تسبیح در رکوع و سجودذخیره مقاله با فرمت پی دی اف



کلیدواژه: تسبیح ، ذکر رکوع ، ذکر سجده .
پرسش:در آیه‌ پایانی سوره واقعه لزوم چه چیزی تشریع شده است؟
پاسخ: در آیه‌ پایانی سوره‌ واقعه می‌خوانیم: « فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّکَ الْعَظیم »؛ پس به نام پروردگار بزرگت تسبیح کن!


تسبیح

[ویرایش]

در این آیه‌ شریفه به عظمت نام پروردگار اشاره شده است که شایسته‌ٔ تسبیح‌گویی است؛ یعنی خدا از هرگونه عیب و نقص منزه است؛ ازاین‌رو امر به تسبیح اسم پروردگار شده است.

← روایتی از پیامبر اکرم


در منابع اسلامی آمده است؛ پس از نزول آیه‌ مذکور، پیامبر اکرم ـ صلی‌الله‌علیه‌وآله ـ فرمود: «آن را در رکوع خود قرار دهید (سبحان ربی العظیم بگویید)» و هنگامی که « سَبِّحِ اسْمَ رَبِّکَ الْأَعْلَی » نازل شد، آن حضرت فرمود: «آن را در سجده قرار دهید (سبحان ربی الاعلی بگویید)».
[۵] ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، (تفسیر ابن کثیر) تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: شمس الدین، محمد حسین، ج ۸ ؟؟؟، ص ۳۸، دارالکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۹ ق.


← روایتی از امام صادق


همچنین امام صادق ـ علیه‌السلام ـ فرمود: «در رکوع، سبحان ربی العظیم و در سجده، سبحان ربی الاعلی، بگویید که واجب آن یک‌بار و مستحب آن، سه‌بار است». گفتنی است؛ هرچند در این روایت عبارت «و بحمده» نیامده؛ اما در روایات دیگر، این عبارت برای ذکر رکوع و سجده نقل شده است.

← پرسشی از امام کاظم


همان‌طور که از امام موسی کاظم ـ علیه‌السلام ـ درباره‌ ذکر رکوع و سجده پرسیده شد، آن حضرت عبارت «سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ» برای رکوع و « سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی وَ بِحَمْدِهِ » برای سجده بیان فرمود. بنابراین، ذکر رکوع « سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ » و ذکر سجده « سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی وَ بِحَمْدِهِ » می‌باشد.

دیدگاه برخی از فقها

[ویرایش]

به همین جهت، برخی از فقها بر اساس آیه شریفه و روایات مربوط ذکر رکوع و سجده، احتیاط واجب را در این می دانند که در رکوع و سجده ذکری گفته شود که دلالت بر تسبیح خداوند کند و کمتر از ذکرهای « سُبْحَانَ رَبِّیَ الْعَظِیمِ وَ بِحَمْدِهِ » در رکوع و « سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی وَ بِحَمْدِهِ » در سجده نباشد.
[۱۰] امام خمینی، تحریر الوسیلة، ج ۱، ص ۱۷۱، م ۷، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، چاپ اول، بی‌تا.


پانویس

[ویرایش]
 
۱. واقعه (۵۶)، آیه ۹۶.    
۲. اعلی (۸۷)، آیه ۱:«منزّه شمار نام پروردگار بلندمرتبه‌ات را!».    
۳. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج ۶، ص ۳۲۸، مؤسسة آل‌البیت علیهم السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق.    
۴. قرطبی، محمد بن احمد، (تفسیر قرطبی) الجامع لأحکام القرآن، ج ۱۸، ص ۲۳۵، انتشارات ناصر خسرو، تهران، چاپ اول، ۱۳۶۴ ش.    
۵. ابن کثیر دمشقی، اسماعیل بن عمرو، (تفسیر ابن کثیر) تفسیر القرآن العظیم، تحقیق: شمس الدین، محمد حسین، ج ۸ ؟؟؟، ص ۳۸، دارالکتب العلمیة، منشورات محمدعلی بیضون، بیروت، چاپ اول، ۱۴۱۹ ق.
۶. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج ۶، ص ۲۹۹، مؤسسة آل‌البیت علیهم السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق.    
۷. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج ۶، ص ۳۰۱، مؤسسة آل‌البیت علیهم السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق.    
۸. شیخ حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، ج ۶، ص ۳۲۸ و ۳۲۹، مؤسسة آل‌البیت علیهم السلام، قم، چاپ اول، ۱۴۰۹ ق.    
۹. طباطبایی یزدی، سیدمحمدکاظم، العروة الوثقی، ج ۱، ص ۶۶۵، مؤسسة الأعلمی للمطبوعات، بیروت، چاپ دوم، ۱۴۰۹ ق.    
۱۰. امام خمینی، تحریر الوسیلة، ج ۱، ص ۱۷۱، م ۷، مؤسسه مطبوعات دار العلم، قم، چاپ اول، بی‌تا.
۱۱. امام خمینی، توضیح المسائل (محشّی)، ج ۱، ص ۵۶۲، م ۱۰۲۸، دفتر انتشارات اسلامی، قم، چاپ هشتم، ۱۴۲۴ ق.    


منبع

[ویرایش]

پایگاه اسلام کوئیست.    






جعبه ابزار
جعبه‌ابزار