بستن و دقت و تدبر در معانی آن) شب زنده‌داری می‌کنند و روز را با تشنگی به سر می‌برند و در هنگام نمازهایشان و مکان‌هایی که نماز می‌خوانند، بدان قیام می‌کنند و به خاطر آن از بستر خواب دوری می‌گزینند. به خاطر این دسته از مردمان است که خدای عزیز جبّار، بلا را از مردم دور می‌کند و به برکت آنان است که خدای ـ عزوجل ـ شر دشمنان را باز می‌دارد و از آسمان باران نازل می‌کند. پس به خدا سوگند که این افراد در میان قرآن‌ خوانان از کبریت احمر (گوگرد قرمز) کمیاب‌تر‌ند».
همان‌طور که دیده می‌شود امام باقر ـ علیه‌السلام ـ به معنای خاص، ویژگی‌های «قرّاء القرآن» را بیان فرمود؛ یعنی کسانی که قرآن می‌خوانند و به حقایق آنچه که می‌خوانند ایمان کامل دارند و در عمل به آن از دیگران سبقت می‌گیرند.

←← دیدگاه امام صادق درباره «قرّاء القرآن»


همچنین وصف این افراد از زبان مبارک امام صادق ـ علیه‌السلام ـ چنین آمده: «این گروه از خوانندگان قرآن، ثروتمندانی (از جهت مادی و معنوی) هستند که هیچ‌گاه دچار فقر و نداری نمی‌شوند و اگر کسی با قرآن بی‌نیاز نشود، چیز دیگری نمی‌تواند او را بی‌نیاز سازد».


پانویس

[ویرایش]
 
۱. بستانی، فؤاد افرام، مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۳۳۶، انتشارات اسلامی، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
۲. محدث نوری، حسین، مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل، ج ‌۴، ص ۲۳۱، مؤسسه آل البیت (ع)، قم، چاپ اول، ۱۴۰۸ق.    
۳. بستانی، فؤاد افرام، مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۳۴۴، انتشارات اسلامی، تهران، چاپ دوم، ۱۳۷۵ش.
۴. سروی مازندرانی، محمدصالح بن احمد، شرح الکافی (الاصول و الروضة)، محقق و مصحح: شعرانی، ابوالحسن، ج ۱۱، ص ۶۰، ‌المکتبة الإسلامیة، تهران، چاپ اول، ۱۳۸۲ق.
۵. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۶۲۷، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.    
۶. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۶۰۶، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.    
۷. . بستانی، فؤاد افرام ـ مهیار، رضا، فرهنگ ابجدی عربی ـ فارسی، ص ۶۷۷، چاپ دوم، انتشارات اسلامی‌، تهران، ۱۳۷۵ ش.
۸. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۶۲۷، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.    
۹. کلینی، محمد بن یعقوب، الکافی، محقق و مصحح:غفاری، علی‌اکبر، آخوندی، محمد، ج ‌۲، ص ۶۰۵، دارالکتب الإسلامیة، تهران، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق.    


منبع

[ویرایش]
پایگاه اسلام کوئست.    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار