تفأل به قرآنذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلید واژه : تفأل ، فال ، استخاره ، قرآن
پرسش : آیا تفال زدن به قرآن کار درستی هست؟
پاسخ :


کلیاتی درباره تفأل

[ویرایش]

قبل از هر چیز باید کلیاتی درباره تفال بدانیم. در تفسیر نمونه درباره تفال این گونه توضیح می دهد:
« شاید همیشه در میان انسانها و اقوام مختلف، فال نیك و بد رواج داشته است، امورى را به" فال نیك" مى ‌گرفتند و دلیل بر پیروزى و پیشرفت كار مى ‌دانستند، و امورى را به" فال بد" مى‌ گرفتند و دلیل بر شكست و ناكامى و عدم پیروزى مى ‌پنداشتند، در حالى كه هیچگونه رابطه منطقى در میان پیروزى و شكست با اینگونه امور وجود نداشت، و مخصوصا در قسمت فال بد، غالبا جنبه خرافى و نامعقول داشته و دارد.
این دو گرچه اثر طبیعى ندارند، ولى بدون تردید اثر روانى مى ‌توانند داشته باشند، فال نیك غالبا مایه امیدوارى و حركت است ولى فال بد موجب یاس و نومیدى و سستى و ناتوانى است. شاید به خاطر همین موضوع است كه در روایات اسلامى از فال نیك نهى نشده، اما فال بد به شدت محكوم گردیده است،

← تفأل از دیدگاه رسول اکرم(ص)


در حدیث معروفى از پیامبر (ص) نقل شده: تفالوا بالخیر تجدوه‌:" كارها را به فال نیك بگیرید (و امیدوار باشید) تا به آن برسید" »

← فال نیک


« پیامبر (ص) فال نیك را دوست مى‌ داشت، به خاطر آن بود كه انسان هر گاه امیدوار به فضل پروردگار باشد در راه خیر گام برمى ‌دارد و هنگامى كه امید خود را از پروردگار قطع كند، در راه شر خواهد افتاد و فال بد زدن مایه سوء ظن و موجب انتظار بلا و بدبختى كشیدن است».
[۲] سفینة البحار ، شیخ عباس قمی، ج۲، صفحه ۱۰۲


← فال بد


اما در مورد فال بد كه عرب آن را" تطیر" و" طیره" مى ‌نامد، در روایات اسلامى- همانطور كه گفتیم- شدیدا مذمت شده،

←← فال بد در آیات قرآن


همانطور كه در قرآن مجید نیز كرارا به آن اشاره گردیده و محكوم شده است « مانند سوره یس آیه ۱۹ که خداوند می فرماید:«قَالُوا طَائِرُكُمْ مَعَكُمْ أَئِن ذُكِّرْتُم بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُونَ؛ (رسولان) گفتند: وسيله فال بد شما با خودتان است (كه همان گناهانتان است)، آيا اگر شما را تذكر دهند ( تهدید به عذاب مى‌كنيد)؟! (چنين نيست كه گفتار ما شوم باشد) بلكه شما گروهى تجاوزكاريد» و یا در سوره نمل آیه ۴۷ «قَالُوا اطَّيَّرْنَا بِكَ وَبِمَن مَّعَكَ قَالَ طَائِرُكُمْ عِندَ اللَّهِ بَلْ أَنتُمْ قَوْمٌ تُفْتَنُونَ؛ گفتند: (اى صالح ) ما به تو و همراهانت فال بد زده‌ايم (شما سبب شرور و بديها هستيد). گفت: (سبب) بدى‌ها و شرور شما (كه گناهانتان است) در نزد خداوند است (و ما سبب آن نيستيم) بلكه شما گروهى هستيد كه امتحان مى‌شويد (اين حوادث همه کیفر نيست بلكه براى آزمایش شماست)»

←← فال بد در روایات


از جمله در حدیثى مى خوانیم كه پیغمبر (ص) فرمود: "الطیرة شرك؛ فال بد زدن (و آن را مؤثر در سرنوشت آدمى دانستن) یك نوع شرک به خدا است" و نیز مى ‌خوانیم: كه اگر فال بد اثرى داشته باشد، همان اثر روانى است، امام صادق (ع) فرمود: "الطیرة على ما تجعلها ان هونتها تهونت و ان شددتها تشددت و ان لم تجعلها شیئا لم تكن شیئا؛ فال بد اثرش به همان اندازه است كه آن را مى‌ پذیرى، اگر آن را سبك بگیرى كم اثر خواهد بود و اگر آن را محکم بگیرى پر اثر، و اگر به آن اعتنا نكنى، هیچ اثرى نخواهد داشت"»

علت نهی روایات از تفأل به قرآن

[ویرایش]

بنابر مطالب نقل شده می توانیم بفهیم که راه صحیح چگونه است. اگر استخاره با قرآن سبب امید انسان برای اقدام و حرکت است، می توان آن را نیک دانست اما جایی که تفال زدن، بتواند به یأس و سستی در کار منجر شود، قطعا درست نیست. شاید به همین دلیل در روایات ، از تفال به قرآن نهی شده باشد:
«عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (ع) قَالَ لا تَتَفَأَّلْ بِالْقُرْآن؛ حضرت صادق علیه السلام فرمود: بقرآن تفأل نزن.»

← تفأل و تصور اطلاع از آینده


البته یک احتمال دیگر در وجه منفی تفال به قرآن این است که کسی تصور کند، با این کار از آینده مطلع می شود. و با توجه به اینکه چنین تفالی، حقیقتا علمی به آینده حاصل نمی کند، شخص نسبت به قرآن بدبین می شود. و تصور می کند که قرآن فلان گونه بیان کرده در حالی که رخ نداده است.

← افتاده در دام تحریف قرآن


به هر حال باید در حوادث و فتنه ها به قرآن پناه برد. «قال رسول الله(ص) : إِذَا الْتَبَسَتْ عَلَیْكُمُ الْفِتَنُ كَقِطَعِ اللَّیْلِ الْمُظْلِمِ فَعَلَیْكُمْ بِالْقُرْآن‌» اما معنای پناه بردن به قرآن، تلاوت صحیح آیات است؛ که بدانیم قرآن برای چنین موقعیتی چه راهکاری بیان کرده است. و الا اگر آیه متناسب با موقعیت را نیز نفهمیم، مرتکب تحریف قرآن شده ایم:
«یُحَرِّفُونَ الْكَلِمَ عَنْ مَواضِعِهِ؛ سخنان را از جاى خود، تحریف مى ‌كنند.»
مثلا اگر با میزان ها و معیارها، قرآن در جایی دستور جنگ می دهد و ما به شعار صلح از آیه دیگری روی بیاوریم، عمل کننده به قرآن نیستیم، بلکه تحریف کننده آن هستیم. و لازمه تشخیص درست مواضع نیز، شناخت کافی از قرآن است. بنابراین برای پناه بردن به قرآن، باید به شناخت آن چنگ زد! نه اینکه صفحات قرآن را ملاک فال زدن قرار دهیم.

پانویس

[ویرایش]
 
۱. تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی، ج۶، ص۳۱۷    
۲. سفینة البحار ، شیخ عباس قمی، ج۲، صفحه ۱۰۲
۳. سوره یس، آیه ۱۹    
۴. سوره نمل، آیه ۴۷    
۵. تفسیر نمونه، آیت الله مکارم شیرازی، ج۶، ص۳۱۷    
۶. اصول من الکافی، شیخ کلینی، ج‌۲، ص۶۲۹    
۷. اصول من الکافی، شیخ کلینی، ج‌۲، ص۵۹۹    
۸. سوره نساء، آیه ۴۶    


منبع

[ویرایش]

سایت شهر سوال    



جعبه ابزار
جعبه‌ابزار